КУЛЬТУРЭР

Къэгъэлъэгъоныр щыIэныгъэм къыпкъырэкIы

Республикэм культурэмкIэ и Министерствэ исурэт къэгъэлъэгъуапIэ щыкIогъэ зэхахьэу «Ди­зайн! Дизайн!» зыфиIорэр искусствэр нахь гъэшIэгъон зышIыхэрэ IэпэIасэхэм афэгъэ­хьыгъагъ.

Къэгъэлъэгъоныр щыIэныгъэм къыпкъырэкIы

Республикэм культурэмкIэ и Министерствэ исурэт къэгъэлъэгъуапIэ щыкIогъэ зэхахьэу «Ди­зайн! Дизайн!» зыфиIорэр искусствэр нахь гъэшIэгъон зышIыхэрэ IэпэIасэхэм афэгъэ­хьыгъагъ.

Зэхэпхырэр къыотэжьы

Пшызэ, Адыгэ Республикэм язаслуженнэ ар­тисткэу Лъэцэр Римэ орэдыIу, кIэлэегъадж, орэдус. Ащ иIофшIагъэ укъытегущыIэ зыхъукIэ, сэнэхьатэу къыхихыгъэр зэрэшIогъэшIэгъоным къыщебгъэжьэныр нахьышIу.

Зэхэпхырэр къыотэжьы

Пшызэ, Адыгэ Республикэм язаслуженнэ ар­тисткэу Лъэцэр Римэ орэдыIу, кIэлэегъадж, орэдус. Ащ иIофшIагъэ укъытегущыIэ зыхъукIэ, сэнэхьатэу къыхихыгъэр зэрэшIогъэшIэгъоным къыщебгъэжьэныр нахьышIу.

Къуекъо Налбый ыкIи илъэхъан

2019-рэ илъэсым икIэухым Адыгэ респуб­ликэ тхылъ тедзапIэм «Нальбий Куек и его эпоха: жизнь и творчество в литературной критике и воспоминаниях современников» зыфиIорэр къыщыдэкIыгъ.

Къуекъо Налбый ыкIи илъэхъан

2019-рэ илъэсым икIэухым Адыгэ респуб­ликэ тхылъ тедзапIэм «Нальбий Куек и его эпоха: жизнь и творчество в литературной критике и воспоминаниях современников» зыфиIорэр къыщыдэкIыгъ.

Искусствэм фэлэжьэрэ цIыфхэр

ЦIыфыр зыщылажьэрэм, иIофшIэн къахэкIэу егъэпшэн е къэIуакIэ горэм ыцIэ рапхы. Хъот Замрэт игугъу тшIымэ, апэу шъхьэм къихьэрэр, гум къэкIырэр бэмэ якIасэ хъугъэ ителевизионнэ къэтын къызэрэригъэжьэрэ гущыIэхэр ары: «Искусствэм ыкIуачI, искусствэм ишIуагъ, искусствэм ицIыфхэр».

Искусствэм фэлэжьэрэ цIыфхэр

ЦIыфыр зыщылажьэрэм, иIофшIэн къахэкIэу егъэпшэн е къэIуакIэ горэм ыцIэ рапхы. Хъот Замрэт игугъу тшIымэ, апэу шъхьэм къихьэрэр, гум къэкIырэр бэмэ якIасэ хъугъэ ителевизионнэ къэтын къызэрэригъэжьэрэ гущыIэхэр ары: «Искусствэм ыкIуачI, искусствэм ишIуагъ, искусствэм ицIыфхэр».

«…КъасIорэр сэ сиорэди»

Щылэ мазэм и 15-м зэлъашIэрэ адыгэ уса­кIоу, драматургэу, композиторэу, фольк­лористэу КIубэ Щэбан къызыхъугъэр илъэ­си 130-рэ хъугъэ. Ащ ехъулIэу Адыгэ Рес­пуб­ликэм и Лъэпкъ тхылъеджапIэ инотнэ-му­зыкальнэ отдел тхылъ къэгъэлъэгъон щагъэ­хьазырыгъ.

«…КъасIорэр сэ сиорэди»

Щылэ мазэм и 15-м зэлъашIэрэ адыгэ уса­кIоу, драматургэу, композиторэу, фольк­лористэу КIубэ Щэбан къызыхъугъэр илъэ­си 130-рэ хъугъэ. Ащ ехъулIэу Адыгэ Рес­пуб­ликэм и Лъэпкъ тхылъеджапIэ инотнэ-му­зыкальнэ отдел тхылъ къэгъэлъэгъон щагъэ­хьазырыгъ.

«Псэлъыхъохэр» щыIэныгъэм дештэх

ЩыIэныгъэм изэхъокIыныгъэхэм гукIэ зафэбгъазэмэ, театрэр упчIэжьэгъу пшIы пшIоигъоу уахътэ къыхэкIы. Лъэхъанэу узхэтыр къыдэплъытэзэ, зэгъэпшэнхэм уагъэгъуазэ.

«Псэлъыхъохэр» щыIэныгъэм дештэх

ЩыIэныгъэм изэхъокIыныгъэхэм гукIэ зафэбгъазэмэ, театрэр упчIэжьэгъу пшIы пшIоигъоу уахътэ къыхэкIы. Лъэхъанэу узхэтыр къыдэплъытэзэ, зэгъэпшэнхэм уагъэгъуазэ.

ФэгушIощтых, дэуджыщтых

Адыгэ Республикэм и Камернэ музыкальнэ театрэу Хьанэхъу Адамэ ыцIэ зыхьырэм къэгъэлъэгъон гъэшIэгъон непэ щызэхащэщт.

ФэгушIощтых, дэуджыщтых

Адыгэ Республикэм и Камернэ музыкальнэ театрэу Хьанэхъу Адамэ ыцIэ зыхьырэм къэгъэлъэгъон гъэшIэгъон непэ щызэхащэщт.

ЦIыфышхор игупшысэкIэ къытхэт

ИкIыгъэ илъэсым, Шъхьэлэхъо Абу зыщы­мы­Iэжьыр илъэс зыщыхъугъэм, лIы гъэсагъэм къыгъэнэгъэ тхыгъэ зэфэшъхьафхэр лъапсэ зыфэхъугъэ тхылъэу «Шъхьэлэхъо Абу: гъа­шIэм ищэрэхъхэр» зыфиIорэр къыдэкIыгъ.

ЦIыфышхор игупшысэкIэ къытхэт

ИкIыгъэ илъэсым, Шъхьэлэхъо Абу зыщы­мы­Iэжьыр илъэс зыщыхъугъэм, лIы гъэсагъэм къыгъэнэгъэ тхыгъэ зэфэшъхьафхэр лъапсэ зыфэхъугъэ тхылъэу «Шъхьэлэхъо Абу: гъа­шIэм ищэрэхъхэр» зыфиIорэр къыдэкIыгъ.

Адыгэ лъэкъуацIэхэмрэ тамыгъэхэмрэ

Лъэхъэнэ чыжьэхэм къащегъэжьагъэу адыгэ­хэм ятарихъ, абзэ, якультурэ къарыкIуагъэр, яшэн-хабзэхэр зэгъэшIэгъэнхэмкIэ чIыпIа­цIэ­хэм, цIыфыцIэхэм, лъэкъуацIэхэм мэхьэнэ гъэнэфагъэ яI.

Адыгэ лъэкъуацIэхэмрэ тамыгъэхэмрэ

Лъэхъэнэ чыжьэхэм къащегъэжьагъэу адыгэ­хэм ятарихъ, абзэ, якультурэ къарыкIуагъэр, яшэн-хабзэхэр зэгъэшIэгъэнхэмкIэ чIыпIа­цIэ­хэм, цIыфыцIэхэм, лъэкъуацIэхэм мэхьэнэ гъэнэфагъэ яI.

Цышэ Зарэт тегъэгугъэ

Урысыем ителеканалэу «Жъуагъом» орэдыIохэм язэнэкъокъоу «ЖъогъуакIэр» илъэс къэс зэхещэ.

Цышэ Зарэт тегъэгугъэ

Урысыем ителеканалэу «Жъуагъом» орэдыIохэм язэнэкъокъоу «ЖъогъуакIэр» илъэс къэс зэхещэ.

Гум иорэд

Адыгэ къэралыгъо университетым и Научнэ тхылъеджапIэ кIэлэегъэджэ-тарихълэжьэу, экскурсоводэу, коллекционерэу ыкIи усакIоу Александр Шепшелевич итхылъэу «Созвездие лебедя» зыфиIорэм илъэтегъэуцо щыкIуагъ.

Гум иорэд

Адыгэ къэралыгъо университетым и Научнэ тхылъеджапIэ кIэлэегъэджэ-тарихълэжьэу, экскурсоводэу, коллекционерэу ыкIи усакIоу Александр Шепшелевич итхылъэу «Созвездие лебедя» зыфиIорэм илъэтегъэуцо щыкIуагъ.

БлэкIыгъэр пшIэн фае

Къанджал заор тарихъ хъугъэ-шIэгъэ гъэшIэгъон. Ар зыщыIагъэм илъэс 300-м ехъу тешIэжьыгъэми, адыгэхэм гъогу къурпэнэу къызэранэкIыгъэр зыфэдагъэр шъыпкъэм тетэу пшIэным джырэ уахътэм цIыф лъэпкъ зэфэшъхьафхэм язэгурыIо-зэдэпсэуныгъэкIэ мэхьанэ иI.

БлэкIыгъэр пшIэн фае

Къанджал заор тарихъ хъугъэ-шIэгъэ гъэшIэгъон. Ар зыщыIагъэм илъэс 300-м ехъу тешIэжьыгъэми, адыгэхэм гъогу къурпэнэу къызэранэкIыгъэр зыфэдагъэр шъыпкъэм тетэу пшIэным джырэ уахътэм цIыф лъэпкъ зэфэшъхьафхэм язэгурыIо-зэдэпсэуныгъэкIэ мэхьанэ иI.

Адыгэгур къабзэу егъэбагъо

ЗэлъашIэрэ тхакIоу, Адыгэ Республикэм искус­ствэхэмкIэ изаслуженнэ IофышIэшхоу, Адыгеим и Къэралыгъо шIухьафтын къызыфагъэшъошэгъэ Къуекъо Налбый фэгъэхьыгъэ шIэжь зэхахьэ Мыекъуапэ щыкIуагъ.

Адыгэгур къабзэу егъэбагъо

ЗэлъашIэрэ тхакIоу, Адыгэ Республикэм искус­ствэхэмкIэ изаслуженнэ IофышIэшхоу, Адыгеим и Къэралыгъо шIухьафтын къызыфагъэшъошэгъэ Къуекъо Налбый фэгъэхьыгъэ шIэжь зэхахьэ Мыекъуапэ щыкIуагъ.

Асе ыIапэ дышъэр къыпэзы

Адыгэ Республикэм инароднэ сурэтышIэу, гъучIым фэIэпэIасэу, иIэшIэгъэ хьалэмэтхэмкIэ Адыгеим, Урысыем ыкIи нэмыкI хэгъэгухэм ащашIагъэу Еутых Асе тыгъэгъазэм и 8-м, 1962-рэ илъэсым къэхъугъ. Ащ елъытыгъэу, лъэпкъым хэлъ IэшIэгъабэр зыухъумэу, хахъо фэзышIэу, емызэщыжь творческэ гупшысэкIо-IофшIэкIошхом игугъу къэтшIымэ, тигъэзетеджэхэм ащ ыцIэ джыри нахь

Асе ыIапэ дышъэр къыпэзы

Адыгэ Республикэм инароднэ сурэтышIэу, гъучIым фэIэпэIасэу, иIэшIэгъэ хьалэмэтхэмкIэ Адыгеим, Урысыем ыкIи нэмыкI хэгъэгухэм ащашIагъэу Еутых Асе тыгъэгъазэм и 8-м, 1962-рэ илъэсым къэхъугъ. Ащ елъытыгъэу, лъэпкъым хэлъ IэшIэгъабэр зыухъумэу, хахъо фэзышIэу, емызэщыжь творческэ гупшысэкIо-IофшIэкIошхом игугъу къэтшIымэ, тигъэзетеджэхэм ащ ыцIэ джыри нахь

Тыркуем къыщагъэлъэгъощт

ЗэлъашIэхэрэ сурэтышIхэу ЛэупэкIэ Нурбыйрэ Хъуажъ Рэмэзанрэ яIофшIагъэхэр къагъэлъэгъонхэу Тыркуем икъалэу Истамбул рагъэблэгъагъэх.

Тыркуем къыщагъэлъэгъощт

ЗэлъашIэхэрэ сурэтышIхэу ЛэупэкIэ Нурбыйрэ Хъуажъ Рэмэзанрэ яIофшIагъэхэр къагъэлъэгъонхэу Тыркуем икъалэу Истамбул рагъэблэгъагъэх.

Тыкъэзыуцухьэрэ дунаир ясурэт

Тыкъэзыуцухьэрэ дунаим идэхагъэ сурэтхэмкIэ къэгъэлъэгъогъэным фэгъэхьыгъэ зэхахьэр Мыекъуапэ гъэшIэгъонэу щыкIуагъ.

Тыкъэзыуцухьэрэ дунаир ясурэт

Тыкъэзыуцухьэрэ дунаим идэхагъэ сурэтхэмкIэ къэгъэлъэгъогъэным фэгъэхьыгъэ зэхахьэр Мыекъуапэ гъэшIэгъонэу щыкIуагъ.

Зэнэкъокъум зеушъомбгъу

ОрэдыIохэм язэнэкъокъоу «ЖъогъуакI» («Новая звезда») зыфиIорэр Урысые телеканалэу «Жъуагъом» щызэхащагъ. УФ-м ухъумэнымкIэ и Министерствэ Iофтхьабзэм кIэщакIо фэхъугъ.

Зэнэкъокъум зеушъомбгъу

ОрэдыIохэм язэнэкъокъоу «ЖъогъуакI» («Новая звезда») зыфиIорэр Урысые телеканалэу «Жъуагъом» щызэхащагъ. УФ-м ухъумэнымкIэ и Министерствэ Iофтхьабзэм кIэщакIо фэхъугъ.

«Налмэсым» ишIушIэ зэхахь

Бзэр – лъэпкъым ыпс. Къашъор – лъэпкъым ишэн-хабз. Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо ака­демическэ ансамблэу «Налмэсым» ишIушIэ зэхахьэ искусствэм ыбзэ зэрэбаир къыщигъэлъэгъуагъ.

«Налмэсым» ишIушIэ зэхахь

Бзэр – лъэпкъым ыпс. Къашъор – лъэпкъым ишэн-хабз. Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо ака­демическэ ансамблэу «Налмэсым» ишIушIэ зэхахьэ искусствэм ыбзэ зэрэбаир къыщигъэлъэгъуагъ.

Усэхэр

«Орайда-орида» Новелл  Карло Каладзе Хэта апэрэу къушъхьэхэм орэдэу КъыщызыIуагъэр «Орайда-орида?» ГъэшIэрэ мылхэр ыгъажъохэу, Къушъхьэхэм псыхъоу къяфэххэу. Хэта орэдыр апэрэу Къушъхьэхэм къащыхэзыдзагъэр, Ащ цыхьэ фашIыгъэу, Лъытэныгъэшхо иIагъа Абхъаз къушъхьэхэм къащиIонэу, Зэрэдунаеу ымакъэ щыIунэу? Гуузи хэлъ, ГукIэгъуи хэлъ, Ау ащ хэмылъыр къэрэбгъагъ!

Усэхэр

«Орайда-орида» Новелл  Карло Каладзе Хэта апэрэу къушъхьэхэм орэдэу КъыщызыIуагъэр «Орайда-орида?» ГъэшIэрэ мылхэр ыгъажъохэу, Къушъхьэхэм псыхъоу къяфэххэу. Хэта орэдыр апэрэу Къушъхьэхэм къащыхэзыдзагъэр, Ащ цыхьэ фашIыгъэу, Лъытэныгъэшхо иIагъа Абхъаз къушъхьэхэм къащиIонэу, Зэрэдунаеу ымакъэ щыIунэу? Гуузи хэлъ, ГукIэгъуи хэлъ, Ау ащ хэмылъыр къэрэбгъагъ!

ЯшIушIагъэ лъагъэкIотэщт

Театрэм и Илъэс хэгъэгум зэрэщыкIуагъэм, Адыгэ Республикэр культурэм иIофтхьабзэхэм зэрахэлэжьагъэм ехьылIэгъэ кIэух зэхахьэр тыгъэгъазэм и 17-м Мыекъуапэ щыкIуагъ.

ЯшIушIагъэ лъагъэкIотэщт

Театрэм и Илъэс хэгъэгум зэрэщыкIуагъэм, Адыгэ Республикэр культурэм иIофтхьабзэхэм зэрахэлэжьагъэм ехьылIэгъэ кIэух зэхахьэр тыгъэгъазэм и 17-м Мыекъуапэ щыкIуагъ.

Илъэпкъ иджэмакъэ зэхехы

Лъэпкъым къыкIугъэ гъогур сурэтхэмкIэ къэзыIуатэрэм зэгъэпшэнхэр ешIых. ЩыIэныгъэм нахь куоу ухищэ зэрэшIоигъор къыхигъэщызэ, шIыкIэшIухэм алъэхъу.

Илъэпкъ иджэмакъэ зэхехы

Лъэпкъым къыкIугъэ гъогур сурэтхэмкIэ къэзыIуатэрэм зэгъэпшэнхэр ешIых. ЩыIэныгъэм нахь куоу ухищэ зэрэшIоигъор къыхигъэщызэ, шIыкIэшIухэм алъэхъу.

Адыгэ джэгум фэгъэхьыгъэ гупшысэхэр

Унагъо щыIэп лъфыгъэхэр иIэу ахэм зыкъаIэтымэ къызэращэщтым е зэрэдэкIощтхэм емыгу­пшы­сэу, джэгу зэришIыщтым темыгущыIэу.

Адыгэ джэгум фэгъэхьыгъэ гупшысэхэр

Унагъо щыIэп лъфыгъэхэр иIэу ахэм зыкъаIэтымэ къызэращэщтым е зэрэдэкIощтхэм емыгу­пшы­сэу, джэгу зэришIыщтым темыгущыIэу.

Гъэсэпэтхыд

Дунаим узэрэхэтым нахь шIагъо бгъотынэп: Зыщаушъомбгъу ащ акъылымрэ ппкъырэ, Щэбагъо IэшIагъэмрэ шIэныгъэмрэ, Ахэмэ хабзэ ахэлъэу, ЧIышъхьашъом утырагъэты. Гъэсэпэтхыдэр зэмылыекIырэм Сеушъыи сшIоигъу сэ непэ.

Гъэсэпэтхыд

Дунаим узэрэхэтым нахь шIагъо бгъотынэп: Зыщаушъомбгъу ащ акъылымрэ ппкъырэ, Щэбагъо IэшIагъэмрэ шIэныгъэмрэ, Ахэмэ хабзэ ахэлъэу, ЧIышъхьашъом утырагъэты. Гъэсэпэтхыдэр зэмылыекIырэм Сеушъыи сшIоигъу сэ непэ.

Культурэм и Унэ анахь дэгъур

Адыгэ Республикэм илъэси 5 хъугъэу шъо­лъыр зэнэкъокъоу «куль­турэм и Унэ анахь дэгъур» зыфиIорэр щы­зэхащэ. Тыгъэгъазэм и 11-м Тэхъутэ­мыкъое районымкIэ къуаджэу Афыпсыпэ лъэпкъ культурэмкIэ и Гупчэ зэнэкъокъумкIэ 2019-рэ илъэсым зэфэ­хьысыжьхэр зыщыфашIыгъэ мэфэкIыр щыIагъ.

Культурэм и Унэ анахь дэгъур

Адыгэ Республикэм илъэси 5 хъугъэу шъо­лъыр зэнэкъокъоу «куль­турэм и Унэ анахь дэгъур» зыфиIорэр щы­зэхащэ. Тыгъэгъазэм и 11-м Тэхъутэ­мыкъое районымкIэ къуаджэу Афыпсыпэ лъэпкъ культурэмкIэ и Гупчэ зэнэкъокъумкIэ 2019-рэ илъэсым зэфэ­хьысыжьхэр зыщыфашIыгъэ мэфэкIыр щыIагъ.

ЩысэтехыпIэу щытыгъ

УкIэлэегъэджэныр псынкIэп, ау щысэтехыпIэу уисэнэхьатэгъухэм уряIэныри ащ нахь къиныжь. Сэ илъэс 20-рэ кIэлэегъаджэмэ яшIэныгъэхэм зыщахагъэхъорэ республикэ институтым Iоф щысшIагъ. Тарихъ шIэныгъэм сыпылъыгъ.

ЩысэтехыпIэу щытыгъ

УкIэлэегъэджэныр псынкIэп, ау щысэтехыпIэу уисэнэхьатэгъухэм уряIэныри ащ нахь къиныжь. Сэ илъэс 20-рэ кIэлэегъаджэмэ яшIэныгъэхэм зыщахагъэхъорэ республикэ институтым Iоф щысшIагъ. Тарихъ шIэныгъэм сыпылъыгъ.