ИщыIэныгъэ щыщ хъугъэ

Красногвардейскэ районым икультурнэ щыIакIэ Шъэожъ Мариет чанэу хэлажьэ. ИщыIэныгъэ щыщ илъэс 40-р культурэм фэзыгъэхьыгъэ бзылъфыгъэ чаным «Адыгэ макъэр» IукIагъ.

Мариет творческэ цIыф, пщынэо IэпэIас. 1987-рэ илъэсым къыщыублагъэу культурэм и Унэу Джамбэчые дэтым аккомпаниаторэу, художественнэ пащэу щылэжьагъ, джы режиссер Iоф­шIэным пылъ.

Мариет анахьэу ынаIэ зытыригъэтырэр Iофтхьэбзэ гъэшIэгъонхэр зэхэщэгъэнхэр, творческэ купхэм, клуб объединениехэм яIофшIэн аужырэ шапхъэхэм адиштэрэ шIыкIэхэр ащыгъэфедэгъэнхэр ары.Культурэм къызэрэфэкIуагъэр тигущыIэгъу къедгъэIотагъ.

— Нэбгырэ пэпчъ сэнаущыгъэ горэ хэлъэу, зыгорэм фэкъулаеу къэхъу. Сэ сицIыкIугъом къыщыублагъэу пщынэр, орэдыIоныр сикIасэх. Сятэшыпхъоу БрэнтIэ Дзэхъан нотэхэр сымышIэхэу пщынэ къегъэIуакIэм сыфигъэсагъ. Илъэс 14 сыныбжьэу сятэ казанскэ пщынэ къысфищэфыгъ. ЕджэпIэ ужым музыкальнэ училищым сычIэхьанэу синасып къыхьыгъэп, ау секретарь машинисткэу седжагъ. Джамбэчые сыкъызэрэкIожьэу культурэм и Унэ ипащэщтыгъэ Къонэ Рэбихьат Iоф сшIэнэу сыкъыригъэблэгъагъ. Джащ къыщыублагъэу, сищыIэныгъэ культурэм еспхыгъ. IофшIапIэр ятIонэрэ унэ сфэхъугъ, мэфэкI зэхахьэу тшIыхэрэм цIыфэу къякIуалIэхэрэм рэзэныгъэ гущыIэу къытфашIыхэрэм неущырэ мафэм сыфаблэу сыпсэунэу кIуачIэ къысаты, — еIо тигущыIэгъу.

Непэрэ мафэм зыдэлэжьэрэ коллективхэм тигущыIэгъу къатегущыIагъ.

— Сыздэлэжьэрэ драматическэ купэу «Сэтэнаем» «народнэ» цIэр къыфагъэшъошагъ. Ащ къыкIэлъыкIощт лIэужыкIэр зыщызгъэсэрэ купэу «Адыифым», на­хьыжъхэр зыхэлэжьэрэ клуб объединениеу «Ритмы гор» садэлажьэ. Лъэшэу сызэрыгушхорэ «Адыгэ мэкъамэхэр» зыфиIорэм пщынэо ныбжьыкIэхэр щысэгъасэх. Къыхэзгъэщымэ сшIоигъу пщы­нэмкIэ IэпэIэсэныгъэ дэгъу зэзыгъэгъо­тыгъэ ЛIышэ Аскэр. ЛIэужыкIэм ти­лъэпкъ икультурэ ышIэн, ыгъэлъэпIэн фае, — еIо Мариет.

Мариетрэ ишъхьэгъусэу Муратрэ унэгъо дахэ ашIагъ. Сабыйхэм япIункIэ игуащэ ишIогъэшхо къызэрэкIуагъэр, ащ зэрэфэразэр тигущыIэгъу къыхегъэщы. Унагъомрэ IофшIэнымрэ бзылъфыгъэм зэрэзэдихьырэм тыкIэупчIагъ.

— Унагъор пстэуми апшъ. Ащ фэбагъэ илъымэ, сыд фэдэрэ Iофи псынкIэу кIэкIы. СыныбжьыкIэ дэдэу унагъо си­хьагъ. СыкъызэрихьылIэгъэ гуащэр цIыф дэгъу дэдагъ. ЕгъашIэм мы унагъом сисыгъэм фэдэу агукIэ саштагъэти, щыIэныгъэр къысфэпсынкIагъ. Ащ игъэ­сэпэтхыдэхэм сарыгъуазэзэ тикIалэхэр тпIугъэх. Сишъхьэгъусэрэ сэрырэ илъэс 40-м ехъугъэу тызэкIыгъу. ТикIалэу Зурабрэ типшъашъэу Залинэрэ унагъо­хэр ашIагъ, къорэлъфитIурэ пхъорэлъфитIурэ тиI. Непэ синысэ цIыкIуи къуа­джэр къыбгынэн ыдагъэп, унэгъо лъа­чIэм къинагъ. СэркIэ ар насыпыгъ, сикъо­рэлъфхэр спIун амал къыситыгъ. Пщынэм къырагъэIонэу, силъэуж рыкIонхэу сикъорэлъфхэм сащэгугъы, — еIо Мариет.

Непэ къуаджэм культурэм мэхьанэу щыратырэр тигущыIэгъу къедгъэIотагъ.

— Непэ культурэм мэхьанэшхо раты. Тызщылэжьэрэ культурэм и Унэ уахътэм диштэу къытфызэтырагъэпсыхьагъ. «Тхьаегъэпсэушхо» есIо сшIоигъу тирес­публикэ и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат. ГъэцэкIэжьынхэр зыщыкIогъэ культурэм и Унэ фабэ, къабзэ, гуIэтыпI, тищыкIэгъэ Iэмэ-псымэхэр тиIэх. Iофтхьабзэу дгъэнафэхэрэр анахьэу зыфытегъэ­псыхьагъэхэр адыгэ лъэпкъым икультурэ хэхъоныгъэ егъэшIыгъэныр ары, — хигъэунэфыкIыгъ Мариет.