IэпыIэгъу афэхъух

IэкIыб къэралыгъохэм ащыпсэурэ тилъэпкъэгъухэм адытиIэ зэпхыныгъэр гъэпытэгъэным, къэзыгъэзэжьыгъэхэр щыIэ­ны­­гъэм хэгъэгъозэжьыгъэнхэм афэшI республикэм ипащэхэм Iофышхо агъэцакIэ. Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу Къум­пIыл Мурат бэмышIэу къытыгъэ пресс-конференцием мы Iофыгъор журналистхэм къыщаIэтыгъ.

— Къэзыгъэзэжьыгъэхэм я Мафэ я 20-у 2018-рэ илъэсым хэдгъэунэфыкIыгъ. Илъэс тIокIкIэ узэкIэIэбэжьмэ Косовэ тилъэпкъэгъухэр къызэри­кIыжьыгъэхэм мы мэфэкIыр лъапсэ фэхъугъ. АщкIэ шъо­лъы­рым опыт гъэнэфагъэу Iэ­кIэлъ хъугъэр, Шам (Сирием) къи­кIыжьыгъэ адыгэхэмкIэ дгъэ­федагъэ. Джырэ уахътэм ахэм япчъагъэ 800 фэдиз мэхъу. Тыр­куем, Сирием, Иорданием, Израиль, нэмыкI къэралыгъохэм къарыкIыжьыгъэ нэбгырэ 2000 фэдиз Адыгеим щэпсэу. Ахэр щыIэныгъэм хэгъэгъо­зэ­жьыгъэнхэм, IэпыIэгъу афэ­хъугъэным тынаIэ тет, — къы­Iуагъ КъумпIыл Мурат.

IэкIыб къэралыгъохэм арыс тилъэпкъэгъу студентхэр илъэс къэс Адыгеим къырагъэблагъэх, ахэм апае культурнэ Iофтхьэбзэ гъэшIэгъонхэр зэхащэх. Зы лъэпкъ щыщ зэлэгъухэр зэдэгущыIэнхэ, шIэныгъэу аIэкIэ­лъымкIэ зэдэгощэнхэ амал яI. Ащ фэдэ екIолIакIэм мэхьанэшхо зэриIэм ыкIи шIогъэшхо къызэритырэм щэч хэлъэп.

Зитарихъ чIыгу къэзыгъэзэжьыгъэхэм IэпыIэгъу афэ­хъугъэным фытегъэпсыхьэгъэ АР-м икъэралыгъо программэу «IэкIыбым щыпсэурэ тилъэп­къэгъухэу ежь-ежьырэу зихэку къэзыгъэзэжьы зышIоигъохэм IэпыIэгъу ягъэгъотыгъэныр зыфиIоу 2019 — 2021-рэ илъэсхэм ателъытагъэм федеральнэ къулыкъухэм дырагъэштагъ. Программэм къызэригъэнафэрэмкIэ, илъэсищым къыкIоцI зичIыгу къэзыгъэзэжьын гухэлъ зиIэ нэбгыри 120-мэ IэпыIэгъу ара­гъэгъотыщт, ахэм ащыщых адыгэ диаспорэм илIыкIохэри. Зисэнэхьат хэшIыкIышхо фызиIэ специалистхэр республикэм къэ­щэгъэнхэм программэр фытегъэпсыхьагъ.

Республикэм къэ­кIожьыгъэ адыгэхэм IэпыIэгъу афэхъугъэ­нымкIэ Iофышхо егъэ­цакIэ къэзыгъэзэ­жьы­гъэхэр щыIэныгъэм хэгъэгъозэжьыгъэнхэмкIэ Гупчэм. Ар зычIэт унэм унэгъо 11 непэ щэпсэу, псэуалъэм игъэкIотыгъэ гъэцэкIэжьынхэр рашIылIэнхэ гу­хэлъ щыI. Джащ фэ­дэу Адыгеим къэ­кIожьыгъэ тилъэп­къэгъухэм ящыIэ­кIэ-псэукIэ зыпкъ игъэ­уцогъэнымкIэ общественнэ организациехэм, шъолъырым щыпсэухэрэм яшIуагъэ къагъакIо.

Сирием къикIыжьыгъэ адыгэ­хэм IэпыIэгъу афэхъугъэным пае хэушъхьафыкIыгъэ комиссие республикэм щызэхащагъ. Меди­цинэ IэпыIэгъум, тхылъэу ящы­кIагъэхэм ягъэхьазырын, ыпкIэ хэмылъэу урысыбзэр зэрагъэшIэным, нэмыкI Iофыгъохэм ар афэгъэзагъ. Джащ фэдэу АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат ипшъэрылъкIэ репатриантхэр зыщыпсэурэ чIыпIэхэм язэтегъэпсыхьан ащ фэгъэзэгъэ къулыкъухэм Iоф дашIэ. ГущыIэм пае, къуаджэу Мэфэхьаблэ екIолIэрэ псырыкIуапIэм ишIын 2018-рэ илъэсым аухыгъ, псэупIэм гъэстыныпхъэ шхъуантIэр ещэлIэгъэным епхыгъэ IофшIэным игъэцэкIэн лъагъэкIотэщт.

Мэхьанэшхо зиIэ лъэныкъо­хэм ащыщ къэзыгъэзэжьыгъэ­хэм IофшIэпIэ чIыпIэхэр ягъэгъотыгъэнхэм ыкIи унагъохэм ягумэкIыгъохэм язэхэфын иIофыгъо. Адыгеим къэкIожьыгъэ тилъэпкъэгъухэм ащыщхэм яса­быйхэр республикэм къи­хъухьагъэх, ащи урыгушхон фае. Адыгэ диаспорэм илIыкIуишъэ фэдиз шъолъырым ит апшъэрэ еджапIэхэм ачIэхьагъэх, кIэлэцIыкIу 85-рэ гурыт еджапIэхэм ачIэсых, 2018-рэ илъэсым къэралыгъо кIэух аттестациер нэ­бгырэ 11-мэ дэгъоу атыгъ.

Зитарихъ чIыгу къэзыгъэзэ­жьыгъэхэм, ащ фэдэ гухэлъ зи­Iэхэм республикэм ипащэхэр тапэкIи IэпыIэгъу афэхъухэзэ ашIыщт.

ТХЬАРКЪОХЪО Адам.