Iоныгъом и 13-р — парикмахерым и Маф

Шъхьац кIыхьэр пымыупкI

ЦIыфыр, анахьэу бзылъфыгъэр, зыгъэдахэрэм, зыгъэбжьышIорэм шъхьац Iужъу кIыхьэр ащыщ. Адыгэхэм сыдигъуи шъхьац кIыхьэр якIэсагъ ыкIи якIас. Ижъырэ сурэттехыгъэхэм уяплъы зыхъукIэ, пшъэшъэ зищэгъухэм ашъхьац тIоу благъэу зэредзыхыгъэр, натIэр къэлъагъоу зэрэIулъэкIыкIыгъэр, адыгэ сэе баим ащ фэдэ теплъэр зэрэдиштэрэр нэрылъэгъу къыпфэхъу. НыбжьыкIэгъум икIыгъэ бзылъфыгъэми шъхьацыр дахэу зэгохыгъэу, Iэ нэсыгъэу умышIэнэу, шъхьацышхор пшъэкIыбым дахэу зэрэщащыхьэрэр лъэшэу къяогъэкIу.

Джырэ мафэхэми тиныбжьыкIэхэм янахьыбэм шъхьац кIыхьэ дахэ ателъ: плIэIум зэрифэу гъэщыгъэу щыуалъэу е занкIэу, зэпэшIэтэхэу ежьыхыгъэу; блэн-зэхэблыкIын шIыкIэри къытыригъэзэжьыгъэу, мы аужырэ илъэс зыщыплIым цIыкIуи ини агъэфедэ ыкIи къякIу. Шъхьацыр дэхьыягъэу шъхьапхэтыкум щызэхэугъоягъэми, пчъагъэу зэтеблыкIыгъэу зэкIэщыгъэми, IэпкIэ-лъэпкIагъэр, шIыкIэшIуагъэр нахь къыхагъэщы. ЫпэкIэ фэмыдэжьэу непэ бзылъфыгъэм янахьыбэр (ашIоIэрфэгъоу къычIэкIын), къызэкIуи къызэмыкIуи, шъхьацпыупкIыпIэм мачъэхэшъ, парагъэгъэлъэты гуегъунчъэу ыкIи зэкIэ зэфэдэ мэхъух. Бэмэ янэрыгъ хъугъэ хъулъфыгъэмэ афэдэу заупхъупэнри, шъхьацыр шъо зэфэшъхьафхэмкIэ — нэкIапэр плъыжьэу е мэкъушъоу, нэмыкIэу, ыкIыбкIэ шIуцIэу зэхагъэлыкIыныр. Арышъ, бзылъфыгъабэмэ шъхьац IэгучI къатенагъэр.

Ау шъхьацыр зикIасэу зезыхьэрэр ащ лъэшэу къызэригъэшIыкIашIорэм, шъэбагъэ, фэбагъэ горэ къызэрэхилъхьэрэм щэч хэлъэп. Арыба, «Шъхьац кIыхьэр пымыупкI, си Зарема» зыфиIорэ орэдми, ащ нахь пэсэжьэу аусыгъэхэми «мэзэгъо чэщэу, пшъхьацы дэнагъор…» зыфиIорэ гущыIэ дахэу гум къикIыгъэхэр зыкIахэлъхэр.

Шъхьац дахэр бзылъфыгъэмкIэ гъэдэхэлъэ шъыпкъ. Ау ар етIани нахь къызэрекIурэм тетэу къычIэзгъэщэу, зыгъэкIэрэкIэн зылъэкIыхэрэр парикмахер IэпэIасэхэр арых. Анахь иIоф фытегъэпсыхьагъэхэр ягуапэу гъэкIэрэкIэн-гъэдэхэн зэнэкъокъухэм ахэлажьэх, ясэнэхьат ишъэфхэр аIэ къырагъахьэх.

Мыекъуапэ пшъэшъэ дэхаби, бзылъфыгъэ гъэшIогъэшIыкIэшIуаби дэплъэгъощт. Ахэм ышъхьэ фэупсэжьэу зэ парикмахерскэм чIэмыхьагъэ ахэтэп. Шъхьацым укъыдекIокIын, уешIушIэныр ищыкIагъ, а Iоф иныри, дахэу ар зэгъэфэгъэныри мы IофшIапIэхэм егугъоу ащызэшIуахых. Тикъалэ урам иIэпщтын бзылъфыгъэ шъхьац гъэдэхапIэ темытэу. Анахьэу жъугъэ хъугъэр унэе IофшIэпIэ кабинетхэу унэ зэтетышхо пэпчъ къащызэIуахыгъэхэр ары. Шъыпкъэ, ахэм зэкIэм зэфэдэу дэгъоу фэIо-фэшIэ пстэури ащагъэцакIэу щытэп, осапкIэр ащыдафыягъэми, ау ахэтых парикмахерхэми ышIэрэм лъэшэу фытегъэпсыхьагъэхэр.

ГущыIэм пае, ахэм ащыщых IофшIэкIэ амалышIу зиIэ хъугъэхэу, щытхъур советскэ лъэхъаным къэзылэжьыгъэхэу, непи а Iофым рыщыIэхэр: Сусанна Саркисян, Алевтина Царевар. Алевтинэ мы аужырэ илъэс зытф-зыхым Москва щэпсэу, «Дэхагъэм и Унэ» ипарикмахер-модельерэу Iоф ешIэ. Мыекъуапэ, иунэ, икъалэ къызыщыкIорэм (джырэкIэ артисткэ-орэдыIо цIыкIоу, ипхъорэлъф гупсэу Джантэмыр Иринэ игъусэу регъаджэ, епIу, дэIэпыIэ зэрилъэкIэу), бзылъфыгъэ чан хъупхъэр зэпхыныгъэ бэшIагъэу зыдыриIэ еджэпIэ-интернатэу къуаджэу Шэуджэнхьаблэ дэтым мыкIоу, еджакIохэри, егъэджакIохэри зэримыгъэлъэгъухэу кIожьырэп. Джащыгъум, зэришэнэу, IэпэIасэм шъхьацшIынымкIэ интернат пшъэшъэжъыехэм ыкIи кIалэхэм апае мастер-классхэр зэхещэх. Мы еджапIэр къэзыухыгъэхэм ащыщ ныбжьыкIэхэми Царевам илъагъо техьагъэхэр, шъхьацшIыным фэIазэхэр ахэтых. Парикмахер пстэоу цIыфхэр зыгъэкIэракIэхэрэм ямэфэкI мафэкIэ тыгу къыддеIэу тафэгушIо, «Дэхагъэм мамырныгъэр къыухъумэщт!» аIошъ, тидунай мамырынэу, нэфынэнэу, гупсэфыпIэнэу Тхьэм телъэIу.

ДЗЭУКЪОЖЬ Нуриет.