А. Гусев
Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат «Мэздахэ» изыгъэпсэфыпIэ чIыпIэ изэтегъэпсыхьан ия 3-рэ чэзыу зэрэкIорэм зыщигъэгъозагъ. Партиеу «Единэ Россием» иIэпыIэгъурэ Iэрыфэгъу къэлэ псэукIэр гъэпсыгъэным ипроект анахь дэгъухэмякъыхэхынкIэ Урысые зэнэкъокъум муниципалитетыр зэращатекIуагъэмрэ яшIуагъэкIэ проектыр гъэцэкIагъэ мэхъу. ПшъэдэкIыжьэу ыхьырэмкIэ гъунэпкъэ гъэнэфагъэ зиIэ обществэу «Бак Строй» псэолъэшI-монтаж IофшIэнхэм ягъэцэкIэнкIэ текIоныгъэр къыдихыгъ, сомэ миллиони 120-рэ зэзэгъыныгъэм тефагъ.
Республикэм и ЛIышъхьэ псэолъэшIынхэр зэрэкIохэрэм зыщигъэгъозагъ, Мыекъуапэ имэрэу Геннадий Митрофановым, къалэм иархитектор шъхьаIэу Ацумыжъ Мадинэ ыкIи подряднэ организацием ипащэу Жэнэ Адам зэдэгущыIэгъу адыриIагъ. НепэкIэ псэуалъэр процент 87-м нэсэу хьазыр. Кушъхьэфачъэхэм ыкIи лъэсхэм апае гъогукIэхэр ашIыгъэх, къэзгъэнэфыщтхэр ыкIи видеолъыплъэнымкIэ камерэхэр, архитектурнэ пкъыгъо цIыкIухэр а чIыпIэм щагъэуцугъэх. Джащ фэдэу гъэпсэфыпIэ шъолъырым идэхьэпIэ шъхьаIэ дэжь мы илъэсым чъэпыогъум непэрэ мафэм диштэрэ общественнэ псыунэ щагъэпсыщт. Псэуалъэхэр зэкIэ зэпхыгъэхэу, зэтегъэпсыхьэгъэ, IофшIэнхэр зэкIэ зыщызэшIуахыгъэ чIыпIэхэм адиштэу щытыщтых.
АР-м и ЛIышъхьэ пшъэрылъ зэрафишIыгъэм тетэу зыгъэпсэфыпIэ чIыпIэм ищыкIагъэхэр зэкIэ къыдалъытагъэх. Археологхэмрэ музейхэм яIофышIэхэмрэ хэлажьэхэзэ сурэтышIэу Бырсыр Абдулахь иэскизхэм атетэу «Нартхэм ягъогу» ашIы. Адыгэ эпосым илIыхъужъхэм джэрзым хэшIыкIыгъэ яскульптури 9 ащ хэхьащт, нартхэм афэгъэхьыгъэ къэбарыжъхэм атехыгъэ псэуалъэхэри хагъэхъощтых. Тарихъ-культурнэ шъолъырым изы пкъыгъохэм ащыщ хъущт исп унэри.
— Тэ тызыфаер республикэм икъэлэ шъхьаIэ щыпсэухэрэм ыкIи ихьакIэхэм зызщагъэпсэфын алъэкIыщт чIыпIэ дахэ яIэ хъуныр ары, ашIогъэшIэгъонэу ыкIи федэ хэлъэу уахътэр ащ щагъэкIон, адыгэ лъэпкъым иижъырэ тарихърэ икультурэрэ нахь игъэкIотыгъэу нэIуасэ зафашIын алъэкIынэу. А пстэуми анэмыкIэу культурнэ Iофтхьабзэхэри зыщызэшIуахын алъэкIыщт чIыпIэу ар зэрэхъущтым тыпылъыщт: спектаклэхэр, концертхэр, нэмыкI Iофтхьэбзэ гъэшIэгъонхэр щызэхащэхэзэ ашIыным тынаIэ тедгъэтыщт, — къыIуагъ республикэм и ЛIышъхьэ.
Шъугу къэтэгъэкIыжьы: тапэкIэ дэкIояпIэу зызщаплъыхьащт чIыпIэм екIурэм барельефи 10 щагъэуцугъагъ. ЦIыф лъэпкъ зэфэшъхьафхэм зэгурыIоныгъэрэ зэзэгъыныгъэрэ ахэлъыным шIуагъэу къытырэм итамыгъэу ахэр щытых. А пстэуми адакIоу республикэм гъогухэмкIэ и Фонд икъэкIуапIэхэм яшIуагъэкIэ «Мэздахэ» иIэгъо-блэгъу гъогухэм игъэкIотыгъэ гъэцэкIэжьын IофшIэнхэр ащэкIох — псыубытыпIэхэм къащегъэжьагъэу урамэу Подлеснэм екIуалIэу. ГъэцэкIэжьынхэм Iофтхьэбзэ зэфэшъхьафхэр къахеубытэх: гъогухэр зэрэпкIагъэхэр зэблахъущт, урамхэр къэзгъэнэфыщтхэр агъэуцущтых, транспортым пае джыри чIыпIэ 300-м ехъу агъэпсыщт. ЧIыопсым изытет къыпкъырыкIыхэзэ, мы илъэсым а IофшIэнхэр аухынхэу мэгугъэх.
КъумпIыл Мурат Мыекъуапэ имэр пшъэрылъ фишIыгъ чIыопсым икъэухъумэнкIэ ыкIи къэбзэныгъэр щыIэнымкIэ Iофтхьабзэхэр зэкIэ игъом агъэцэкIэнхэу. А пстэуми адакIоу чIыпIэм изэтегъэпсыхьан къыкIэлъыкIорэ чэзыум, илъэсэу къихьащтым зэшIуахын фаеу хъущтхэм атегущыIагъэх. Iэрыфэгъу къэлэ щыIакIэм игъэпсынкIэ проект анахь дэгъухэм якъыхэхын къыдэзылъытэрэ я XI-рэ Урысые зэнэкъокъум муниципалитетым аIэкIигъэхьэгъэ проектым текIоныгъэр къыщыдихыгъ. Федеральнэ мылъкоу сомэ миллиони 112,8-рэ фэдиз ахэм апэIухьащт. Я 4-рэ чэзыум къыдыхэлъытагъэу спорт ыкIи джэгупIэ чIыпIакIэхэр ашIыщтых.
АР-м и ЛIышъхьэ ипресс-къулыкъу къытырэ къэбархэмкIэТхьаркъохъо Сафыет.