УсакIор агъэшIуагъ

УсакIор агъэшIуагъ | Адыгэ макъ

УсакIоу, журналистэу ГутIэ Саныет къызыхъугъэр илъэс 65-рэ зэрэхъугъэм фэгъэхьыгъэ зэхахьэ чъэпыогъум и 22-м АР-м и Лъэпкъ тхылъеджапIэ щыкIуагъ. Ащ хэлэжьагъэх гуманитар ушэтынхэмкIэ Адыгэ республикэ институтым литературэмкIэ иотдел иIофышIэхэр, Адыгэ кIэлэегъэджэ колледжэу А. Андырхъуаем ыцIэ зыхьырэм истудентхэр.

Iэнэ хъураер къызэIуихыгъ тхылъеджа­пIэм иIофышIэу Кучмэз Аминэт, ГутIэ Саныет илъэс пчъагъэхэм лэжьыгъэшIоу зэIуигъэкIагъэм, иIахьэу лъэпкъ литературэм хэлъым Iофтхьабзэр зэрафэгъэ­хьыгъэщтыр къыIуагъ.Iофтхьабзэр лъигъэкIотагъ ыкIи зэрищагъ институтым ишIэныгъэлэжьэу Агъыржьанэкъо Симхъан. ГутIэ Саныет зэрэIофышIэ чаныр, усэхэмкIэ ригъажьи, игъорыгъоу, итворчествэ лъэныкъуабэкIэ – рассказхэмкIэ, повестьхэмкIэ зэрэлъи­гъэкIотагъэр къыIуагъ. Лъэпкъ тхылъеджа­пIэм иIофышIэхэм тхакIом итвор­чествэкIэ къагъэхьазырыгъэ тхылъ къэ­гъэлъэгъонэу «Гупшысэр ылъапс, акъылыр ыкупкI» цIэу зыфашIыгъэм къекIолIагъэхэм анаIэ тыраригъэдзагъ.Филологие шIэныгъэхэмкIэ докторэу, гуманитар ушэтынхэмкIэ Адыгэ респуб­ликэ институтым IорIотэ отделымкIэ иIофышIэ шъхьаIэу Къуекъо Асфар. Саныет итхылъэу «ГущыIэр макIэу» зыфиIоу 2016-рэ илъэсым къыдэкIы­гъэм кIэкIэу къытегущыIагъ. Адыгэ гущыIэжъ шъуашэр зиIэ сатырэ кIэкIхэр ащ ­къызэрэдэхьагъэхэр, апэрэмкIэ ахэр лъэпкъ гущыIэжъхэу къыпщэхъухэми, ежь тхакIом идунэелъэгъукIэ, ишIэ­ныгъэ-къулай къапкъырыкIыгъэхэу зэрэщытхэр, адыгабзэр фэкъулаеу тхакIом зэригъэIорышIэрэр, аужым, жъы хъугъэ гущыIэ гурыIогъуаехэри зэращигъэфедагъэр, Саныет лъэпкъ фольклорыр, нарт эпосыр зэриджыгъэхэр ыкIи ежь ышъхьэкIи, екIолIэкIэ-шIыкIэ къыгъоти зэрэтхагъэр Асфар тхакIом дэгъугъэу филъэгъугъ.Саныет бэдзэогъум и 14-м, мы илъэ­сым, ыныбжь илъэс 65-рэ хъугъэ. УсакIо, тхакIо, журналист. Бзылъфыгъэм фэгъэ­хьыгъэу къэпIон плъэкIыщтыр зэрэлэжьакIор, имурад ехьыжьагъэ фэкIон зэрилъэкIыгъэр ары. Саныет ицIыкIу­гъом къыщегъэжьагъэу раIорэр, зэхихырэр гурыIоу къэтэджыгъ. Адэмые гурыт еджапIэр къызеухым, якъоджэ колхоз бригадэ зы илъэсрэ Iоф щишIагъ. ­1980-рэ илъэсым Адыгэ къэралыгъо кIэлэегъэджэ институтым филологиемкIэ ифакультет иадыгэ къутамэ къыухыгъ. Институтым щеджэзэ, икIэсэ литературэм нахь пэблагъэ хъугъэ, ышъхьэ къыримыхыпэу тхэу регъажьэ. Институтыр къыухи, Хьатикъое гурыт еджапIэм адыгабзэмрэ литературэмрэкIэ кIэлэ­егъаджэу Iоф щишIагъ. 1986-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу Адыгэ радиом IофшIэн зэфэшъхьафхэр щигъэцэкIагъ, редактор къыдэгъэкIакIоу, къэбархэмкIэ редакторэу ыкIи тематикэ ухьазырыным фэгъэзагъэу. Саныет АР-м изаслуженнэ журналист, джырэ уахътэм журналэу «Зэкъошныгъэм» пшъэдэкIыжь зыхьырэ исекретарь.Саныет иапэрэ тхылъ «Къеблагъ» зэреджагъэр (ащ тхылъыбэ къыкIэлъыкIуагъ), ащкIэ кIигъэтхъыгъ итворческэ IофшIагъэ хьалэлэу цIыфхэм апашъхьэ къызэрэрилъхьагъэр, илъэс 43-рэ хъугъэу матхэ бзылъфыгъэр.Iэнэ хъураем гущыIэ фабэхэр къыщашIыгъэх институтым литературэмкIэ иIофышIэхэм. Ежь икъоджэгъоу Тэу Нуриет филологие шIэныгъэхэмкIэ кандидат, дэгъоу ышIэрэ Саныет зэрэгукъа­бзэр, зэрэцIыфышIур, зэрэIофшIакIор кIигъэтхъыгъ. Зэшыпхъухэм ятэ пасэу аухи, янэ зэрэригъэджагъэхэр Нуриет къыIуагъ. Непэ Саныет янэ гупсэ ­шъхьа­щытышъ, зэрэнасыпышIор кIигъэтхъыгъ.МэфэкI Iэнэ хъураем Саныет итворчествэкIэ къиIотыкIынхэр къыщашIыгъэх институтым ишIэныгъэлэжьхэу Шъхьэлэхъо Дарико, ШэкIо Мирэ, ЖакIэмыкъо Заримэ, Лъэпкъ тхылъеджапIэм иотдел ипащэу Гусэрыкъо Сусанэ, АКъУ-м икIэлэегъаджэу, филологие шIэныгъэхэмкIэ кандидатэу Хъуажъ Нуриет. Саныет радиом къыщыдэлэжьагъэу, иныбджэгъу дэдэу, тхакIоу, журналистэу Хьакъунэ Заремэ ыпшъэкIэ къэгущыIагъэхэм адыригъаштэу, Саныет гулъыти, щэIагъи, шIыкIи, амали зыIэкIэлъ тхакIоу, цIыф зэфэ гукъабзэу, хьалэлэу зэрэщытыр кIигъэтхъыгъ, итворческэ лэжьыгъэ фэбэгъонэу, джыри хигъэхъонэу, янэ ыкIи игупсэхэм адэтхъэнэу къыфэлъэ­Iуагъ.ГутIэ Саныет итворчествэ зыщытегущыIагъэхэу, итхылъыкIэу «ХэшыпыкIыгъэ тхыгъэхэр» зыфиIорэм лъапэ зыщидзыгъэ зэхахьэм къыщыгущыIагъ ыкIи зэфэхьысыжь гущыIэ дахэ къыщишIыгъ филологие шIэныгъэхэмкIэ кандидатэу, ГУАРИ-м инаучнэ IофышIэу Сихъу СултIан. Ежь ышъхьэкIи ар матхэ, гупшысэкIэ дахи IэкIэлъ, лъэпкъ литературэр зыфэдэн фаер, жанрэхэр зэрэзэтекIхэрэр, мэхьанэу яIэхэр IупкIэу СултIан къыриIотыкIыгъэх. Адыгэ кIэлэегъэджэ колледжым иеджакIохэм зафигъэзагъ нахь ухьазырыгъэхэу Iофтхьабзэхэм къякIолIэнхэу, тхылъхэм яджэнхэу. ГущыIэ фабэхэмкIэ, дахэхэмкIэ зэлъыпкIэгъагъ Саныет итворчествэкIэ Iофтхьабзэр, ащ хэлэжьагъэхэр гъэхъагъэхэмкIэ, псауныгъэкIэ, гушIогъуа­бэкIэ усакIом фэлъэIуагъэх.

Поделиться: ВКонтакте Telegram Одноклассники