КъумпIыл Мурат:  «Владимир Путиным хэгъэгум иэкономикэ тапэкIэ хэхъоныгъэу ышIыщтыр нэфагъэ хэлъэу къыриIотыкIыгъ»

Петербург щыкIогъэ дунэе экономическэ форумым къыдыхэлъытагъэу пленарнэ зэхэсыгъоу щыIагъэм къы­щы­гущыIагъ Урысыем и Президентэу Владимир Путиныр. Адыгеим и ЛIы­шъхьэу КъумпIыл Мурат ащ хэлэжьагъ.

УФ-м и Президент къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, зэхъокIыныгъэ инхэр лъэныкъо зэфэшъхьафхэм афэхъух, цифровизациемрэ IэрышIэ акъылымрэ япхыгъэ Iофтхьабзэхэр нахьыбэ мэхъух, унэе технологиехэр къыхэхыгъэнхэм мэхьанэшхо зэриIэри ахэм адакIоу къыIуагъ. Къэралыгъом ипащэ къызэриIуагъэмкIэ, УрысыемкIэ непэ Iофхэм язытет къызэрыкIоу пIон умылъэкIыщтми, экономикэм изыпкъитыныгъэ нахь мэпытэ, инфляцием къыкIечы, къыдэгъэкIыжьыным ипродукцие нахьыбэ мэхъу, хэхъо­ныгъэ зышIыгъэ хэгъэгухэр пштэхэмэ, IофшIэнмыгъотыгъэнымкIэ Урысыер зи­Iоф анахь дэгъухэм ахахьэ.Лъэпкъ экономикэм изытет, цIыфхэм ящыIакIэ нахьышIу хъунхэмкIэ анахь мэхьанэ зиIэхэм ащыщых къыдагъэкIырэр нахьыбэ шIыгъэныр, цифрэ зэшIохыкIэ амалхэр гъэфедэгъэнхэр, IэпэIэсэныгъэ ин зиIэ IофышIэхэр гъэхьазы­рыгъэнхэр, IофшIэпIэ чIыпIакIэхэр зэ­хэщэгъэнхэр. Анахьэу етIани хэгъэгум ишъолъырхэр ары мы лъэныкъохэмкIэ нахь игъэкIотыгъэу Iофтхьэбзэ зэфэ­шъхьафхэр зэшIозыхын фаехэр.«Шъолъыр пэпчъ инвестициехэр нахьыбэу къихьанхэм, IофшIэпIэ чIыпIакIэхэр зэхэщэгъэнхэм, къы­дэгъэкIыным хэхъоныгъэ егъэшIыгъэным, къэлэ щыIакIэр нахьышIу хъуным ынаIэ тыри­гъэтын фае», — къыхигъэ­щыгъ УФ-м и Президент.Урысые Федерацием ишъолъырхэм инвестициехэмкIэ яIофхэм язытет зы­нэсым, Урысыем и Президент Лъэпкъ рейтингымкIэ пэщэныгъэ зыIыгъхэм, Адыгеири зэрахэтэу, къафэгушIуагъ.«ТапэкIи шъолъырхэм мылъку IэпыIэгъу яттыщт. Инфраструктурнэ бюджет чIыфэхэмкIэ яттыщтхэри зэрэхэтхэу. Мы аужырэ илъэси 4-м шъо­лъырхэм сомэ триллионым ехъу аIэкIэдгъэхьагъ. 2030-м нэс джыри сомэ миллиард 750-рэ аIэкIэдгъэхьащт. Бюджет чIыфэхэмкIэ шъолъырхэм чIы­фэу ателъыр атетэтхыкIы­жьы: мы аужырэ илъэситIумар сомэ миллиард 440-рэ фэдизым нэсыгъ, мы илъэсым джащ фэдэу сомэ миллиарди 100-м ехъу чIыфэу ателъымкIэ пIа­лъэхэр афызэкIэтхьащтых. ­Шъолъырхэм ахъщэу къафы­хэкIырэр хэхъоныгъэм ипро­ектхэм апэIуагъэхьан алъэкIыщт», — къыIуагъ Владимир Путиным.ЧIыпIэхэм яхэхъоныгъэкIэ проектхэр пхырыщыгъэнхэм пае урысые компание анахь инхэм зэдэлэжьэныгъэ адыряIэн зэрэфаер къэралыгъом и Пащэ къыхигъэщыгъ. Ахэм ахэхьэ культурнэ кIэным ипсэуалъэхэр хъызмэт IофшIэнымкIэ гъэфедэгъэнхэр. ПсэолъэшIыным ащ фэдэ компаниехэр зэрэхэлэжьэщтхэм имызакъоу, социальнэ инфраструктурэм — кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэм, еджапIэхэм, сымэджэщхэм, поликлиникэхэм яшIынкIэ амалыкIэхэр къыхахыщтых.Урысыем и Президент УФ-м и Правительствэ пшъэрылъ фишIыгъ хэхъоныгъэм иинститутхэр игъусэхэу, страте­гическэ гухэлъхэмкIэ Агентствэр къы­хэлажьэзэ, экономикэмрэ псэолъэшIынымрэ япхыгъэ унэшъуакIэхэм япхы­рыщынкIэ правовой лъэныкъом дэлэ­жьэнхэу, къэлэ щыIакIэр нахьышIу шIы­гъэнымкIэ проектхэм мылъку зэрахалъхьащт шIыкIэр агъэунэфынэу. ЦIыф­хэм япсэупIэхэм яхэхъоныгъэ ашъхьэкIэ хэлэжьэнхэу амал ятыгъэн фае.Владимир Путиным агу къыгъэкIы­жьыгъ бизнесым изехьанкIэ федеральнэ къулыкъухэмрэ предпринимательхэмрэ язэдэлэжьэныгъэ нахь зэрагъэчаныщтым тегъэпсыхьэгъэ моделыкIэу къыхахыгъэм бизнесым изехьан нахь къызэригъэпсынкIэщтыр. Ащ нэмыкIэу къэралыгъом ипащэ хэбзэIахьхэр ателъхьэгъэнхэм иIоф нахь псынкIэ шIыгъэным пае компаниехэм федэу къаIэкIахьэрэм къыкIегъэчыгъэным фэгъэхьыгъэ Iоф­тхьабзэхэр пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ зэ­кIэхьэгъэнхэу, бизнес цIыкIумрэ гурытымрэ яIоф икъоу ыкIи тэрэзэу зэхэщэгъэнымкIэ фэгъэкIотэныгъэ зыхэлъ амалхэу агъэфедэн алъэкIыщтхэм ягу­пшысэнхэу.Пленарнэ зэхэсыгъом икIэуххэм афэгъэхьыгъэу Адыгеим и ЛIышъхьэ къыхигъэщыгъ УФ-м и Президент ипсалъэ хэгъэгум иэкономикэ хэхъоныгъэ зэришIыщтым илъэныкъо шъхьаIэхэр къы­зэригъэнэфагъэхэр, шъолъырхэм яамал­хэм нахь шIогъэ ин къатын зэралъэ­кIыщтым къыпкъырыкIыхэзэ, Урысыем тапэкIи хэхъоныгъэу ышIыщтым тегъэ­псыхьэгъэ унашъохэу ашIыгъэхэми ащи­гъэгъозагъэх. А Iофтхьабзэхэм яшIуагъэ къэкIощт республикэм иэкономикэ ихэхъоныгъэ къыкIимычынымкIэ, цIыфхэм ящыIакIэ зыкъегъэIэтыгъэнымкIэ, IофшIэпIэ чIыпIакIэхэр нахьыбэ хъунхэмкIэ.«Владимир Путиным хэгъэгум иэкономикэ тапэкIэ хэхъоныгъэу ышIыщтыр нэфагъэ хэлъэу къыриIотыкIыгъ. Ахэм ащыщых цифровизациемрэ автоматиза­циемрэ, технологическэ уна­шъохэр къыхэхыгъэнхэр ыкIи ­гъэфедэгъэнхэр, IофышIэ Iэпэ­Iасэхэр гъэхьазырыгъэнхэр, къыдэгъэкIыжьыным кIэгъэгушIу­гъэнхэр. УФ-м и Президентрэ и Правительствэрэ анаIэ къызэ­рэттырагъэтырэм ишIуагъэкIэ тиреспубликэ предпринима­тельствэ цIыкIумрэ гурытымрэ хэхъоныгъэ ашIыным иамалхэр яIэ хъугъэх. Илъэс заулэ хъугъэу экономикэм илъэныкъо шъхьаIэ­хэм яхэхъоныгъэкIэ шIуагъэ къэзыхьыщт Iофтхьабзэхэр респуб­ликэм щызэшIотэхых. Ахэм шIогъэ гъэнэфагъэ къаты: Къыблэ федеральнэ шъолъырыр пштэмэ, инвестициехэм япчъагъэкIэ Адыгеир пэщэныгъэ зыIыгъхэм ахэт, Урысые Федерацием ­ишъолъырхэм инвестициехэмкIэ яIофхэм язытет фэгъэхьыгъэ Лъэпкъ рейтингым чIыпIэ дэ­гъоу щиубытыгъэр къэгъэнэ­жьы­гъэным дэлажьэ», — къы­Iуагъ АР-м и ЛIышъхьэу ­КъумпIыл Мурат.Илъэсэу икIыгъэм икIэуххэмкIэ, Къыб­лэ федеральнэ шъолъырым къыхиубытэхэрэм азыфагу инвестицехэмкIэ зиIофхэр анахь дэгъуи 3-мэ Адыгеир ахэфагъ. Сомэ миллиард 80,4-м инвестициехэр нэсыгъэх. НепэкIэ инвестиционнэ проект 20-у сомэ миллиарди 100-м ехъу зыпэIухьащтхэм Iоф адашIэ.Бизнесым IэпыIэгъу етыгъэнымкIэ амалышIухэм ащыщых проектхэу «Предпринимательствэ цIыкIумрэ гурытымрэ ыкIи унэе предприниматель гухэлъхэм IэпыIэгъу ятыгъэныр» зыфиIоу лъэпкъ проектэу «ШIуагъэ къэзытырэ ыкIи зэнэкъокъур зылъэпсэ экономикэр» зыфиIоу ащ къыкIэлъыкIуагъэмрэ. Илъэ­си 6-м къыкIоцI республикэм щагъэцэкIэрэ лъэпкъ проектхэм сомэ мил-лиард 1,6-м ехъу апэIуагъэхьагъ, предприниматель цIыкIухэмрэ гурытхэмрэ япчъагъэ процент 12-кIэ нахьыбэ хъугъэ. ФэгъэкIотэныгъэ зыхэлъ чIыфэхэу а уахътэм аIэкIагъэхьагъэр сомэ миллиарди 3,6-м нэсыгъ.КъыдэгъэкIыжьыным ылъэныкъокIэ проектхэр пхырызыщырэ бизнесым пае индустриальнэ паркэу «Инэм» зыфиIорэр зэхащагъ, IофшIэнымкIэ фэгъэкIотэныгъэ зыхэлъ амалхэр ащ щарагъэгъотыгъэх. 2025-рэ илъэсым къыкIоцI резиденти 8 IофшIэным къыхагъэлэжьагъ, ахэм сомэ миллиарди 8-м ехъу Iофым къыхалъ­хьагъ. Къэралыгъо IэпыIэгъум къыди­лъытэрэ амалхэм ащыщых мы къыкIэлъыкIохэрэр: чIыфэ цIыкIухэр, мэкъумэщ къыдэгъэкIыжьыным ылъэныкъокIэ хъыз­мэт цIыкIухэм IэпыIэгъу ятыгъэныр, предприниматель ныбжьыкIэхэм апае грантхэр, фэгъэкIотэныгъэ зыхэлъ чIы­фэхэр ыкIи IофшIэным пэIуагъэхьагъэм изы Iахь афэлъэгъужьыгъэныр.Адыгеим и ЛIышъхьэ къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, Петербург щыкIогъэ дунэе форумым икIэуххэм амал къатыщт рес­публикэм инвестиционнэ политикэр нахь игъэкIотыгъэу щыпхырыщыгъэнымкIэ, бизнесым амалышIухэр егъэгъотыгъэнхэмкIэ Iофтхьабзэу зэрахьэхэрэм джыри нахь ахагъэхъонымкIэ. Шъолъырхэу а лъэныкъохэмкIэ анахь гъэхъагъэ зы­шIыгъэхэм яIофшIакIэ кIырыплъыщтых, экспертхэм яеплъыкIэхэр зэрагъэшIэщтых ыкIи игъоу къафалъэгъухэрэр агъэфедэщтых. Зэдэлэжьэныгъэм фэ­гъэхьыгъэ зэзэгъыныгъэ заули а зэIукIэм щызэдашIыгъ, проект гъэнэфагъэ­хэри къакIэлъыкIощтых. Экономикэм, финансхэм, социальнэ-культурнэ, гъэсэ­ныгъэ ыкIи нэмыкI лъэныкъохэм Iофэу ащагъэцакIэрэр нахьыбэ ашIынымкIэ а пстэуми яшIуагъэ къэкIощт.АР-м и ЛIышъхьэ ипресс-къулыкъу къытырэ къэбархэмкIэ Тхьаркъохъо Сафыет.