БлэкIыгъэм къикIэу

Хы ШIуцIэ Iушъом щыпсэурэ адыгэхэм якультурэ къызэтегъэ­нэ­гъэным, ащкIэ Iофыгъоу къэуцухэрэм зыщатегущыIэ­гъэхэ зэхахьэ ПсышIопэ район тхылъеджапIэм щыкIуагъ.

«Лъэпкъыбэ зыщыпсэурэ Шъачэ. Лъэпкъ зыкIыныгъэм итарихъ» зыфиIорэ проектым ар къыдыхэлъытагъ. ПсышIопэ районым ипащэ игуадзэу Светлана Кириченкэр, хы ШIуцIэ Iу­шъом щыпсэурэ шапсыгъэхэм я Адыгэ Хасэ итхьаматэу КIакIыхъу Мэджыдэ, тхылъеджапIэм, музеим яIофышIэхэр, лъэпкъ IэпэIасэхэр ащ хэлэжьагъэх.

— Урысыем щыпсэурэ лъэпкъхэм языкIыныгъэ мыгъэ и Илъэс. Ащ фэгъэ­хьыгъэ Iофтхьэбзэ 350-м ехъу дгъэхьазырыгъэ. ЦIыф лъэпкъи 100 фэдиз Шъачэ щэпсэу. Ахэм тарихъэу апылъыр къэлэдэсхэми хьакIэхэми алъыдгъэIэсынэу тыфай. Бзэр, культурэр, шэн-зэхэтыкIэу лъэпкъ пэпчъ иIэр къэгъэнэгъэн зэрэфаер аужырэ уахътэм нахь куоу къыдгурыIо хъугъэ. ШIэныгъэ-творческэ зэIукIэхэм яшIуагъэ къэкIоуи сэлъытэ, — къыхигъэщыгъ общественнэ зэха­хьэ­хэм адэлэжьэгъэнымкIэ Шъачэ иад­министрацие и ГъэIорышIапIэ ипащэу Татьяна Катаниди.

Унагъо пэпчъ шэн-хабзэу щызэра­хьэрэм лъэпкъым изыкъегъэIэтыжьынкIэ шIуагъэ зэриIэр къыхигъэщыгъ Адыгэ Хасэм итхьаматэу КIакIыхъу Мэджыдэ. Общественнэ зэхахьэм икъэбари, зыдэ­лэжьэрэ Iофыгъохэми ар къатегущыIагъ.

— Лъэпкъ зыкIыныгъэ тиIэнэу тыфаемэ, ащ шъэфэу урыгущыIэнэу щытэп. Мыщ фэдэ зэIукIэхэм ар къахэкIы. НэмыкI лъэпкъхэм ятарихъ зэдгъэшIэн, ахэм гумэкIыгъоу яIэхэри къыдгурыIонхэ фае. ЗэгурыIоныгъэ тхэлъэу, шъхьэ­кIафэ зэфэтшIыжьзэ тинеущырэ мафэ дгъэпсынэу щыт. НэмыкI лъэпкъхэм афэдэу тэ, адыгэхэми, нахь лъэш ты­хъунэу тыфай. Непэрэ мафэм диштэу тыпсэузэ, тишэн-хабзэхэр къэдгъэнэ­жьынхэр типшъэрылъ. Ар унагъом къы­щежьэ. Сабыйхэм бзэр ашIэу, лъэпкъ зэхэтыкIэм уасэ фашIэу, къэралыгъом, лъэпкъым фэшъыпкъэхэу пIугъэнхэр зэкIэми апшъ.

ЗэIукIэр лъэпкъ IэпэIасэхэм яIофшIагъэхэм къагъэбаигъ. Адыгэ пIуаблэм ыкIи дышъэидэм яшIын ишъэфхэр къэзэрэугъоигъэхэм къафаIотагъ лъэпкъ культурэ гупчэу «Аше» икIэщакIохэу ТIэшъу Сафыетрэ Щамсэтрэ. СурэтышIэу ЛIыфэ Фатимэ иIофшIагъэхэм, адыгэ­-шапсыгъэхэм афэгъэхьыгъэ тхыгъэхэр зыхэхьэгъэ къэгъэлъэгъонхэм зэхахьэр къагъэбаигъ. МэкъамэкIэ адыгэ культурэм хьакIэхэр хищагъэх музыкальнэ лъэпкъ купэу «Насыпым». Зэхэсыгъом кIэух дахэ ар фэхъугъ.

Ныбэ Анзор.