КУЛЬТУРЭР

Режиссер IэпэIас

Нэгъэплъэ Аскэрбый адыгэхэм яхьылIагъэу кино тырехы. ИIофшIагъэхэм цIыфхэр, жъи кIи, афэзэщых, яжэх. Икартинэхэр тарихъым, культурэм, шэн-хабзэхэм афэгъэхьыгъэх.

Режиссер IэпэIас

Нэгъэплъэ Аскэрбый адыгэхэм яхьылIагъэу кино тырехы. ИIофшIагъэхэм цIыфхэр, жъи кIи, афэзэщых, яжэх. Икартинэхэр тарихъым, культурэм, шэн-хабзэхэм афэгъэхьыгъэх.

ЗэлъашIэрэ орэдыIу

Сэкъурэ Ольгэ Адыгеим, Къэбэртэе-Бэлъкъарым, Ингушетием, Къэрэщэе-Щэрджэсым ыкIи Къыблэ Осетием янароднэ артистк, Темыр Кавказым имызакъоу, адыгэ IэкIыбым щыIэхэми шIу алъэгъу, ренэу къежэх.

ЗэлъашIэрэ орэдыIу

Сэкъурэ Ольгэ Адыгеим, Къэбэртэе-Бэлъкъарым, Ингушетием, Къэрэщэе-Щэрджэсым ыкIи Къыблэ Осетием янароднэ артистк, Темыр Кавказым имызакъоу, адыгэ IэкIыбым щыIэхэми шIу алъэгъу, ренэу къежэх.

Гум нэсэу усэм къеджэ

Пшъэшъэжъыехэм яцIыкIугъом артисткэ хъунэу фаеу бэ къахэкIырэр. Ау Нэхэе Мэрджанэ ар епIолIэн плъэкIыщтэп. ИцIыкIугъом ар спортым — тхэквондом пылъыгъ, республикэм ыцIэкIэ зэнэкъокъушхохэм ахэлэжьэнэу, ащытекIонэу кIэхъопсыщтыгъ.

Гум нэсэу усэм къеджэ

Пшъэшъэжъыехэм яцIыкIугъом артисткэ хъунэу фаеу бэ къахэкIырэр. Ау Нэхэе Мэрджанэ ар епIолIэн плъэкIыщтэп. ИцIыкIугъом ар спортым — тхэквондом пылъыгъ, республикэм ыцIэкIэ зэнэкъокъушхохэм ахэлэжьэнэу, ащытекIонэу кIэхъопсыщтыгъ.

Лъэпкъым фэлажьэ

ИцIыкIугъом Бэрэгъунэ Марианнэ артисткэ хъунэу фэягъ. Пхъэм хэшIыкIыгъэ микрофоным кIапсэр пишIэти, зыкъыдишIызэ орэд къыIощтыгъ. Янэ-ятэхэм янэплъэгъу икIымэ, щагум дэтэу кIэлэцIыкIухэм апашъхьэ орэд къыщиIощтыгъ.

Лъэпкъым фэлажьэ

ИцIыкIугъом Бэрэгъунэ Марианнэ артисткэ хъунэу фэягъ. Пхъэм хэшIыкIыгъэ микрофоным кIапсэр пишIэти, зыкъыдишIызэ орэд къыIощтыгъ. Янэ-ятэхэм янэплъэгъу икIымэ, щагум дэтэу кIэлэцIыкIухэм апашъхьэ орэд къыщиIощтыгъ.

ЛIэшIэгъухэр къызэпичыгъ

Ижъырэ лъэхъанхэм къащегъэжьагъэу шапсыгъэхэм тхьалъэIу ашIын зыхъукIэ Шэхапэ дэт тюльпан чъыгышхом ычIэгъ щызэрэугъоищтыгъэх. Ар тарихъым исаугъэтэу залъытэрэр бэшIагъэ.

ЛIэшIэгъухэр къызэпичыгъ

Ижъырэ лъэхъанхэм къащегъэжьагъэу шапсыгъэхэм тхьалъэIу ашIын зыхъукIэ Шэхапэ дэт тюльпан чъыгышхом ычIэгъ щызэрэугъоищтыгъэх. Ар тарихъым исаугъэтэу залъытэрэр бэшIагъэ.

Пшысэр щыIэныгъэм щыщ

Республикэм инысхъэпэ театрэу «Дышъэ къошыным» пшысэм техыгъэу къэгъэлъэгъон гъэшIэгъонхэр кIэлэцIыкIухэм апае зэхещэх. Кащей фэгъэхьыгъэ къэшIыгъор тыгъуасэ Къэралыгъо филармонием щыкIуагъ.

Пшысэр щыIэныгъэм щыщ

Республикэм инысхъэпэ театрэу «Дышъэ къошыным» пшысэм техыгъэу къэгъэлъэгъон гъэшIэгъонхэр кIэлэцIыкIухэм апае зэхещэх. Кащей фэгъэхьыгъэ къэшIыгъор тыгъуасэ Къэралыгъо филармонием щыкIуагъ.

Къоджэ псэупIэм ипащэ агъэмысагъ

Муниципальнэ образованиеу «Тульскэ къоджэ псэупIэм» ипащэу Павел Домашевым ылъэныкъокIэ Мыекъопэ район хьыкумым уголовнэ Iоф къызэIуихыгъ. Зэкъодзэн гъэпцIагъэ зыхэлъ бзэджэшIэгъэ ин зэрэзэрихьагъэмкIэ хъулъфыгъэр агъэмысэ.

Къоджэ псэупIэм ипащэ агъэмысагъ

Муниципальнэ образованиеу «Тульскэ къоджэ псэупIэм» ипащэу Павел Домашевым ылъэныкъокIэ Мыекъопэ район хьыкумым уголовнэ Iоф къызэIуихыгъ. Зэкъодзэн гъэпцIагъэ зыхэлъ бзэджэшIэгъэ ин зэрэзэрихьагъэмкIэ хъулъфыгъэр агъэмысэ.

ПСЫГУIАНХЭР

ГукъэкIыжь тхыд Сэ бэрэ Хьатикъуае сэкIо ыкIи ренэу, сикъуаджэ къэсплъыхьаным, Лэбэжъ лъэныкъо сырекIокIыным сыкIэнэцIы, ау сфэгъэхъурэп. Уахътэр сфигъэкъурэп. Сянэ-сятэхэм нахьыбэрэ сакIэрысынэу, гупсэфэу тызэдэгущыIэнэу сыфай, сакIэрыкIышъурэп. Джырэ чэзыу къэкIогъум сшынахьыкIэ Айтэч тхьагъэпцIэу кIэщхыпцIыкIызэ къысиIуагъ:

ПСЫГУIАНХЭР

ГукъэкIыжь тхыд Сэ бэрэ Хьатикъуае сэкIо ыкIи ренэу, сикъуаджэ къэсплъыхьаным, Лэбэжъ лъэныкъо сырекIокIыным сыкIэнэцIы, ау сфэгъэхъурэп. Уахътэр сфигъэкъурэп. Сянэ-сятэхэм нахьыбэрэ сакIэрысынэу, гупсэфэу тызэдэгущыIэнэу сыфай, сакIэрыкIышъурэп. Джырэ чэзыу къэкIогъум сшынахьыкIэ Айтэч тхьагъэпцIэу кIэщхыпцIыкIызэ къысиIуагъ:

ЯшIушIагъэ гъунэнчъ

Адыгэ усакIоу Пэрэныкъо Муратрэ тхакIоу Кэстэнэ Дмитрийрэ къызыхъугъэхэр мы илъэсым ижъоныгъокIэ мазэ илъэси 105-рэ хъугъэ.

ЯшIушIагъэ гъунэнчъ

Адыгэ усакIоу Пэрэныкъо Муратрэ тхакIоу Кэстэнэ Дмитрийрэ къызыхъугъэхэр мы илъэсым ижъоныгъокIэ мазэ илъэси 105-рэ хъугъэ.

Н. ЛэупакIэм ихырыхыхьэхэр

ЗэлъашIэрэ сурэтышIэу, археологэу, Адыгэ Рес-публикэм искусствэхэмкIэ изаслуженнэ Iофы-шIэшхоу ЛэупэкIэ Нурбый ыныбжь илъэс 80 зэрэхъугъэм фэгъэхьыгъэ къэгъэлъэгъоныр непэ Мыекъуапэ къыщызэIуахыщт.

Н. ЛэупакIэм ихырыхыхьэхэр

ЗэлъашIэрэ сурэтышIэу, археологэу, Адыгэ Рес-публикэм искусствэхэмкIэ изаслуженнэ Iофы-шIэшхоу ЛэупэкIэ Нурбый ыныбжь илъэс 80 зэрэхъугъэм фэгъэхьыгъэ къэгъэлъэгъоныр непэ Мыекъуапэ къыщызэIуахыщт.

Къашъор лъэпкъым итарихъ

Дунаим щыпсэурэ лъэпкъхэм яшэн-хабзэхэр искусствэм къыщыпIотэн-хэм фэшI амалэу щыIэр бэ. Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо филар-моние и Къэралыгъо симфоническэ оркестрэ тхьаумафэм къытыгъэ концертыр къашъохэм афэгъэхьыгъагъ.

Къашъор лъэпкъым итарихъ

Дунаим щыпсэурэ лъэпкъхэм яшэн-хабзэхэр искусствэм къыщыпIотэн-хэм фэшI амалэу щыIэр бэ. Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо филар-моние и Къэралыгъо симфоническэ оркестрэ тхьаумафэм къытыгъэ концертыр къашъохэм афэгъэхьыгъагъ.

Къэгъэлъэгъонхэм тяжэ

Республикэм и Камернэ музыкальнэ театрэу А. Хьанэхъум ыцIэ зыхьырэм къэгъэлъэгъонхэр гъэшIэгъонэу щызэхащэх. КъэшIыгъохэм цIыфыбэ зэряплъырэр тигуапэу хэтэгъэунэфыкIы.

Къэгъэлъэгъонхэм тяжэ

Республикэм и Камернэ музыкальнэ театрэу А. Хьанэхъум ыцIэ зыхьырэм къэгъэлъэгъонхэр гъэшIэгъонэу щызэхащэх. КъэшIыгъохэм цIыфыбэ зэряплъырэр тигуапэу хэтэгъэунэфыкIы.

Адыгэ шыкIэпщынэр ыкIи ар зые лъэпкъыр

Мэкъуогъум и 15-м, 2017-рэ илъэсым АР-м и Лъэпкъ тхылъеджапIэ ГъукIэ Замудин итхылъыкIэу «Адыгэ шыкIэпщынэм и Атлас» зыфиIорэм илъэтегъэуцо щыIагъ.

Адыгэ шыкIэпщынэр ыкIи ар зые лъэпкъыр

Мэкъуогъум и 15-м, 2017-рэ илъэсым АР-м и Лъэпкъ тхылъеджапIэ ГъукIэ Замудин итхылъыкIэу «Адыгэ шыкIэпщынэм и Атлас» зыфиIорэм илъэтегъэуцо щыIагъ.

УсэкIо IэпэIасэу къэлъэгъуагъ

Зигугъу къэсшIы сшIоигъор Бзэсэжъ Заурбый урысыбзэкIэ илъэс зэкIэлъыкIуитIум — 2015 — 2016-рэ илъэсхэм къыдигъэкIыгъэ ипоэтическэ тхылъхэу «Шелест опавшей листвы», «Сад памяти» зыфиIорэмрэ арых.

УсэкIо IэпэIасэу къэлъэгъуагъ

Зигугъу къэсшIы сшIоигъор Бзэсэжъ Заурбый урысыбзэкIэ илъэс зэкIэлъыкIуитIум — 2015 — 2016-рэ илъэсхэм къыдигъэкIыгъэ ипоэтическэ тхылъхэу «Шелест опавшей листвы», «Сад памяти» зыфиIорэмрэ арых.

ШIумрэ дэхагъэмрэ афэлажьэ

Урысыем исурэтышIхэм я Союз хэтэу, Адыгэ Республикэм инароднэ сурэтышIэу, ювелир цIэрыIоу Еутых Асе Темыр Кавказым имызакъоу, IэкIыб къэралыгъохэми непэ ащашIэ. Ащ икъэгъэлъэгъонхэм Бельгием, Германием, Венгрием, Болгарием, Тыркуем, Иорданием арысхэр нэIуасэ афэхъугъэх. Бзылъфыгъэ IэпэIасэм иIэшIагъэхэм ащыщхэр цIыфхэм яунэе коллекциехэм ахэлъых, Токио,

ШIумрэ дэхагъэмрэ афэлажьэ

Урысыем исурэтышIхэм я Союз хэтэу, Адыгэ Республикэм инароднэ сурэтышIэу, ювелир цIэрыIоу Еутых Асе Темыр Кавказым имызакъоу, IэкIыб къэралыгъохэми непэ ащашIэ. Ащ икъэгъэлъэгъонхэм Бельгием, Германием, Венгрием, Болгарием, Тыркуем, Иорданием арысхэр нэIуасэ афэхъугъэх. Бзылъфыгъэ IэпэIасэм иIэшIагъэхэм ащыщхэр цIыфхэм яунэе коллекциехэм ахэлъых, Токио,

«Къэбарэу къэсшIэжьыхэрэр»

Пэрэныкъо Мыхьамодэ Даудэ ыкъор къуаджэу Тэхъутэмыкъуае 1924-рэ илъэсым къыщыхъугъ. Ар цIыф еджэгъэ-гъэсагъэу щытыгъ. Илъэс зэкIэлъыкIохэм IофшIэн зэфэшъхьафхэр ыгъэцэкIагъэх, колхозми щылэжьагъ, къулыкъу ышIэуи хъугъэ.

«Къэбарэу къэсшIэжьыхэрэр»

Пэрэныкъо Мыхьамодэ Даудэ ыкъор къуаджэу Тэхъутэмыкъуае 1924-рэ илъэсым къыщыхъугъ. Ар цIыф еджэгъэ-гъэсагъэу щытыгъ. Илъэс зэкIэлъыкIохэм IофшIэн зэфэшъхьафхэр ыгъэцэкIагъэх, колхозми щылэжьагъ, къулыкъу ышIэуи хъугъэ.

Адыгеим къыщызэIуахыгъ

Урысыбзэм и МафэкIэ, мэкъуогъум и 6-м, КъокIыпIэм щыпсэурэ лъэпкъхэм яискусствэхэмкIэ Къэралыгъо музееу Мыекъуапэ дэтым къэгъэлъэгъон инэу «Знакомый Ваш Сергей Есенин» зыфиIорэр къыщызэIуахыгъ. Къэгъэлъэгъоным икъызэIухын усакIоу С. Есениныр зикIасэхэр хэлэжьагъэх ыкIи ягуапэу мэфэкIым иусэхэм езбырэу къыщяджагъэх.

Адыгеим къыщызэIуахыгъ

Урысыбзэм и МафэкIэ, мэкъуогъум и 6-м, КъокIыпIэм щыпсэурэ лъэпкъхэм яискусствэхэмкIэ Къэралыгъо музееу Мыекъуапэ дэтым къэгъэлъэгъон инэу «Знакомый Ваш Сергей Есенин» зыфиIорэр къыщызэIуахыгъ. Къэгъэлъэгъоным икъызэIухын усакIоу С. Есениныр зикIасэхэр хэлэжьагъэх ыкIи ягуапэу мэфэкIым иусэхэм езбырэу къыщяджагъэх.

«Оры сипчэдыжьыр, ситыгъэр»

ОрэдыIо цIэрыIоу Наргиз ипчыхьэзэхахьэ шIукIэ тыгу илъыщт. Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо филармоние концертэу щыкIуагъэм тIысыпIэ нэкI иIэжьыгъэп пIоми хъущт. Искусствэр зышIогъэшIэгъонхэм артистым исэнаущыгъэ осэ ин фашIыгъ.

«Оры сипчэдыжьыр, ситыгъэр»

ОрэдыIо цIэрыIоу Наргиз ипчыхьэзэхахьэ шIукIэ тыгу илъыщт. Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо филармоние концертэу щыкIуагъэм тIысыпIэ нэкI иIэжьыгъэп пIоми хъущт. Искусствэр зышIогъэшIэгъонхэм артистым исэнаущыгъэ осэ ин фашIыгъ.

ШIэжьыр, жъамэр, къэгъагъэхэр

Урысые Федерацием ФедерациемкIэ и Совет исенаторэу, Къэбэртэе-Бэлъкъар Республикэм и ЛIышъхьагъэу Къанэкъо Арсен инэкIубгъоу социальнэ сетым щыриIэм бэмышIэу мыщ фэдэ гупшысэхэр къыригъэхьагъэх: «Шапсыгъэ купэу Хьатх Мыхьамэт зипэщагъэр апэу Багратион дэжь щыIэу зэуагъэ, етIанэ Денис Давыдовым гуахьи пхъашэу французхэм апэуцужьыгъ.

ШIэжьыр, жъамэр, къэгъагъэхэр

Урысые Федерацием ФедерациемкIэ и Совет исенаторэу, Къэбэртэе-Бэлъкъар Республикэм и ЛIышъхьагъэу Къанэкъо Арсен инэкIубгъоу социальнэ сетым щыриIэм бэмышIэу мыщ фэдэ гупшысэхэр къыригъэхьагъэх: «Шапсыгъэ купэу Хьатх Мыхьамэт зипэщагъэр апэу Багратион дэжь щыIэу зэуагъэ, етIанэ Денис Давыдовым гуахьи пхъашэу французхэм апэуцужьыгъ.

Пушкиным и Унэ итарихъ щыщ

ЩыIэныгъэр лъэкIуатэ, лъэхъанэ пэпчъ зэхъокIыныгъабэ къызыдехьы. ЦIыфхэр яIофхэм ауж итхэу мафэхэр зэкIэлъэкIох, «мачъэх». Ау тIэкIу укъэуцоу узегупшысэкIэ, шъхьэм гупшысэ гъэшIэгъоныбэ къехьэ.

Пушкиным и Унэ итарихъ щыщ

ЩыIэныгъэр лъэкIуатэ, лъэхъанэ пэпчъ зэхъокIыныгъабэ къызыдехьы. ЦIыфхэр яIофхэм ауж итхэу мафэхэр зэкIэлъэкIох, «мачъэх». Ау тIэкIу укъэуцоу узегупшысэкIэ, шъхьэм гупшысэ гъэшIэгъоныбэ къехьэ.

Адыгэ макъэр зэхаригъэхыгъ

Къэралыгъо пчъагъэмэ къарыкIыгъэ усакIохэм яя V-рэ усэ фестивалэу жъоныгъуакIэм иапэрэ мафэхэм Истамбул щыкIуагъэм МэщбэшIэ Исхьакъ хэлэжьагъ. Адыгэ тхэкIошхом нэмыкI цIыф лъэпкъмэ ащыщхэри адыгэ хабзэм, адыгэ культурэм, адыгэ усэ гъэпсыкIэм ащигъэгъозагъэх, лъэпкъыбэмэ ялIыкIо усакIохэр адыгэ усэ макъэм ригъэдэIугъэх, Урысые хэгъэгуми, адыгэ

Адыгэ макъэр зэхаригъэхыгъ

Къэралыгъо пчъагъэмэ къарыкIыгъэ усакIохэм яя V-рэ усэ фестивалэу жъоныгъуакIэм иапэрэ мафэхэм Истамбул щыкIуагъэм МэщбэшIэ Исхьакъ хэлэжьагъ. Адыгэ тхэкIошхом нэмыкI цIыф лъэпкъмэ ащыщхэри адыгэ хабзэм, адыгэ культурэм, адыгэ усэ гъэпсыкIэм ащигъэгъозагъэх, лъэпкъыбэмэ ялIыкIо усакIохэр адыгэ усэ макъэм ригъэдэIугъэх, Урысые хэгъэгуми, адыгэ

ШIушIагъэм къыпфегъэзэжьы

ШIу горэ сыдигъоми къызхэмыфэрэ е зымышIэрэ цIыф щыIэпын фае. Ау ар анахьэу цIыфым ипсауныгъэкIэ гъэзагъэу, ащкIэ IэпыIэгъу мэхъумэ, шIушIагъэр фэдэ пчъагъэу мэбагъо.

ШIушIагъэм къыпфегъэзэжьы

ШIу горэ сыдигъоми къызхэмыфэрэ е зымышIэрэ цIыф щыIэпын фае. Ау ар анахьэу цIыфым ипсауныгъэкIэ гъэзагъэу, ащкIэ IэпыIэгъу мэхъумэ, шIушIагъэр фэдэ пчъагъэу мэбагъо.

Гугъэмрэ гупшысэмрэ щызэгъогогъух

АР-м и Къэралыгъо шIухьафтын зифэшъуашэу къагъэлъэгъогъэ ГутIэ Саныет итхылъэу   «ГущыIэр макIэу» зыфиIорэм ехьылIагъ

Гугъэмрэ гупшысэмрэ щызэгъогогъух

АР-м и Къэралыгъо шIухьафтын зифэшъуашэу къагъэлъэгъогъэ ГутIэ Саныет итхылъэу   «ГущыIэр макIэу» зыфиIорэм ехьылIагъ

ЩыIэныгъэм къыхахырэр гурыIогъошIу

Урысыем и Мафэ фэгъэхьыгъэу сурэтхэм якъэгъэлъэгъон ехьылIэгъэ зэхахьэм культурэмрэ искусствэмрэ яIофышIэхэр, студентхэр, щыIэныгъэм изэхъокIыныгъэхэм алъыплъэхэрэр хэлэжьагъэх.

ЩыIэныгъэм къыхахырэр гурыIогъошIу

Урысыем и Мафэ фэгъэхьыгъэу сурэтхэм якъэгъэлъэгъон ехьылIэгъэ зэхахьэм культурэмрэ искусствэмрэ яIофышIэхэр, студентхэр, щыIэныгъэм изэхъокIыныгъэхэм алъыплъэхэрэр хэлэжьагъэх.

НыбжьыкIэгум иусэхэр

ТхылъыкIэ IэпкIэ-лъапкIэу гу сурэтымрэ къамзыимрэ зытешIыхьагъэр сапашъхьэ илъ.

НыбжьыкIэгум иусэхэр

ТхылъыкIэ IэпкIэ-лъапкIэу гу сурэтымрэ къамзыимрэ зытешIыхьагъэр сапашъхьэ илъ.