Iэзагъ, цIыфышIугъ…

Щылэ мазэм и 9-м Джэджэ районым икъоджэ псэупIэу Дондуковскэм дэт участковэ сымэджэщым зэIукIэу щыкIуагъэм осышхо къызэресыщтыгъэм емылъытыгъэу цIыфыбэ къыщызэрэугъоигъагъ. Мы IэзэпIэ учреждением илъэс 25-м къыкIоцI иврач шъхьэIащтыгъэу, зэлъашIэрэ хирургэу Iазэщыкъ Хьасанбый къызыхъугъэ мафэм тефэу ШIэжь пхъэмбгъу къыщыфызэIуахыгъ.

Врачыр зышIэщтыгъэ, зылъытэщтыгъэ цIыфэу Iофтхьабзэм къекIолIагъэр макIэп, гущыIэ дэхаби къыфаIуагъ: Адыгэ Республикэм псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ иминистрэ игуадзэу ЕмтIылъ Оксанэ, Къэралыгъо Советым — Хасэм идепутатэу, акционер обществэу «Дондуковскэ элеватор» зыфиIорэм игенеральнэ директорэу Болэкъо Мыхьамэт, Афыпсыпэ дэт клиникэу Шъэумэн Хьазрэт ыцIэ зыхьырэм иврач шъхьаIэу, Урысые Федерацием изаслуженнэ врачэу, Адыгэ Республикэм инароднэ врачэу Жэнэ Аскэр, мыжъобгъум тетыщтхэм ягъэхьазырын дэлэжьэгъэ скульпторэу Ольга Яковлевар, зишIэжь агъэлъапIэрэм Iоф къыдэзышIагъэхэр, иныбджэгъухэр, игупсэхэр, Дондуковскэм щыпсэухэрэр.

Iазэщыкъ Хьасанбый щыIэныгъэ гъогу дахэу къыкIугъэм игъэкIотыгъэу къытегущыIагъэх. Ар 1931-рэ илъэсым щылэ мазэм и 9-м къуаджэу Хьакурынэхьаблэ къыщыхъугъ. Ятэу Щэбанэ къупшъхьэ узхэмкIэ зэлъашIэрэ Iазэу щытыгъ. Дзэ къулыкъум ыуж Хьасанбый Краснодарскэ кIэлэегъэджэ институтым физкультурэмрэ спортымрэкIэ ифакультет чIахьи щеджагъ. Охътэ гъэнэфагъэрэ ащ Iоф ришIагъэу ятэжъхэм ясэнэхьатэу Iэзэныр ыгукIэ къыхихи, медицинэ институтэу Красноярскэ дэтым 1961-рэ илъэсым чIэхьагъ. Ар къызеух нэужым Красноярскэ краим ит къалэу Ужур IофшIэныр щыригъэжьагъ.

Адыгеим къызегъэзэжьым, чIыпIэ зэфэшъхьафхэм ащылэжьагъ. Адыгэ хэку сымэджэщым хирургэу илъэс 12-рэ Iутыгъэу автомобиль зэутэкIым хафи ипсауныгъэ зэщыкъуагъ. Ынэхэм къазэращыкIагъэм къыхэкIыкIэ хирург сэнэхьатыр ыгъэтIылъынэу хъугъэ.

Дондуковскэ участковэ сымэджэщым иврач шъхьаIэу агъэнафи, илъэс пчъагъэрэ Iоф щишIагъ. Iофтхьабзэм къыщыгущыIэгъэ пстэуми зэрэхагъэунэфыкIыгъэмкIэ, станицэм ыкIи ащ къыпыщылъ псэупIэхэм адэсхэм игъом медицинэ IэпыIэгъу тэрэз агъотыным Iазэщыкъ Хьасанбый кIочIабэ хилъхьагъ. Сымэджэщыр материальнэу ыкIи IофышIэхэмкIэ зэтыригъэпсыхьан ылъэкIыгъ. Ары пакIошъ, IэзапIэр зычIэтыщт унакIэ афаригъэшIыгъ. Станицэу Дондуковскэм Iазэщыкъыр зэрымыхьэгъэ унагъо дэсэп аIо. ЦIыфхэм къызэраIорэмкIэ, ар врачэу Тхьэм къыгъэхъугъ.

ГухэкI нахь мышIэми, 2007-рэ илъэсым шышъхьэIум и

30-м ар дунаим ехыжьыгъ. Хьасанбый Дондуковскэм ицIыф гъэшIуагъэщтыгъ, а цIэм рыгушхощтыгъ. ЦIыфхэм лъытынэгъэу, шъхьэкIэфэныгъэу къыфашIыгъэр ащ къыгъэшъыпкъэжьыгъэу ылъытэщтыгъ.

Дондуковскэ къоджэ псэупIэм иадминистрацие ипащэу Николай Бровиным Хьасанбый ыIощтыгъэр ыгу къэкIыжьыгъ: «Сымаджэ пэпчъ уиIахьылым узэрэфыщытыщтым фэдэу фыщыт. Сабыймэ уапашъхьэ исыр — о уикIэлэцIыкIоу къызышIогъэшI. Ныбжь хэкIотагъэ иIэмэ къыотIысылIагъэм — уятэ е уянэ фэдэу дэзекIу».

ЗэлъашIэрэ врач IэпэIасэу Жэнэ Аскэри игукъэкIыжьхэмкIэ Iофтхьабзэм къекIолIагъэхэм адэгощагъ: «Iазэщыкъ Хьасанбый сэщ нахьыжъыгъ нахь мышIэми, Iоф дэсшIэнэу синасып къыхьыгъ. Синыбджэгъу благъэхэм ащыщыгъ, бэрэ тызэIукIэщтыгъ. Мы станицэми бэрэ сыкъыфакIощтыгъ. Зэпымыоу Хьасанбый ипчъэ Iухьэ-IукIыгъ. Сэмэркъэур къебэкIэу, дахэу зэрапэгъокIыщтыгъэм цIыфхэр зэрищалIэщтыгъэх».

Ышэу СултIани врач сэнэхьатыр къыхихыгъагъ, къупшъхьэхэм яIазэщтыгъ. Ащ ишIуагъэкIэ протезхэр зыщашIыхэрэ кабинет республикэм иIэ хъугъэ. ГухэкIми, блэкIыгъэ гъэмафэм ащ идунай ыхъожьыгъ. Хьасанбый ыкъоу Геннадий врач сэнэхьатыр къыхихыгъэп, шIэныгъэлэжь ыкIи кIэлэегъаджэ хъугъэу Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым Iут. Философие шIэныгъэхэмкIэ доктор.

— Непэ сятэ шъхьэкIафэ, лъытэныгъэ фэзышIэу къекIуалIагъэхэм пстэуми «тхьашъуегъэпсэу» ясэIо, — къыIуагъ Iазэщыкъ Геннадий. — ШIэжь пхъэмбгъум икъызэIухын зиIахьышIу хэзылъхьагъэхэми лъэшэу сафэраз.

Iазэщыкъ Хьасанбый псаугъэмэ, щылэ мазэм и 9-м ыныбжь илъэс 87-рэ хъущтыгъэ. Ащ тефэу депутатхэм янароднэ Совет иунашъокIэ Дондуковскэ участковэ сымэджэщым ШIэжь пхъэмбгъу къыщыфызэIуахыгъ. Къэзэрэугъоигъэхэм къэгъагъэхэр ащ кIэралъхьагъэх.

IЭШЪЫНЭ Сусан.