Лъэпкъ искусствэм чIыпIэ хэхыгъэ щиIыгъыгъ ыкIи Адыгэ драмтеатрэм исценэ лIэшIэгъуныкъом ехъурэ ыгу къыдеIэу тетыгъ, хьалэлэу щылэжьагъ КIыкI Юрэ.
Ар мэлылъфэгъум и 16-м, 1936-рэ илъэсым Теуцожь районым ит къуаджэу Нэшъукъуае мэкъумэщышIэ унагъо къыщыхъугъ.Юрэ Iэтэхъуагъ къоджэ хьакIэщ пчъэкъогъум къотэу нахьыжъ Iушхэм къаIотэрэ тхыдэхэм, таурыхъхэм, пшысэхэм ыкIи ижъырэ орэдхэу кIырагъэщыхэрэм, шыкIэпщынэ мэкъэ бзэрабзэм икIасэу акIэдэIукIы зэхъум. Къоджэ еджапIэр къыухыгъ. Орэдымрэ къашъомрэ я Адыгэ къэралыгъо ансамблэ хахьи, тIэкIурэ хэтыгъ, кIэлэ къопцIэ ищыгъэр дахэу къашъощтыгъ, мэкъэ лъэкIыхьэ-гъэ къабзэкIи адыгэ орэдхэр кIыригъэщыщтыгъэх. Джащыгъум теубытагъэ хэлъэу артист сэнэхьатым зыфигъэсэныр мурад зыфишIыжьыгъагъ. ИшIоигъоныгъэ Юрэ къыдэхъугъ. Адыгэ кIэлэ-пшъэшъэ ныбжьыкIэ купэу ГИТИС-м къыщеджэнхэу Москва агъэкIуагъэхэм Ю. КIыкIыр ахэтыгъ.1962-рэ илъэсым театрэ искусствэм и Къэралыгъо институтэу Москва дэтыр къэзыухыгъэ я II-рэ адыгэ студиер Мыекъуапэ къэкIожьыгъ. Ар хэкумкIэ культурэ хъугъэ-шIэгъэ гопагъ. Мыхэм агуи ашъуи изыгъ, диплом зиIэ актерыгъэх, театрэ IофшIэнышхомкIэ шIэныгъэу, гъэпсыкIэ-шIыкIэу, IэпэIэсагъэу агъотыгъэр къагъэшъыпкъэжьэу Адыгэ хэку драматическэ театрэм исценэ щылэжьэнхэм фэхьазырыгъэх. Ятворческэ шIоигъоныгъэхэри, гухэлъхэри кIэзыгъэнчъэу зэрэпхыращыщтхэм артист ныбжьыкIэхэр пылъыгъэх. Адыгеим щыпсэухэрэм ахэм яспектаклэхэм яжэщтыгъэх.КIыкI Юрэ исэнэхьат шъыпкъагъэ фызиIэгъэ артистыгъ, уахътэм ар къыгъэлъэгъуагъ. Сценэм илъэс 50-м шIокIэу тетыгъ, а уахътэм къыкIоцI урыс ыкIи дунэе классикэм, джырэ драматургием япьесэхэмкIэ агъэуцугъэ спектаклэхэм образи 150-м нахьыбэ къащишIыгъ. Роль зэхэдз Юрэ иIагъэп, драмэри комедиери изэфэдэу роль зэфэшъхьафыбэр ыгъэпсыщтыгъ, сценэм къыфэхъугъэу, спектаклэ пэпчъ иролькIэ къыгъэшъуашIощтыгъ. Юрэ къышIыгъ Н. Островскэм ироманэу «Как закалялась сталь» хэт герой шъхьаIэу Павел Корчагиным, Н. Гоголым и «Ревизор» хэт Городничэм, Ф. Шиллер ироманэу «Коварство и любовь» хэт образ шъхьаIэм ярольхэр, нэмыкIхэри.Къыхэгъэщыгъэн фае артистым итворчествэ адыгэ тхакIохэм япроизведениехэм атешIыкIыгъэ спектаклэхэм чIыпIэшхо зэрэщаубытыгъэр: КIэрэщэ Тембот иповестэу «Шапсыгъэ пшъашъ», Къуекъо Налбый итхыгъэу «Тятэжъхэм яорэдхэр», Мурэтэ Чэпай иеу «IэнатIэм игъэрхэр», Натхъо Къадыр ытхыгъэу «Мэдэя», Мамый Ерэджыбэ ипьесэхэу «Дэхэбаринэ ихьакIэщ» ыкIи «Псэлъыхъохэр», нэмыкIхэри. Драмэми комедиеми зэфэдэу лъэпкъ нэшанэр IупкIэу къахэщэу ыкIи лъэпкъ сэмэркъэу гуапэр ахэткIухьагъэу гъэпсыгъэх.КIыкI Юрэ зэчый ялые театрэ искусствэмкIэ зэрэхэлъыгъэр зэфэдэу литературовед-критикхэми, режиссерхэми, театрэр лъэшэу зыгу нэсырэ цIыф Iушхэми хагъэунэфыкIыщтыгъ. БгъэшIагъоу къышIыгъэ роль пэпчъ гум хапкIэу зэрегугъурэр, ыгуи ыпси зэрэхилъхьэрэр нафэ къыпфэхъущтыгъ.ГущыIэм пае, Шъхьаплъэкъо Хьисэ идрамэу «Игъонэмысым икъашъу» зыфиIорэм КIыкIым Къэншъао ироль ыкIи Хъурым Мариет пшъэшъэ ныбжьыкIэ дахэу Мэзагъо иобраз къызэрэщашIыгъэр спектаклэм еплъыгъэхэм, илъэс 40-м ехъу тешIэжьыгъэми, ащыгъупшэрэп. ЯкIэсэ артистхэм яхьылIэгъэ зарисовкэхэр, очеркхэр театрэр зикIасэхэм ягуапэу гъэзетхэм, журналхэм къащахаутыщтыгъэх, Адыгэ театрэр лъэшэу цIыфхэм якIопIагъ. Адыгэ труппэм хэтыгъэ артистхэми алъэкI къызтырагъанэщтыгъэп, шъыпкъэ, а зэкIэми Iоф адэзышIэщтыгъэ режиссерхэу КIуращынэ Аскэр, ХьакIэгъогъу Къэсэй, ТхьакIумэщэ Налбый яшIушIэгъэшхо хэлъ. ПIэ зэкIэдзагъэу узэдэлажьэмэ, узэрэлъыкIотэщтыр, къыбдэхъущтыр зэрэбэм мы зэкIэ ищысагъ.КIыкI Юрэ щэIэфэ Адыгэ лъэпкъ драмтеатрэм исценэ ипэрыт артистышхуагъ: дахэу къашъощтыгъ, жэбзэ гъэшIэгъон ыкIи шIыкIэ-гъэпсыкIэ екIу сыд фэдэрэ спектакли хилъхьэщтыгъ. ИщыкIагъэмэ, уигъэгъыщтыгъ, ищыкIагъэмэ, уигъэщхыщтыгъ. Щэч хэлъэп, артист сэнэхьатым ар къыфэхъугъагъ. Артист цIэрыIом ыцIэ игупсэ Адыгеими нэмыкI шъолъырхэми ащызэлъашIагъ, фестиваль пчъагъэхэм КIыкIым роль зэфэшъхьафыбэр, плъэгъурэр пщыщ ышIэу, пшIошъ ыгъэхъоу къащишIыныр фызэшIокIыщтыгъ. Адыгэ театрэр чанэу лажьэщтыгъ: анэсыщтыгъ къош республикхэми, нэмыкI чIыпIэхэми.Зэчый дахэ хэлъыгъ Юрэ ыкIи илъэс 50-м ехъурэм игугъэ епцIыжьыгъэп, творчествэр ылэжьыгъ ишъыпкъэу, сценэр, театрэр ищыIэныгъэ шъыпкъагъ.ИцIыфыгъэ шъхьэлъытэжь инкIэ Юрэ Адыгэ театрэр ыIэтыгъ, ыгъэбаигъ, епэсыгъэ щытхъури артист цIэрыIом къырапэсыгъ. «РСФСР-м изаслуженнэ артист», «АР-м инароднэ артист» цIэ лъапIэхэр, медальхэу «Адыгеим и Щытхъузехь», щытхъу тхылъхэр бэу къыфагъэшъошагъэх.Лъэуж нэф къыгъэнагъ артист цIэрыIоу КIыкI Юрэ, адыгэ лъэпкъымащ ыцIэ щыгъупшэщтэп, щыIагъэмэ, ыныбжь 90-рэ хъущтыгъэ, илъэс 84-рэ хъугъэу идунай ыухыгъ.Мамырыкъо Нуриет.