АР-м и ЛIышъхьэ ипресс-къулыкъу
Адыгеим иблэкIыгъэ ишъэфхэр къизыIотыкIырэ археологие ушэтыныкIэхэр республикэм щашIых.
Мы мафэхэм «Культурнэ КIэн» зыфиIорэ организацием щылажьэхэрэм Мыекъуапэ пэмычыжьэу щыт къоджэ псэупIэу тапэкIэ Iуашъхьэхэр къызщагъотыгъэхэ Севернэм къэухъумэн-къэгъэнэжьын тIынхэр щызэшIуахых. Ахэр чэзыу-чэзыоу зэрагъашIэх. ИкIыгъэ илъэсым зы къэхэлъэжъыр зэрагъэшIэгъагъ. Джырэ уахътэм археологхэм Iуашъхьэу «Северный-6» зыфиIорэр аушэтынэу рагъэжьагъ ыкIи пкъыгъо гъэшIэгъонхэр къагъотыгъахэх.ШIэныгъэлэжьхэм къызэраIотагъэмкIэ, Iуашъхьэм зетIэхэм, псыхъо мыжъохэм ахэшIыкIыгъэ псэолъэжъэу хъурэе теплъэ зиIэр къычIагъотагъ. Ар лIагъэм дычIалъхьажьыгъэгъэ саугъэтэу е хьэдэ фэIо-фашIэхэр зыщашIэщтыгъэхэ псэуалъэщтыгъэу егупшысэх.
Ащ ыкIыбкIэ къыщагъотыгъ дзэкIолIэу лIагъэм дычIалъхьажьыщтыгъэ хьап-щыпхэр (гъучI къамэр, бгырыпх тедэхэр, джэрз гъэщыгъэ дэбжъыкъухашIэхэр, гъучI штаукIыр ыкIи штаукI мыжъор, джащ фэдэу гъучI щэбзапэхэр) зыпылъыгъэхэм ихьадэкъупшъхьэхэр. Ащ нэмыкIэу, хьэдэ чIэлъхьакIэу щыIагъэм къызэрэдилъытэщтыгъэу, гурыт лIэшIэгъухэм псэущтыгъэхэм етIэ плъыжьым хэшIыкIыгъэ къумгъани дычIалъхьажьыгъагъ.Археологхэм Iуашъхьэм изэгъэшIэн лъагъэкIотэщт къагъотыгъэкIэ пкъыгъохэм яшIуагъэкIэ саугъэтыр уахътэу зэхьылIагъэр зэрагъэшIэным фэшI – джэрз лIэшIэгъум хэхьэрэ Мыекъопэ археологическэ культурэм е нахь кIэсэ Шытхьэлэ культурэу тиэрэ ия 13 — 14-рэ лIэшIэгъухэм ахахьэрэм тефэмэ.«Мэхьанэшхо иI къагъотыгъэ пкъыгъохэр Адыгеим къызэринэжьыщтхэм ыкIи тимузейхэм ащаухъумэнхэу зэрарагъэщэщтхэм. Республикэм итарихъ кIэн бай къызэтегъэнэгъэным имызакъоу, лIэужхэми ар алъыгъэIэсыгъэным иамал ащ къеты!» — къащитхыгъ Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат исоциальнэ нэкIубгъохэм.