М. Гордышов
Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат псэолъэшIыным фэгъэзагъэхэм ялIыкIохэм адыриIэгъэ IофшIэгъу зэIукIэгъум зыщатегущыIагъэхэр чIыпIэхэм хэхъоныгъэ ягъэшIыгъэныр, цIыфхэр зычIэсыщтхэ унэхэм яшIынкIэ проектхэр пхырыщыгъэнхэр ыкIи унэ пчъагъэу ашIынэу рахъухьагъэр агъэцэкIэжьыныр ары.
ЗэIукIэгъоу псэуалъэхэм яшIын зыщыкIорэ чIыпIэм щызэхащагъэм хэлэжьагъэх АР-м иминистрэхэм я Кабинет и Тхьаматэу КIэрэщэ Анзаур, ащ игуадзэу Хъоткъо Хъызыр, АР-м псэолъэшIынымкIэ, транспортымкIэ, унэ-коммунальнэ ыкIи гъогу хъызмэтымкIэ иминистрэ ипшъэрылъхэр зыгъэцэкIэрэ Лафышъэ Рэмэзан, Мыекъуапэ имэрэу Геннадий Митрофановыр, къалэу Мыекъуапэ иархитектор шъхьаIэу Ацумыжъ Мадина, псэолъэшI организацие инхэу а программэм тетэу республикэм Iоф щызышIэхэрэм яIэшъхьэтетхэр.ЦIыфхэр зычIэсыщтхэ унакIэхэр зыщашIыхэрэ чIыпIэм ищыкIэгъэ социальнэ, транспорт ыкIи инженер инфраструктурэр аIэкIэгъэхьэгъэным иIофыгъохэм ахэр атегущыIагъэх. ХэушъхьафыкIыгъэу къащыуцугъэх цIыфхэр зычIэсыщтхэ унакIэхэу агъэпсыхэрэм архитектурнэ теплъэу яIэщтым. Республикэм и ЛIышъхьэ пшъэрылъ афишIыгъ унэ гупэхэм ыкIи унашъхьэхэм шъоу яIэщтыр зыфэдэщтыр къыдалъытэнэу, архитектурнэ гъэпсыкIэ зыкI яIэным анаIэ тырагъэтынэу.
«ПсэолъакIэхэр ашIыхэ, е ахэр рахъухьэхэ зыхъукIэ хэукъоныгъэхэр хэмыхъухьанхэм пае ищыкIагъэхэм анаIэ икъоу атырамыгъэты хъущтэп. КъыткIэхъухьэхэрэм къафэдгъэнэщт унэхэр дэгъунхэм ыкIи дэхэнхэм тынаIэ тетымыгъэт хъущтэп. Проект пэпчъкIэ нэшэнэ гъэнэфагъэхэр, тэрэзэу зэгупшысэгъэ шъохэр, архитектурнэ ыкIи нэмыкI лъэныкъохэр къыдэлъытэгъэнхэ, кварталыкIэ пэпчъ адрэхэм ахэзымыгъэкIокIэрэ нэшанэ зэриIэщтым нэмыкIэу, псэупIэм итеплъэ диштэнми анаIэ тырагъэтын фае. Мыщ дэжьым чIыпIэхэм яхэхъоныгъэкIэ амалэу щыIэхэм къапкъырыкIынхэ ыкIи унашъохэм яштэнкIэ зэдегъэштэныгъэ ахэлъын фае», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.УнакIэхэм яшIынкIэ проектхэу зэхагъэуцуагъэхэр зэшIохыгъэ зэрэхъущтхэм икъоу анаIэ атырагъэтын зэрэфаер, унакIэхэм яшIынкIэ ищыкIэгъэ лъэныкъохэр икъоу къыдэмылъытагъэхэмэ зэрэмыхъущтыр зэIукIэм къыщыхагъэщыгъ. Урамхэм якъэгъэнэфынкIэ, видеолъыплъэныр тэрэзынымкIэ, автомобиль уцупIэхэр зыщищыкIэгъэ чIыпIэхэм ащышIыгъэнхэмкIэ, общественнэ транспортыр зэрыкIощтыр гъэнэфэгъэнымкIэ, унэхэм къапэIулъ чIыпIэхэр зэтегъэпсыхьэгъэнхэмкIэ, чъыгхэр ыкIи куандэхэр ащыгъэтIысхьэгъэнхэмкIэ пшъэрылъэу щытхэр икъоу зэшIохыгъэнхэ зэрэфаер къыхагъэщыгъ.АР-м и ЛIышъхьэ агу къызэригъэкIыжьыгъэмкIэ, чIыпIэхэм яхэхъоныгъэ унакIэхэм яшIын закъоп къыдилъытэрэр, цIыфхэм псэунхэмкIэ, Iоф ашIэнымкIэ, кIэлэцIыкIухэр апIунхэмкIэ ыкIи загъэпсэфынымкIэ Iэрыфэгъу амалхэр ягъэгъотыгъэнхэ фае.
«КварталыкIэхэм ящыкIэгъэ инфраструктурэр аIэкIэгъэхьэгъэныр пшъэрылъ шъхьаIэхэм зэу ащыщ. Щынэгъончъэ щыIакIэ цIыфхэм яIэнымкIэ ищыкIэгъэ амалхэр зэкIэ къыдэлъытэгъэнхэ фае. Унэхэр языгъэшIыхэрэм ямызакъоу а Iофым хэлэжьэрэ пстэуми пшъэдэкIыжь ин зэрахьырэр зэхашIэн фае. ЗэкIэми зы пшъэрылъ тиIэр – цIыфхэр зычIэсыщтхэ унэхэр нахьыбэ зэрэхъущтхэм имызакъоу, чIыпIэхэм хэхъоныгъэу ашIыщтри къыдэлъытэгъэныр», — къыIуагъ республикэм и ЛIышъхьэ.Адыгеим и ЛIышъхьэ икIэухым къыхигъэщыгъ цIыфхэр зычIэсыщтхэ унэхэм яшIын ренэу анаIэ тырамыгъэтмэ зэрэмыхъущтыр. Ащ пае хэбзэ къулыкъухэмрэ псэолъэшIынымкIэ бизнесым илIыкIохэмрэ язэдэлэжьэныгъэ нахь шIогъэ ин къызэритыщтым тетэу гъэпсыгъэн фае. Псэуалъэ пэпчъ епхыгъэу къэуцурэ Iофыгъохэр псынкIэу ыкIи игъом зэшIомыхыгъэхэмэ хъущтэп. КъумпIыл Мурат къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, пшъэрылъхэм язэшIохын къыделъытэ джырэ уахътэм диштэрэ инфраструктурэр гъэпсыгъэныр, цIыфхэм ящыIакIэ нахь зыкъегъэIэтыгъэныр, Адыгеим ипсэупIэхэм зыпкъитыныгъэ хэлъэу хэхъоныгъэ ашIынымкIэ амалхэр ягъэгъотыгъэнхэр.«А пшъэрылъхэр гъэцэкIагъэ зэрэхъущтхэм тынаIэ зэрэтедгъэтырэм дакIоу псэолъэшIыныр шэпхъэшIухэм атетэу лъыкIотэным къыдилъытэрэ лъэныкъохэми икъоу тынаIэ атетымыгъэт хъущтэп. Унэхэр язгъэшIыхэрэм пшъэдэкIыжь зэрахьырэр икъоу къагурыIозэ, пIалъэхэр укъуагъэ зэрэмыхъущтхэм, хэбзэ къулыкъухэм шIуагъэ къэзытырэ зэдэлэжьэныгъэ зэрадыряIэщтым сыщэгугъы», — къыIуагъ республикэм и ЛIышъхьэ.АР-м псэолъэшIынымкIэ и Министерствэ къызэритыгъэмкIэ, мы лъэхъаным чIыпIэхэм яхэхъоныгъэкIэ зэзэгъыныгъэ 17 республикэм щызэдашIыгъ. Къалэу Мыекъуапэ ащ фэдэ проекти 8 щагъэцакIэ, Тэхъутэмыкъое районым – 7, Адыгэкъалэ – 1, Красногвардейскэ районым – 1.Проектхэр гъэцэкIагъэ зыхъухэкIэ, 2035-рэ илъэсым нэс цIыфхэр зычIэсыщтхэ унэхэу квадрат метрэ миллиони 3,8-м ехъу атIупщын алъэкIыщт. НепэкIэ Адыгеим щашIыгъэ унэхэм ащыпсэурэ нэбгырэ пэпчъ квадрат метрэ 1,2-рэ тефэ. 2025-рэ илъэсым икIэуххэм нафэ къызэрашIыгъэмкIэ, республикэм цIыфхэр зыщыпсэухэрэ унэ квадрат метрэ мин 600,9-рэ фэдиз щатIупщыгъ. Мы илъэсми а пчъагъэр ащ нахь мэкIэщтэп. 2026-рэ илъэсым пыкIыгъэ мэзи 8-м икIэуххэмкIэ, квадрат метрэ мин 406,62-рэ атIупщыгъ.АР-м и ЛIышъхьэ ипресс-къулыкъу къытырэ къэбархэмкIэТхьаркъохъо Сафыет.