ШэпхъакIэхэм адиштэу агъэцэкIэжьы

Лъэпкъ проектэу «НыбжьыкIэхэр ыкIи кIэлэцIыкIухэр» зыфиIорэм къыдыхэлъытэгъэ шъолъыр проектэу «Анахь дэгъур зэкIэ кIэлэцIыкIухэм апай» зыцIэм хахьэу еджапIэр агъэцэкIэжьы. Мыекъопэ районым ит къутырэу Северо-Восточные Сады дэт гъэсэныгъэ гупчэу N9-м мы уахътэм щыжъот, еджапIэм игъэкIотыгъэ гъэцэкIэжьынхэр щэкIох.

ГъэцэкIэжьын IофшIэнхэр зэрэкIохэрэм зыщыдгъэгъуазэ тшIоигъоу джырэблагъэ мы еджапIэм тыщыIагъ. Мафэр фэбэ­шхуагъ нахь мышIэми, зэпыу ямыIэу зэкIэми Iоф ашIэщтыгъ. ЕджапIэм ипащэу Ирина Белицкаям къызэриIуагъэмкIэ, кIэлэцIыкIухэм гъэсэ­ныгъэ зэрагъэгъотынымкIэ амал дэгъу­хэр ятыгъэным мы проектыр фэIорышIэ. АгъэцэкIэжьырэ псэуалъэр квадрат метрэ 1276-рэ мэхъу. ЕджапIэр тIоу гощыгъэ. Апэрэ кIэлъэныкъор 1951-рэ илъэсым ашIыгъагъ, ащ къыхэкIэу псэуалъэр непэрэ шапхъэхэм адиштэ­жьыщтыгъэп.

— Мы еджапIэм игъэкIотыгъэ гъэцэкIэжьынхэр рашIылIэнхэм бэшIагъэ ыуж тызитыр, — еIо Иринэ.

— 2022-рэ илъэсым къыщыублагъэу еджапIэм пэщэныгъэ дызесэхьэ, экспертизэм къызэрэдилъытэу проектыр згъэхьазыри, АР-м гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ и Министерствэ иIэпыIэгъукIэ игъэкIотыгъэ гъэцэкIэжьынхэм тахэлэжьэнэу Iизын къытатыгъ. Зэнэкъокъу зэхатщи, подрядчикхэр къэнэфагъэх. ГъэцэкIэжьын IофшIэнхэр зышIэхэрэр псэолъэшI фирмэу «Перспектива» зыфиIоу В. Назаро­выр зипащэр ары. ПсэолъэшI бригадэм хэтхэм яIофшIакIэ тегъэразэ, дэгъоу, псынкIэу мэIабэх. ЕджапIэм ышъхьэ зэблахъугъ, шъхьаныгъупчъэхэр, пчъэхэр хагъэуцуагъэх. Псэуалъэр чыифкIэ зэрашIыгъэм къыхэкIэу дэпкъыр ыкIи унэ лъапсэр икIэрыкIэу ашIыжьыгъэх, еджапIэр къэзыгъэфэбэрэ батареехэр кIэу чIагъэуцуагъэх, псырыкIуапIэхэр зэбла­хъугъэх, джы шIоипсыр зэрычъэрэ тру­бэхэмрэ каналхэмрэ агъэпсыщтых, джэ­хашъор зэблахъущт. ПIалъэм тетэу IофшIэнхэр макIох. Пчэды­жьым жьэу рагъажьэшъ, пчыхьэ шIункI охъуфэ псэолъэшIхэм Iоф ашIэ.

ИгъэкIотыгъэ гъэ­цэкIэжьынхэм зэ­кIэмкIи сомэ миллион 61-м ехъу апэIуа­гъэхьанэу агъэнэ­фагъ. Ащ щыщэу сомэ миллион 40-м ехъур федеральнэ, мин 409-м ехъур республикэ бюджетым ыкIи сомэ миллион муниципальнэ бюджетым къыха­хыгъ. Щагум изэтегъэпсыхьан тефэщт миллиони 8-м ехъур муниципальнэ бюджетым къыхахыщт.

ПэшIорыгъэшъэу къызэралъытэрэмкIэ, гъэцэкIэжьынхэр шы­шъхьэIум и 10-м нэс къаухынхэу ары. Iоныгъом и 1-м ехъу­лIэу шэпхъакIэхэм адиштэу агъэцэкIэ­жьыгъэ еджапIэм кIэлэцIыкIухэр екIо­лIэ­жьыщтых.

— Джащ фэдэу АР-м гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ и Министерствэ ахъщэ къытфитIупщи, кабинет пэпчъ чIэтынэу интерактивнэ доскэхэр, нэмыкI Iэмэ-псымэхэр тщэфыгъэх. Гъэсэныгъэм ылъэныкъокIэ шIыкIакIэу къежьэхэрэр зэдгъэгъотынымкIэ амал дэгъухэр тиIэх. Ащ нэмыкIэу санитар-эпидемиологие шапхъэхэм къызэригъэнафэу кабинетхэр зэтегъэпсыхьагъэх, псы чъыIэр ыкIи фабэр къящэлIагъэх, — къыIуагъ Ирина Белицкаям.

Къоджэ псэупIэхэм хэхъоныгъэ ягъэ­шIыгъэнымкIэ программэм хахьэу спорт­зал зэтегъэпсыхьагъэ афашIыгъэу еджа­пIэм ищагу дэт. КIэлэцIыкIухэр секциехэм макIох, ахэм ямызакъоу, ныбжь зиIэхэри къэкIох, тхьамафэ къэс ахэм Iофтхьэбзэ зэфэшъхьафхэр афызэхащэх.

Пащэм тызэрэщигъэгъозагъэмкIэ, къутырым дэт еджапIэр нэбгырэ 210-м ателъытагъ. Арэу щытми, нэбгырэ 340-рэ щеджэ, ублэпIэ, я 2 — 3-рэ классхэм ыкIи я 6-рэ классхэм ащеджэрэ кIэлэ­еджакIохэр сменитIоу къэкIох, нэбгырэ 20 фэдиз пэгъунэгъу къутырэу Дьяковым къекIых. Ащ къыхэкIэу ублэпIэ классхэм ащеджэхэрэм апае еджэпIакIэ агъэпсын гухэлъ щыI, ащ ипроект ашIыгъах. Псэуа­лъэм хэтыщтых пщэ­рыхьапIэр ыкIи шхапIэр, джащ фэдэу актовэ залыр.

Мыгъэ я 9-рэ классыр нэбгырэ 32-мэ, я 11-р 17-мэ къаухыгъ. Нэбгырищым тыжьын медаль, зы нэбгырэм дышъэ медаль къахьыгъ. ЗыкI къэралыгъо ушэтынхэр дэгъоу атыгъэх. Мыщ ще­джэрэ кIэлэцIыкIухэр республикэ зэнэ­къокъухэм ренэу ахэлажьэх, хагъэунэфыкIырэ чIыпIэхэр къыдахых. ЕджапIэм иавтобускIэ шIэныгъэ тедзэхэр зыщарагъэгъотырэ гупчэхэм, «Кванториумым» ыкIи хьисапымкIэ республикэ еджапIэхэм кIэлэеджакIохэр ащэх, сыд фэдэ лъэныкъокIи зыкъагъэлъэгъонымкIэ амал дэгъухэр аратых.

Республикэм ит еджапIэхэм афэдэу къутырэу Северо-Восточные Сады дэт гъэсэныгъэ гупчэр кIэлэегъаджэхэм ащэкIэх. Анахьэу инджылызыбзэмкIэ ыкIи хьисапымкIэ. Пащэм къызэриIуагъэмкIэ, «Къоджэ кIэлэегъадж» зыфиIорэ программэм хэлажьэхэ ашIоигъоу яеджапIэ зыкъыфагъэзагъ, ахэм ятхылъхэм АР-м гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ и Министерствэ ахэплъэ. Нахьыбэу ежь къутырым щыпсэурэ кIэлэегъа­джэхэр ары мыщ щылажьэхэрэр, арэу щытми, къалэм къикIыхэрэри щыIэх. Илъэс къэс кIэлэцIыкIу 28 — 30, класситIу хъухэу апэрэ классым къекIуалIэх.

Къэнагъэр еджапIэм ищагу зэтырагъэпсыхьаныр ары, ар Мыекъопэ район администрацием имылъкукIэ ашIыщт. Щагу кIоцIым асфальт тыралъхьащт, псырыкIуапIэр агъэпсыщт, еджапIэм иIухьапIэ машинэ уцупIэ щашIыщт, чъыг­хэр агъэтIысхьащтых. ИлъэсыкIэ еджэгъум ехъулIэу IофшIэн-хэр аухынхэу мэгугъэх.

КIАРЭ Фатим.