Бзылъфыгъэ гукIуачIэм илъэшыгъ

Урысыем илъэпкъхэм языкIыныгъэ и Илъэс къыдыхэлъытагъэу, Урысые фестивалэу «Женское сердце России» зыфиIорэм ияплIэнэрэ шъолъыр едзыгъо Адыгеим щыкIуагъ.ХэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием хэлажьэхэрэм яунагъохэу, дзэ пшъэ­рылъхэр зыгъэцакIэзэ хэкIодэгъэ дзэ­кIолIхэм янэхэу ыкIи яшъхьэгъусэхэу шъолъыр 17-мэ къарыкIыгъэхэр ащ зэфищагъэх.

ИгъэкIотыгъэ Iофтхьабзэм кIэщакIо фэхъугъэх Къэралыгъо фондэу «Хэгъэгум иухъумакIохэмрэ» АР-м и Правительствэрэ.

Къыблэ ыкIи Темыр-Кавказ федеральнэ шъолъырхэм, Донецкэ ыкIи Луганскэ народнэ республикэхэм ащыщхэу хэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием хэлэжьэрэ дзэкъулыкъушIэхэм яунагъохэм къарыкIыгъэ бзылъфыгъи 160-м ехъу Адыгеим къэкIуагъ. Ахэм зэкIэми ялъэпкъ культурэ, яшэн-зэхэтыкIэхэр зэрафэлъэкIэу къыраIотыкIыгъ. Лъэпкъ IэшIагъэхэм якъэгъэлъэгъон Iофтхьабзэр къыгъэбаигъ.

Къэралыгъо фондэу «Хэгъэгум иухъу­макIохэр» зыфиIорэм итхьаматэу Анна Цивилевам къызэIукIагъэхэм пэIудзыгъэ шIыкIэм тетэу закъыфигъазэзэ, фестива­лым имэхьанэ зэрэиныр къыхигъэщыгъ.

— Мы бзылъфыгъэхэр анахьэу зэзыпхыхэрэр ягупсэхэм шIулъэгъоу афыряIэр, унэгъо шэн-хэбзэ-зэхэтыкIэхэм зэрафэшъыпкъэхэр ыкIи ягуфэбэныгъэ къапэблагъэхэм зэхарагъэшIэным зэрэфаблэхэрэр ары. Мыр творческэ фестиваль къодыеп, зэфэдэу гупшысэрэ цIыфхэр щызэIукIэнхэмкIэ, хэти къырыкIуагъэр къызэфаIотэжьынымкIэ, игу­къао зэхашIыкIынымкIэ хэхыгъэ чIыпIэу щыт, — къыIуагъ УФ-м зыкъэухъумэжьынымкIэ иминистрэ истатс-секретарэу, игуадзэу, фондэу «Хэгъэгум иухъумакIохэр» зыфиIорэм ипащэу Анна Цивилевам.

Фестивалым хэлажьэхэрэм шIуфэс къарахыгъ Къэралыгъо фондэу «Хэгъэгум иухъумакIохэм» игъэцэкIэкIо директорэу Сергей Усмановым ыкIи Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат.Урысые фестивалым изычэзыу едзыгъо тиреспубликэ щырагъэкIокIынэу къызэрэхахыгъэмкIэ Къэралыгъо фондэу «Хэгъэгум иухъумакIохэм» ипащэхэм зэрафэразэр ЛIышъхьэм къыхигъэщыгъ.

— Шъолъыр 17-мэ къарыкIыгъэ сэнаущыгъэ зыхэлъ бзылъфыгъэ пчъагъэ мыщ щызэрэугъоигъ. Шъолъыр пэпчъ ежь икультурэ, ишэн-хабзэхэр, иорэдхэр иIэх. Ау тэ зэкIэми — зы къэралыгъо лъэш. Непэ а къэралыгъор ары тидзэ­кIолIхэр зыфэбанэхэрэр. ТиухъумакIохэм ыкIи зыпсэ зытыгъэхэм янэхэр, яшъхьэ­гъусэхэр, япшъашъэхэр, ашыпхъухэр фестивалым къекIолIагъэх. Пытагъэу, щэIагъэу, гукIуачIэу шъухэлъхэм апае шъхьащэ шъуфэтэшIы. Шъо — шъутищысэтехыпI. Мы Iофтхьабзэр шIулъэ­гъум ыкIи шъыпкъагъэм ятамыгъ, гущыIэгъу, къотэгъу шъузыщызэфэхъурэ чIыпI. Хэгъэгум иухъумакIохэм яунэгъошхо шъу­зэрэщыщыр зэхэшъушIэным изы амал, — хигъэунэфыкIыгъ КъумпIыл Мурат.

Фестивалым хэлэжьэгъэ бзылъыфыгъэхэм творческэ къэгъэлъэгъонхэр къагъэхьазырыгъэх, Урысыем и Къыблэ щыпсэурэ лъэпкъхэм якультурэ ыкIи яхэбзэ хэхыгъэхэр къэзэрэугъоигъэхэм нэрылъэгъу афашIыгъ. Къэгъэлъэгъоным къыдыхэлъытэгъагъ Адыгеим илъэпкъ пщэрыхьапIэ игъомылэпхъэ зэфэшъхьафхэр хэлажьэхэрэм ауплъэкIуныр.

Ксения Калюжинар Астрахань къи­кIыгъ, Адыгеир гуфэбагъэ хэлъэу хьа­кIэхэм зэрапэгъокIыгъэр тизэдэгущыIэгъу къыщыхигъэщыгъ.

— Бзылъфыгъэ кIочIэ шъыпкъэ непэ хъугъэ Адыгеир. КъекIолIэгъэ нэбгырэ пэпчъ игупсэ хэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием зэригъэкIотагъэр къиныгъо зэпычыпIэу щыт. Мы бзылъфыгъэхэр къызэрэгущыIэхэрэм имызакъоу, ялыуз шIыкIэ зэфэшъхьафхэмкIэ зыщагъэгъуп­шэ: орэдыIоныр, къэшъоныр, хъэныр, дэныр. А зэпстэур непэ нэрылъэгъу къышъуфашIыгъ. Адыгеир нэгушIоу, шъхьэ­кIэфагъэ къытфишIэу къызэрэтпэгъокIыгъэм фестивалым итворческэ Iахь дыкIыгъужьэу тищыIэныгъэ къэзыгъэ­псынкIэхэрэм ащыщ. Къэралыгъо пащэхэми, фондым иIофышIэхэми тафэраз ащ фэдэ Iофтхьабзэхэр бэу зэрэтфызэхащэхэрэм, къызэрэтфэгумэкIыхэрэм афэшI, — къыIуагъ Ксения Калюжинам.

Мы мэфэ дэдэм АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат Къэралыгъо фондым игъэцэкIэкIо директорэу Сергей Усмано­вым зэIукIэгъу дыриIагъ. ХэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием хэлажьэхэрэм IэпыIэгъоу арагъэгъотырэм ар фэгъэ­хьыгъагъ.

Ащ хэлэжьагъэх АР-м и ЛIышъхьэрэ министрэхэм я Кабинетрэ я Администрацие ипащэу Владимир Свеженец, IофшIэнымрэ социальнэ хэхъоныгъэм­рэкIэ министрэу Мырзэ Джанбэч, шъолъыр фондэу «Хэгъэгум иухъума­кIохэр» зыфиIорэм ипащэу ПIатIыкъо Аслъан.

Адыгеим и ЛIышъхьэ къызэрэкIигъэтхъыгъэмкIэ, хэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием хэлажьэхэрэм ыкIи яунагъо­хэм ящыкIэгъэ IэпыIэгъу зэфэшъхьафыр субъектхэм щарагъэгъотыным фэгъэхьыгъэ унашъо УФ-м и Президентэу Владимир Путиным къышIыгъ. Ащ епхыгъэ IофшIэныр зэпымыоу фондэу «Хэгъэгум иухъумакIохэм» егъэцакIэ — консультациехэм къащегъэжьагъэу щыIэныгъэмкIэ мэхьанэ зиIэ Iофыгъохэм анэсыжьэу.

— А лъэныкъомкIэ IофшIэныр Адыгеим Iзэрэщызэхэщагъэр щысэтехыпI. Дзэ операцием хэлэжьагъэхэм, хэкIо­дагъэ­хэм, зыдэщыIэ амышIэхэрэм яуна­гъохэм ящыкIэгъэ зэхэубытэгъэ федеральнэ ыкIи шъолъыр IэпыIэгъухэр арагъэгъоты. ДзэкъулыкъушIэхэм якIэлэцIыкIухэм хэушъхьафыкIыгъэу тынаIэ атетэгъэты. УФ-м и Президент мы илъэсым къыгъэ­нэфэгъэ IэпыIэгъур зэкIэ дзэкIолI ыкIи игупсэ пэпчъ едгъэгъо­тыщт, — къыхигъэщыгъ КъумпIыл Мурат.

Шъолъыр фондымрэ Адыгеим игъэцэкIэкIо хэбзэ къулыкъухэмрэ язэдэлэжьэныгъэ осэшIу къыфишIыгъ Сергей Усмановым. Ащ иIофшIэн зыригъэжьагъэм къыщыублагъэу Iофыгъо мин 21-м ехъоу фондым къырахьылIагъэм ипроцент 96-р афызэшIуахыгъ. ХэушъхьафыкIыгъэ дзэ операциер зыщыкIорэм къы­щегъэжьагъэу дзэкIолIхэм ыкIи ахэм яунагъохэм IэпыIэгъу ягъэгъотыгъэным сомэ миллиарди 7,7-рэ пэIуагъэхьагъ.

Адыгеим и ЛIышъхьэ зэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, хэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием хэлажьэхэрэм ыкIи ягупсэхэм IэпыIэгъу ягъэгъотыгъэныр республикэм щызэдыряIоф хъугъэ. ГуфакIохэм ыкIи ныбжьыкIэхэм, общественнэ организациехэм, предпринимательхэм, гумызэгъэ цIыфхэм зэпымыоу шIушIэ IэпыIэгъоу аугъоирэр дзэ операциер зыщыкIорэм имызакъоу, Донбасс ыкIи Новороссием имамыр цIыфхэм афащэ.

IЭШЪЫНЭ Сусан.