Iофтхьабзэу зэхащэщтхэм атегущыIагъэх

Адыгэ Республикэм и Премьер-министрэу Александр Наролиным Чернобыль атом электростанцием къыщыхъугъэ тхьамыкIагъом къыкIэлъыкIуагъэхэм ядэгъэзыжьын хэлэжьагъэхэм IофшIэгъу зэIукIэгъу адыриIагъ.

Социальнэ ухъумэным, фи­нанс­хэм, къэбар жъугъэм иамал­хэм афэгъэзагъэхэ ми­нистерствэхэм ыкIи ведомст­вэхэм япащэхэр, радиацием епхыгъэхэ тхьамыкIагъохэм ядэ­гъэзыжьын хэлэжьагъэхэу зэрар зэрихыгъэхэм яобщест­веннэ организациехэм ялIыкIохэр зэхэсыгъом хэлэжьагъэх.

Илъэс къэс мэлылъфэгъум и 26-м тихэгъэгу агу къыщагъэ­кIыжьы 1986-рэ илъэсым Чернобыль атом электростанцием къыщыхъугъэ тхьамыкIагъор. Мыщ епхыгъэхэ шIэжь Iофтхьабзэхэу республикэм щызэха­щэщтхэм, радиацием шъобж хэзыхыгъэхэм зэтыгъо ахъщэ тын­хэр ятыгъэнхэм, япсауныгъэкIэ ящыкIэгъэ медицинэ уплъэкIунхэр игъом афашIынхэм, нэмыкI Iофыгъохэми къэзэрэугъоигъэхэр атегущыIагъэх.

Премьер-министрэу Александр Наролиным пэублэ псалъэ къышIызэ, мы тхьамыкIагъор сыдигъуи зэращымыгъупшэщтыр, ащ хэлэжьагъэхэм ягумэкIы­гъохэр, яIофыгъохэр къэралыгъо гъэцэкIэкIо къулыкъухэм янэплъэгъу зэрэрамыгъэкIыхэрэр хигъэунэфыкIыгъ.

ЗэIукIэгъум апэрэ Iофыгъоу зыщытегущыIагъэхэр Адыгэ рес­пуб­ликэ общественнэ организациеу «Союз Чернобыль» зы­­фиIорэм шIэжь мафэм ихэгъэунэфыкIынкIэ IофшIэнэу зэ­рихьагъэр ары. Ар къыIотагъ организацием итхьаматэу Едыдж Юрэ.

— Чернобыль атом электростанцием иреакторхэм ащыщ къызыуагъэм илъэс 33-рэ те­шIагъ, — къыIуагъ ащ. — Радиациер зыхэлъ вещество тонн пчъагъэ километрэ мин заулэкIэ пэIудзыгъэхэ чIыпIэхэм анэ­сыгъ. Тыкъэзыуцухьэрэ дунаим, экономикэм зэрарышхо ащ къафи­хьыгъ, радиацием ыпкъ къи­кIы­кIэ нэбгырабэмэ ядунай ахъо­жьыгъ, нэбгырэ мин пчъагъэмэ япсау­ныгъэ зэщигъэкъуагъ. Аварием икIэуххэм ядэгъэзы­жьын нэбгы­рэ мин 650-рэ хэлэжьагъ. Ау, гухэкI нахь мы­шIэми, мы аужырэ илъэсхэм зидунай зыхъожьы­хэрэ чернобыльцэхэм япчъа­гъэ нахьыбэ хъугъэ. Адыгеим щыщ нэбгырэ 290-р ахэм ащыщых.

Союзым итхьаматэ къызыщыуцугъэхэм ащыщ социальнэ, медицинэ лъэныкъохэмкIэ зэшIуахыгъэхэ Iофыгъохэр. Ахэр къадэхъунхэм фэшI Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат къызэрадыригъэштагъэмкIэ зэрэфэразэхэр зэ­IукIэгъум къыщыхагъэщыгъ.

Едыдж Юрэ къызэриIуагъэмкIэ, адрэ шъолъырхэм ялъытыгъэмэ, Адыгеим ичернобыльцэ­хэм яIофхэм изытет бэкIэ нахь дэгъу. Джыри тапэкIэ зэшIуа­хынхэ фэе Iофыгъохэу къэуцу­хэрэми ащ ашъхьэ къырихыгъ.

АР-м лъэпкъ IофхэмкIэ, Iэ­кIыб къэралхэм ащыпсэу­рэ ти­лъэпкъэгъухэм адыряIэ зэпхыныгъэхэмкIэ ыкIи къэбар жъугъэм иамалхэмкIэ и Ко­митет итхьаматэу Шъхьэлэхъо Аскэр къызэриIуагъэмкIэ, шIэжь ма­фэм фэгъэхьыгъэ Iофтхьэбзэ зэ­фэшъхьафыбэ республикэм имуниципальнэ образованиехэм ащызэхащэщт. Ахэм ащыщых гъэсэныгъэм иучреждениехэм лIыхъужъныгъэм иурокхэу ащыкIощтхэр, класснэ сыхьатхэр, аварием къыкIэлъыкIуагъэхэм ядэгъэзы­жьын хэлэжьагъэхэм адашIыщтхэ зэIукIэгъу-зэдэгущы­Iэгъу­хэр, фильмэ зэфэшъхьаф­хэм якъэгъэлъэгъон, нэмыкIхэри. Джащ фэдэу культурнэ ыкIи спорт программэхэр агъэхьазырых. Хабзэ зэрэхъугъэу, мэ­лылъфэгъум и 26-м хэбзэ къулыкъухэр ыкIи общественнэ организациехэр зыхэлэжьэщтхэ митингхэр муниципалитет пстэуми ащыкIощтых.

Республикэм IофшIэнымкIэ ыкIи социальнэ хэхъоныгъэмкIэ иминистрэу Мырзэ Джанбэч къызэриIуагъэмкIэ, Адыгэ Рес­публикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат пшъэрылъэу къафигъэуцугъэм диштэу радиацием зэрар зэрихыгъэхэм зэтыгъо ахъщэ IэпыIэгъу арагъэгъотыщт. Ащ фы­тегъэпсыхьэгъэ шэпхъэ-правовой акт зэхагъэуцуагъ, республикэ бюджетым ищыкIэгъэ мылъкур къыдыхалъытагъ. Радиацием епхыгъэхэ тхьамыкIагъохэм ядэгъэзыжьын хэлэжьагъэхэм, сэкъатныгъэ хэзыхы­гъэхэм, зидунай зыхъожьыгъэ­хэм яшъхьэгъусэхэм, янэ-ятэ­хэм, ясабыйхэм IэпыIэгъур аIу­кIэщт. Министрэм къызэриIуагъэмкIэ, ахэм яспискэ аIэкIэлъ. ЛъэIу тхылъ зытхынэу къэмыкIошъущтхэм адэжь социальнэ IофышIэхэр зэрагъэкIощтхэр министрэм хигъэунэфыкIыгъ.

Iофтхьабзэхэу агъэнэфагъэ­хэр зэкIэ гъэцэкIэгъэнхэ зэрэфаер Александр Наролиным къыIуагъ, ащкIэ пшъэдэкIыжь зыхьыхэрэ ведомствэхэм, структурэхэм яIофшIэн нахь агъэ­лъэшынэу къафигъэпытагъ.