Гъогу хэхъоныгъэр федеральнэ мэхьанэ иIэу

Федеральнэ гъогу агентствэм ипащэу Роман Новиковымрэ АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Муратрэ Москва IофшIэгъу зэIукIэгъу щызэдыряIагъ. Шъолъырым итранспорт амалхэмкIэ зигъоу къэуцугъэ Iофыгъохэм, гъогушIыным ылъэныкъокIэ къэралыгъо программэхэмрэ лъэпкъ проектхэмрэ къадыхэлъытагъэхэмкIэ анахь шъхьаIэхэм ащ щатегущыIагъэх.

ЗэдэгущыIэгъум хэлэжьагъэх ФедерациемкIэ Советым экономическэ политикэмкIэ и Комитет итхьаматэ игуа­дзэу Хъопсэрыкъо Мурат, АР-м псэ­олъэшIынымкIэ, транспортымкIэ, псэу­пIэ-коммунальнэ ыкIи гъогу хъызмэтымкIэ иминистрэу Валерий Картамышевыр, АР-м икъэралыгъо бюджет учреждениеу «Автомобиль гъогухэмкIэ ГъэIорышIапIэу «Адыгеяавтодорым» ипащэу Алексей Корешкиныр, АР-м иофициальнэ лIыкIоу УФ-м и Президент дэжь щыIэ Мыгу Бислъан.ЗэIукIэгъум илъэхъан Роман Новиковым къыхигъэщыгъ мэхьанэшхо зиIэ къэгъэлъэгъонэу автомобиль гъогухэм ядэгъугъэрэ яIэрыфэгъугъэрэ цIыфхэр зэрагъэразэхэрэр. Аужырэ илъэсхэм республикэм рейтингым чIыпIэу щиIыгъ­хэри бэкIэ нахьышIу ышIыгъэх. Джащ фэдэу лъэпкъ проектэу «ЩыIэныгъэм пае инфраструктурэр» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу гъогу проектхэр зэрэщагъэцакIэхэрэм идэгъугъэкIэ Адыгеир шъолъыр пэрытхэм ахэт.«ГъогушIыныр социальнэ лъэныкъохэм ащыщ ыкIи шъолъырым имызакъоу, къэралыгъоми мафэ къэс щыIэныгъэу илъым ифэмэ-бжьымэ тырехьэ. Джащ пае РосавтодорымкIэ гъогу дэгъухэр ыкIи щынэгъончъэхэр апшъэу щытых. Шъолъыр пэпчъ пхырыкIырэ федеральнэ автомобиль гъогухэр нахьышIу хъун­хэм ар игъорыгъоу дэлажьэ. Адыгеим щыпсэухэрэм 2025-рэ илъэсым зэря­упчIыгъэхэм изэфэхьысыжьхэмкIэ, федеральнэ, шъолъыр ыкIи чIыпIэ гъогу­хэм цIыфхэр зэрагъэразэхэрэр процент 74-рэ хъугъэ, мы пчъагъэр къэралыгъом гурытымкIэ къыщылъэгъуагъэм бэкIэ нахь ин. Ар къэгъэлъэгъон дэгъу, гъогушIхэм яIофшIэн цIыфхэм зэралъэгъу­рэр, республикэм ипащэхэр лъэны-къо тэрэз зэрэтетхэр ащ къеушыхьаты. ЫкIи къыкIедгъэчы хъущтэп тызынэсыгъэм», — къыкIигъэтхъыгъ Росавтодорым ипащэ.Роман Новиковым джащ фэдэу къыхигъэщыгъ Адыгэ Республикэм пхырыкIырэ федеральнэ гъогу километри 130-м ехъу 2031-рэ илъэсым нэс ща­шIынэу, щызэтырагъэпсыхьа­жьынэу ыкIи ща­гъэцэкIэжьынэу агу зэрэхэлъыр.

Республикэм и ЛIышъхьэ Росавтодорым ипащэ зэрэфэразэр риIуагъ шъо­лъырым ынаIэ къызэрэтетым ыкIи къэ­ралыгъом и Президентэу Владимир Путиным инфраструктурэмкIэ пшъэры­лъэу къыгъэуцухэрэм язэшIохынкIэ Iэпы­Iэгъу зэрэхъухэрэм апае.Мы IофшIэнымкIэ зэрыгъуазэхэрэм ащыщых хэдзакIохэм яшIоигъо­ныгъэхэу «Единэ Россием» илъэпкъ программэ хагъэхьагъэхэри.КъумпIыл Мурат къыкIигъэтхъыгъ федеральнэ IэпыIэгъум ишIуагъэкIэ цIыфхэм ягупсэфыныгъэрэ ящынэгъончъагъэрэ атегъэпсыхьагъэу республикэм зыкI гъогу зэхэкIхэм яшIын зэрэщы­лъагъэкIуатэрэр. ИкIыгъэ илъэсым ащ къыфыхагъэкIыгъ сомэ миллиарди 3. Автомобиль гъогу Iахь 38-рэ километ­рэ 79-рэ якIыхьагъэу ыкIи лъэмыджи 5 агъэцэкIэжьыгъ. Ащ ишIуагъэкIэ шап­хъэхэм адырагъэштагъэх къэлэ гъогу­хэм япроцент 89-рэ ыкIи шъолъыр, муниципальнэ псэупIэхэм азыфагукIэ процент 73-рэ фэдизыр. Илъэсэу итым автомобиль гъогу Iахь 24-рэ километрэ 64,6-рэ якIыхьагъэу ыкIи лъэмыджи 4 агъэ­кIэжьыщтых. Джырэ уахътэм ехъулIэу лъэпкъ проектэу «ЩыIэныгъэм пае инфраструктурэр» зыфиIорэмкIэ шъолъыр гъогухэм якилометрэ 30 нахьыбэм IофшIэнхэр ащаухыгъэх.Джащ фэдэу зэIукIэгъум щытегущы­Iагъэх гъогу объектышхохэу Урысыем транспортымкIэ и Министерствэрэ Федеральнэ гъогу агентствэмрэ къыхэлажьэхэзэ ашIыхэрэм. ГущыIэм пае, икIыгъэ илъэсым рагъэжьагъ Мыекъуапэ къэзыухьэрэ гъогум ия 3-рэ чэзыу ия 2-рэ Iахьэу километрэ 11-м ехъурэр. А Iахьыр джы щыIэ гъогушхом пыдзэгъэщт ыкIи Мыекъуапэ къэзыухьэрэ гъогууанэр къыригъэкъужьыщт. Агъэ­нэфэгъагъэм диштэу мы уахътэм Iоф­шIэнхэр макIох. Лъэмыджхэм яшIын лъагъэкIуатэ, гъогупкъыр агъэпсы. Псэо­лъэшIыныр заухыкIэ, гъогу IахьыкIэр федеральнэ автомобиль гъогоу А-159-м занкIэу техьажьыщт, Кавказ къэралыгъо биосфернэ заповедникым ар екIуалIэ.Джащ фэдэу къушъхьэлъэ чIыпIэхэм арыт зекIо зыгъэпсэфыпIэхэм якIолIэгъэныр нахь Iэрыфэгъу хъуным пае мыгъэ рагъэжьагъ автомобиль гъогоу «Гъозэрыплъ — Лэгъонакъ» зыфиIорэм ия 2-рэ комплекс ия 3-рэ чэзыоу километри 7,4-рэ хъурэм ишIын. ЗекIо гъогууанэу анахьэу цIыфхэр зыдакIо­хэрэр ащ хъураеу зэрипхыщтых ыкIи чIыпIакIэхэри къафызэIуихыщтых. Iоф­шIэнхэр лъэпкъ проектэу «ЩыIэныгъэм пае инфраструктурэр» ыкIи «Единэ Россием» илъэпкъ программэ къахиубытэу агъэцакIэх.Джыри мэхьанэшхо зиIэ зы проектэу зэIукIэгъум игъэкIотыгъэу зыщытегущы­Iагъэхэр — гъогушхоу А-146-м, «Краснодар — Верхнебаканский» зыфиIоу километрэ 13 хъурэм, джащ фэдэу мы федеральнэ гъогум ия 19-рэ километрэ, Яблоновскэмрэ Инэмрэ азыфагу, гъогу зэхэкIыпIакIэ щышIыгъэныр ары. Джырэ уахътэм зэнэкъокъу тхылъхэр агъэхьазырых, псэолъэшI-монтаж IофшIэнхэр бжыхьэм рагъэжьэнхэу рахъухьэ.АР-м и ЛIышъхьэ мы проектым шъо­лъырымкIэ мэхьанэу иIэм къыкIигъэтхъыгъ. Ащ изэшIохын республикэм пхырыкIырэ федеральнэ гъогушхохэу анахьэу бэ зыщызэблэкIыхэрэм ащыщ нахь зэгъокIы къышIыщт, джащ фэдэу промпаркэу «Инэмым» епхыгъэ зещэнхэр нахь къызэрыкIо хъущтых.«Транспорт инфраструктурэм Адыгеим хэхъоныгъэ щегъэшIыгъэныр экономикэмрэ инвестициехэм якъещэлIэнрэ ахэ­хъоным занкIэу епхыгъ, къушъхьэ­хэм­рэ ХышIуцIэ Iушъомрэ якIурэ транспортэу гъогум тизы хъурэр зэхэушъхьафыкIыгъэным фэIорышIэ. ЛъэмыджыкIэу, зэхэкIыпIакIэу тшIырэ е гъогу Iахьэу дгъэцэкIэжьырэ пэпчъ республикэм щыпсэухэрэм щыIэкIэшIу яIэным, гъогухэр щынэгъончъэнхэм ыкIи шъолъырым зэрэпсаоу хэхъоныгъэ ышIыным занкIэу афэIорышIэ», — къыкIигъэтхъыгъ Къум­пIыл Мурат.Шъугу къэдгъэкIыжьын, республикэм ыубытырэ чIыналъэм километрэ 223-рэ хъурэ федеральнэ гъогухэу Росавтодорым епхыгъэхэр пхырэкIых. Урысыем и Къыблэ итранспорт системэ ахэм мэхьанэшхо щыряI, Адыгеир Краснодар краим, нэмыкI шъолъырхэми арапхы. ГъогукIэхэм яшIын, щыIэхэм ягъэкIэжьын зекIохэм анахьэу къыхахырэ лъэныкъо­хэм транспорткIэ якIолIэнхэм афэIорышIэх ыкIи ащ тегъэпсыхьэгъэ инфраструктурэм хэхъоныгъэ арагъэшIы.АР-м и ЛIышъхьэ ипресс-къулыкъу къытырэ къэбархэмкIэ