Цэй А. ихъарзынэщ
Спортсменыр лъэгэпIэ инхэм анэсынымкIэ фыхэхыгъэ уахътэр макIэ. Илъэсэу пыкIырэ пэпчъ ащкIэ мэхьанэ иI. Спорт ухьазырын дэгъу иIэу зэпыугъо кIыхьэр къызэгуаохэрэр къахэкIых. Ащ фэдэ чIыпIэ ифагъэх тиспортсменхэр. Джы дунэе спортым ипчъэхэр цIыкIу-цIыкIузэ Урысыем илIыкIохэм къафызэIуахыжьых, ыпэкIэ къафызэIуаубгъукIыжьынэуи тыщэгугъы.
Джырэ спортсменхэр ары Урысыем испорт лъызыгъэкIотэщтхэр, зыIэтыщтхэр. ГъэхъэгъэшIухэр зышIыхэу, сэнаущыгъэ ин зыхэлъ кIалэхэр Адыгеим иIэх. Ахэм ащыщ Цэй Асхьад. КIалэр атлетикэ онтэгъум пылъ, Урысыем ихэшыпыкIыгъэ ныбжьыкIэ командэ хэфагъ, дунэе зэнэкъокъухэми ахэлажьэ.Атлетикэ онтэгъур Асхьад шIогъэшIэгъон зэхъум илъэситф ныIэп ыныбжьыгъэр. Ышнахьыжъэу Батыр ары ащ зызщыфагъасэрэм зыщагъэр. КIэлэцIыкIу IыгъыпIэм къызщычIищыжьыщтыгъэ уахътэм ащ изыгъэхьазырынхэр тефэщтыгъэх. Ащ къыхэкIэу спорт чIыпIэм зыдищэн фаеу хъущтыгъ. Асхьад цIыкIур мызэщыным пае ащи спорт пкъыгъо псынкIэ ратыщтыгъ, рагъэIэтыщтыгъ.— КIэлэцIыкIур пытэу, мы спорт лъэпкъым зэрэфытегъэпсыхьагъэр ащ дэжьым къыхэщыгъ. Ежьми ар ыгу рихьыщтыгъ. Ыныбжь зэрэхахъорэм дакIоу иухьазырыныгъи ригъэхъузэ тизэдэлэжьэн едгъэжьагъ, — еIо Асхьад зыгъасэу, Адыгэ Республикэм изаслуженнэ тренерэу Чэмбэхъу Анзор.
Зэрэхабзэу, зыгъэхьазырынхэм зэнэкъокъухэр къакIэлъыкIуагъэх. Район, республикэ ушэтынхэм Асхьад ахэлажьэу ыублагъ. Гъунэгъу Краснодар краим щыкIогъэ зэнэкъокъум апэрэу пэрытныгъэ щиубытыгъ. Ащ дэжьым кIалэм илъэсибгъу ыныбжьыгъэр.2024-рэ илъэсым Урысыем ипервенствэ Асхьад апэрэу хэлэжьагъ. Ащ яхэнэрэ чIыпIэ къыщихьыгъ. Ау кIалэм сэнаущыгъэу хэлъыр Урысыем ихэшыпыкIыгъэ командэ итренерхэм алъэгъугъ ыкIи а илъэс дэдэм ащ хагъэхьагъ. Ащ хэтэу мэзитIурэ зэнэкъокъум зыфигъэхьазырыгъ, Беларусь ипервенствэ зыкъыщигъэлъэгъон амал иIэ хъугъэ.— НэмыкI къэралыгъом щыкIогъэ зэнэкъокъум апэрэу сыхэлэжьагъ. Спортсмен пэпчъ зыкIэхъопсырэ гъэхъагъэ щысшIы, къэралыгъор къызэрэсщыгугъырэр къэзгъэшъыпкъэжьы сшIоигъуагъ, ау къыздэхъугъэп. Яхэнэрэ сыхъугъ ныIэп, — еIо Асхьад.Къыбдэмыхъурэм уепсыхьэ — шэн пытэ зыхэлъ спортсменхэм ар IэубытыпIэ афэхъу. Хэукъоныгъэхэр дагъэзыжьых, яухьазырыныгъэ агъэлъэшы, лъэгэпIэ гъэнэфагъэм нэсынхэр пшъэрылъэу зыфагъэуцужьызэ ащ фэкIох. Джащ фэдэу зыкъигъэлъэгъуагъ Цэй Асхьади. 2025-рэ илъэсым Урысые зэнэкъокъум ятIонэрэ щыхъугъ, илъэс тешIагъэу дышъэ медаль къыхьыгъ. Ащ ыуж адыгэ кIалэр Европэ зэнэкъокъум хэлэжьэнэу рагъэблэгъагъ.— Зы гъэшIэгъон горэ щыслъэгъугъ сфэIощтэп. Тикъэралыгъо ушэтынхэр нахь гъэшIэгъонэу щэкIох, чIыпIэу зыщызэхащэхэрэри нахь дэгъух. Атлетикэ онтэгъумкIэ зэнэкъокъум ухэлажьэ зыхъукIэ къэпIэтырэ хьылъэм хэбгъахъозэ екIолIэгъу пчъагъэ ошIы. Ахэм ащыщ халъытагъэп. Видеотехыгъэхэми къагъэлъагъо спорт шапхъэхэр зэрэсымыукъуагъэхэр. Ау сыда пшIэщтыр, осэшIхэр бгъэмысэ хъущтэп, зыпари ащ къикIыжьырэп, — еIо Асхьад.КIалэм зыфиIорэр Республикэу Косово ит къалэу Приштинэ щыкIогъэ Европэм ипервенств ары. Атлетикэ онтэгъум хахьэрэ лъэныкъохэм ащыщэу кIырыунымкIэ (рывок) килограмми 109-рэ къыIэтыгъ. Штангэ къэIэтынымкIэ килограмми 145-рэр икъэгъэлъэгъоныгъ. Зэхэтэу — 254-рэ. Ащ Асхьад я 6-рэ чIыпIэ къыфихьыгъ. КъэIогъэн фае, ятIонэрэ лъэныкъомкIэ килограмми 150-рэ кIалэм къыIэтыгъагъ, ау осэшIхэм ар халъытагъэп. Асхьад тыжьын медаль къыхьын ылъэкIыщтыгъ.Спортышхом ухэщагъэмэ, узыпылъ Iофыр къыбдэхъумэ, лъэхъу къыозытыщтыр макIэп. ЛъэгапIэм нэмысыгъэми, мыщ фэдэ ушэтын ыкIугъэу кIалэм къыгъэзэжьыгъ.— Асхьад къызэкIакIо иIэп, Iоф зыдешIэжьы. Ыпкъ фэдэу ишэни пытэ. Мы зыхэлэжьэгъэ зэнэкъокъум къыщилэжьыгъэр зэрэIахыгъэм нахь къыгъэгубжыгъ, «джыри къязгъэлъэгъущт сэ ащ» ыIозэ зегъэхьазыры. Ар дэгъу, спортсменым ащ фэдэ шэн иIэн фае, — еIо Чэмбэхъу Анзор.Спортсменым ишэн къыгъэлъэгъонэуи игъо ифагъ. Мы зэнэкъокъум къикIыжьи ятIонэрэ мафэм къэралыгъо Спартакиадэм зыщиушэтыгъ. Европэм ичемпион хъугъэ кIалэм икъэгъэлъэгъон ар шъхьадэкIыгъ.Джырэ уахътэм Асхьад гурыт еджапIэм чIэс, я 9-рэ классым ихьагъ.— Спортри еджэнри зэдехьышъу, 4 — 5-кIэ еджэ, тапэкIи аущтэуи щытынэу сыщэгугъы, — еIо Асхьад янэу Риммэ. – «Атлетикэ онтэгъум ипсауныгъэ зэрар ригъэкIын ылъэкIыщт» къысаIо шъхьаем, ар ежь ыгу рехьы. Гуетыныгъэшхо хэлъэу мы спортым пылъышъ, зыфэщэгъэ лъэныкъом дэгъоу зыкъыщигъэлъэгъонымкIэ сыдигъокIи тыриIэпыIэгъущт, тыготыщт.Илъэс 15 зыныбжь кIалэм тхьамафэм тфэ зыгъэхьазырынхэр ешIых, ахэр блигъэкIыхэрэп. Нахь лъэгэпIэ инхэм уанэсыным фэшI зэпымыоу Iоф зыдэпшIэжьын зэрэфаер къыгурэIо. Спортсмен пэпчъ зыкIэхъопсырэ зэнэкъокъу анахь шъхьаIэм — Олимпиадэм хэлэжьэнэу, ащ хагъэунэфыкIырэ чIыпIэ къыщихьынэу Асхьад пшъэрылъ зыфигъэуцужьыгъ.Цэй Замир.