IорыIуатэр орэдыбзэм икупкI

«Адыгэ макъэм» ипчыхьэзэхахьэ зыфэдгъэхьазырзэ, сурэтышI цIэрыIоу, республикэм искусствэхэмкIэ икIэлэцIыкIу еджапIэу Лъэцэрыкъо Кимэ ыцIэ зыхьырэм икIэлэегъаджэу, тигъэзет иныбджэгъушIоу ГъукIэ Замудин гущыIэгъу тыфэхъугъ.

— Дунаим адыгэхэр щашIэх, — къытиIуагъ ГъукIэ Замудин. — Тилъэпкъ уасэ къыфашIы. Гъогоу къэткIугъэр, гъэхъагъэу тиIэр цIыфхэм нахьышIоу ашIэнхэм фэшI «Адыгэ макъэм» IофшIэгъэшхо иIэу сэлъытэ.

— Адыгэм идунай зыфэдэр IорыIуатэхэм къащежьэ. Гупшысэу ахэлъыр лъэпкъ шIэжьым епхыгъ.

— Ары. Тифольклор баеу щыт. Сэ непэ къыхэзгъэщы сшIоигъор шIэныгъэм, культурэм, искусствэм, спортым нахь афэгъэхьыгъэх. Шъхьэлэхъо Абу, ХьэдэгъэлIэ Аскэр, Темыркъэнэ Юр, Къомафэ Мухьадин, КIэрэщэ Тембот, МэщбэшIэ Исхьакъ, нэмыкIхэу тыкъызыщытхъун тлъэкIыщтхэр бэ мэхъух. «Адыгэ макъэр» ащ фэдэ темэхэм алъэIэсы, IупкIэу къызэIуехых.

— Тилъэпкъ итэкъухьагъэу дунаим щэпсэуми, итарихъи, ыбзи кIодыщтхэп.

— Дэгъоу сыгу къэбгъэкIыжьыгъ Лъэчэ Альберт иорэдэу «Хэта къытэзыIуагъэр адыгэхэм тыкIодыжьынэу?» зыфиIорэр. Ащ фэд Емыж Нурбый иорэдэу «ХъяркIэ шъукъеблэгъэжьыр».

— Зытыугъоижьыным, зы тыхъужьыным афэшI орэдым имэхьана къыхэбгъэщырэр?

— Орэдыр кIочIэшхоу сэлъытэ. КъэIуакIэ орэдым къыфэбгъотыным мэхьэнэ хэхыгъэ иI. Емыж Нурбый, Лъэчэ Альберт, фэшъхьафхэри искусствэм цIэрыIо щыхъугъэх.

— ЗыцIэ къетIохэрэ орэдыIохэм яшIуагъэ икъоу зэфэтхьысыжьыгъэп, «Адыгэ макъэм» нахьыбэрэ къыщыхэтыутынхэ тимурад.

— Темэ дэгъу тызытегущыIэрэр. Лъэпкъым иIофшIагъэ орэдхэм ахэлъ, гумэкIэу тиIэри искусствэм къыщытIотэн тлъэкIыщт. IорыIуатэхэм, адыгэ музыкальнэ Iэмэ-псымэхэу пщынэм, шыкIэпщынэм, къамылым, пхъэкIычэм, фэшъхьафхэм ягъэфедэн афэгъэхьыгъэ тхыгъэхэр «Адыгэ макъэм» нахьыбэрэ къыхаутыхэ тшIоигъу.

ЕджапIэм иамалхэр

— Республикэм искусствэхэмкIэ икIэлэцIыкIу еджапIэу Лъэцэрыкъо Кимэ ыцIэ зыхьырэм лъэпкъ шIэжьым ехьылIэгъэ егъэжьэпIэшIухэр щашIыгъэх.

— Ащ сэ Iоф щысэшIэ. ЕджапIэм ипащэу Андзэрэкъо Марзыет Iофыгъохэм якIэщакIу, ау псынкIэу зэшIопхынэу ар щытэп.

— Сыда шъузыгъэгумэкIырэр? Бзэр, орэдхэр тиIэх.

— Бзэмрэ орэдымрэ зэпхыгъэх. ЩыIэныгъэм тызэрэщыгущыIэрэ бзэм имэхьани къэтIон фаеба. Тиадыгабзэ зетымыгъэушъомбгъоу Iофхэр IэшIэхэу лъыкIотэщтхэп.

— Орэдыбзэр тинахьыжъхэм къытфыщанагъ, ижъырэ шIыкIэшIухэр дгъэфедэнхэр къина?

— ПсынкIэп. ЛIыжъ жэкIэф IорыIуатэхэр нахьыпэкIэ тиIагъэх. Къэбар къаIуатэ зыхъукIэ, жьы къэтымыщэу тедэIунэу тыпылъ. «IорыIотэ цIыфхэр тиIэжьыхэп» пIуагъэми, лъэшэу ухэукъощтэп.

— ИскусствэхэмкIэ кIэлэцIыкIу еджапIэхэр, колледжыр, апшъэрэ еджапIэр тиIэх. ЯIофшIагъи тыкъытегущыIэн тлъэкIыщт.

— ЕгъэжьапIэ тимыIэу къасIорэп, тызэрэлъыкIотэщт шIыкIэр ары сызыгъэгумэкIырэр. «Адыгэ макъэм» тыфэраз, чыжьэу нэсыгъ. Тыркуем щыпсэухэрэ тилъэпкъэгъухэр гъэзетым шIукIэ къытегущыIэхэу зэхэтэхы. ЗэлъыIэсыкIэ амалхэм ямэшIо нэф мыкIосэнэу, тапэкIи нахь чанэу журналистхэм Iоф ашIэнэу сыфай.

КIэм тылъэхъу

— БлэкIыгъэ уахътэм тыкъытегущыIэзэ, зэгъэпшэнхэм сыда къахэпхырэр?

— Пэсэрэ къэбархэм нахьыбэрэ зафэдгъэзэжьы сшIоигъу. Адыгэхэм тхакIэ амышIэ зэхъум, IорыIуатэхэм яшIуагъэкIэ къэбархэр зэлъагъэIэсыщтыгъэх. ГъэшIэгъоныгъэр къэбарым зи хамыгъэзэу къаIотэным зэрэфэгъэсэгъагъэхэр ары. ЖэрыIо творчествэм зиушъомбгъуным фэшI адыгэ хьакIэщхэр еджапIэу зэрэщытыгъэхэри щыIэныгъэм хэкIуакIэрэп. Орэдусхэм ясэнаущыгъэ джырэ нэс икъоу тымытхыгъэу сэлъытэ.

— ХьакIэщ орэдхэр къэзыIохэрэр непи тиIэх.

— Лъэпкъ шIэжьыр орэдым къыщебгъэжьэн плъэкIыщт. Нэгэрэкъо Казбек ихьакIэщ орэдхэр, Уджыхъу Байзэт, Абыдэхэу Хьисэрэ Артуррэ, Тэхъутэмыкъое районым иансамблэхэр, фэшъхьафхэри типчыхьэзэхахьэхэм ахэлажьэх. ИскусствэхэмкIэ кIэлэцIыкIу еджапIэу Iоф зыщысшIэрэм ригъэжьэгъэ Iофхэр зэрэлъыкIотэщтхэм сицыхьэ телъ.

Абхъазым зэкIохэм

— Фестиваль-зэнэкъокъоу Абхъазым щыкIуагъэм щытхъуцIэхэр къыщыдэшъухыгъэх. Къэбарым нахь игъэкIотыгъэу тыщыгъэгъуазэба.

— Адыгэ Республикэм, Къэбэртэе-Бэлъкъарым, Абхъазым япщынэ оркестрэхэр, нэбгырэ зырызхэр зэнэкъокъугъэх. ТиеджапIэ икIэлэеджакIоу Гъогъо Дамир шыкIэпщынэмкIэ «Уджыр», «Ислъамыер» ыгъэжъынчыгъэх, лауреат зэрэхъугъэм фэшI Щытхъу тхылъыр къыфагъэшъошагъ.

— Замудин, ори ащ фэдэ Щытхъу тхылъ къыуатыжьыгъ. ТышъуфэгушIо.

— Тхьауегъэпсэу. Фестивалыр гъэшIэгъонэу кIуагъэ. Зым зыр кIырыплъыщтыгъ, упчIэжьэгъу тызэфэхъоуи къыхэкIыгъ. Лъэпкъ орэдэу зэхэтхыгъэхэр фольклорым къыпкъырыкIыгъэх. ЕтIани тшIогъэшIэгъоныгъэр республикэхэм яорэдыIохэм, пщынаохэм лъэпкъ гупшысэ зыхэлъ тхыгъэхэр нахьыбэрэ зэхахыхэ зэрашIоигъуагъэр ары.

— «Адыгэ макъэм» ипчыхьэзэхахьэу гъэтхапэм и 22-м филармонием щыкIощтым укъетэгъэблагъэ. УзыIукIэщт цIыфхэм уигупшысэхэр нахьышIоу зэхябгъэхын плъэкIыщтэу тэгугъэ.

— Дэгъу, сигуапэу адыгэ гъэзетым ия 95-рэ илъэс фэгъэхьыгъэ мэфэкI зэхахьэм сыхэлэжьэщт. «Адыгэ макъэр» къисэтхыкIы, седжэ. Тиреспубликэ ыцIэ чыжьэу зэригъэIурэм фэшI сегъэгушхо.

— ТизэдэгущыIэгъу сыда джыри къыхэбгъахъо пшIоигъор?

— Адыгеим спортсмен, тренер цIэрыIохэр щапIугъэх. Кобл Якъубэ бэнэпIэ еджапIэу Мыекъуапэ къыщызэIуихыгъэр дунаим щашIэ. «Адыгэ макъэм» ипчыхьэзэхахьэ гъэзетым щытхъоу фаIорэр щызэхэтхыщтэу сэгугъэ. Гъэзетыр къизытхыкIыхэрэм япчъагъэ хэхъонэу, тиадыгабзэ икъэухъумэн тапэкIи хэлэжьэнэу фэсэIо.

— Тхьауегъэпсэу.

Сурэтым итхэр: Абхъазым щыкIогъэ фестивалым хэлэжьагъэхэр.