Язэпхыныгъэ агъэпытэн фае

Къолъхьэ тын-Iыхыным пэшIуекIогъэнымкIэ IофшIэныр зэрифэшъуашэу зэхэщэгъэным фэгъэзэгъэ республикэ комиссием зичэзыу зэхэсыгъоу тыгъуасэ иIагъэм тхьамэтагъор щызэрихьагъ Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат.

Хэбзэгъэуцугъэм къызэригъэ­нафэу хахъохэр ыкIи хъарджхэр зыфэдизхэр (декларациер) ара­хьылIэнхэр, къолъхьэ тын-Iыхыным пэшIуекIогъэным ишапхъэ­хэм къадыхэлъытагъэу хэушъхьа­фыкIыгъэ цIыф купхэм шIухьафтынхэр амыштэнхэм фытегъэ­псыхьэгъэ уплъэкIунхэм язэ­фэхьысыжьхэр ары анахь шъхьаIэу къэзэрэугъоигъэхэр зытегущыIагъэхэр. Iофтхьабзэм хэлэжьагъэх Адыгеим и Къэралыгъо Совет — Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр, АР-м и Премьер-министрэу Александр Наролиныр, АР-м и ЛIышъхьэрэ министрэхэм я Кабинетрэ я Администрацие ипащэу ТхьакIущынэ Мурат, республикэм ихэбзэухъумэкIо къулыкъухэм япащэхэр, нэмыкI­хэри.

Къолъхьэ тын-Iыхыныр ыкIи нэмыкI хэбзэукъоныгъэхэр профилактикэ шIыгъэнхэм фэгъэзэгъэ ГъэIорышIапIэу АР-м и ЛIышъхьэ дэжь щызэхащагъэм ипащэу ОелIыкъо Юрэ къызэриIуагъэмкIэ, АР-м мэкъу-мэщымкIэ иминистрэу щытыгъэм ихахъохэр икъу фэдизэу къымыгъэлъэгъуагъэхэу къыхагъэщыгъ. Ау иIэнатIэ къызэригъэтIылъыгъэм къыхэкIыкIэ юридическэ пшъэдэкIыжь рагъэхьын алъэкIыгъэп. Джащ фэдэу муниципальнэ IэнатIэхэм аIут нэбгыри 103-мэ алъэныкъокIэ уплъэкIунхэр зэхащагъэх. Ахэм ащыщэу 21-мэ шапхъэу щыIэхэр аукъуагъэхэу къыхагъэщыгъ, ащ къыхэкIэу яIэнатIэхэр къагъэтIылъынхэу народнэ депутатхэм ясоветхэм тхылъхэр афагъэхьыгъэх. Нэбгыри 10-мэ ежь яшIоигъоныгъэкIэ яIэнатIэхэр къагъэтIылъыгъэх. Республикэм ипащэ цыхьэ зэрафимышIыжьырэр зэрыт къэбархэр гъогогъуи 5-рэ УФ-м и Правительствэ къэралыгъо къулыкъумкIэ ыкIи кадрэхэмкIэ и Департамент IэкIагъэхьагъэх. Джащ фэдэу культурэм, псауныгъэр къэухъу­мэгъэным, мэкъу-мэщым, нэмыкI лъэныкъохэм Iоф ащызышIэхэрэр ауплъэкIугъэх, хэбзэгъэуцугъэм къыгъэнэфэрэ шапхъэхэр зыукъуагъэхэр къыхагъэщыгъэх, ахэм дисциплинарнэ ыкIи нэмыкI пшъэдэкIыжь арагъэхьыгъ. Къолъхьэ тын-Iыхыным пэшIуекIогъэным къыды­хэлъытагъэу республикэм игъэ­цэкIэкIо хэбзэ ыкIи чIыпIэ зы­гъэIорышIэжьын къулыкъухэм, Администрацием Iоф ащызышIэхэрэм яхъарджхэр уплъэ­кIугъэнхэм фэгъэхьыгъэ унашъо ашIынымкIэ лъапсэ щымыIэу ГъэIорышIапIэм ыгъэунэфыгъ. Джащ фэдэу хэбзэгъэуцугъэм димыштэу ахэм предпринимательствэм епхыгъэ IофшIэн агъэцакIэу къыхагъэщыгъэп.

АР-м и ЛIышъхьэ гумэкIыгъо зыдэщыIэ чIыпIэхэм къащыу­цугъ, ахэр дэгъэзыжьыгъэнхэмкIэ къэзэрэугъоигъэхэм, министрэхэм, муниципалитетхэм япащэхэм пшъэрылъ гъэнэфагъэхэр афишIыгъэх.

Къолъхьэ тын-Iыхыным пэшIуекIогъэнымкIэ хэбзэгъэуцугъэр зыукъуагъэхэу дисциплинарнэ пшъэдэкIыжь зэрагъэхьыгъэхэм япчъагъэ мы илъэсым нахьыбэ зэрэхъугъэр АР-м и ЛIышъхьэ хигъэунэфыкIыгъ. IофышIэхэм ащыщыбэхэм декларациер къаты зыхъукIэ хэу­къоныгъэхэр ашIых, арышъ, кадрэхэм япхыгъэ къулыкъухэм мы лъэныкъом анаIэ нахь тырагъэтын фаеу республикэм ипащэ ылъытагъ. — Электроннэ шIыкIэм тетэу къулыкъушIэхэм документхэр къатынхэм тыкъыфэкIоным мэхьанэшхо иI. Джащыгъум хэукъоныгъэхэри нахь макIэ хъущтых, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.

Мы лъэныкъомкIэ пшъэрылъхэр гъэцэкIагъэхэ зэрэхъурэм къытегущыIагъ АР-м хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ и Министерствэ экономикэ щынэгъончъэнымкIэ ыкIи къолъхьэ тын-Iыхыным пэшIуекIогъэнымкIэ и ГъэIоры­шIапIэ ипащэу Гъонэжьыкъо Адам. Ащ къызэрэхигъэщыгъэм­кIэ, мы илъэсым имэзи 10-м мыщ епхыгъэ бзэджэшIэгъи 126-рэ республикэм щызэрахьагъэу агъэунэфыгъ, блэкIыгъэ илъэсым мыщ фэдэ иуахътэ егъэпшагъэмэ, ар процент 23,6-кIэ нахьыб. Зэрарыр сомэ миллион 78,4-м ехъу, ащ щыщэу къызэкIагъэкIожьыгъэр миллион 17-м шIокIы. Нэбгырэ 25-мэ уголовнэ пшъэдэкIыжь арагъэ­хьыгъ. Хьыкумхэм Iофи 100 аIэкIагъэхьагъ, 2017-рэ илъэсым егъэпшагъэмэ, а пчъагъэр 48-кIэ нахьыб. Мы лъэныкъом мэхьанэшхо зэриIэр къыдалъытэзэ яIофшIэн нахь зэрагъэлъэшыщтыр ГъэIорышIапIэм ипащэ къыIуагъ. Анахьэу анаIэ зытырагъэтыщтыр IэнатIэ зыIыгъ пащэхэм бзэджэшIагъэу зэра­хьэхэрэр къыхэгъэщыгъэнхэр, бюджет ахъщэр хэбзэгъэуцу­гъэм диштэу агъэфедэным лъыплъэгъэныр, нэмыкIхэри. Джащ фэдэу предпринимательствэм ыкIи агропромышленнэ комплексым хэщагъэхэм грантхэр къа­зэраратырэ шIыкIэр хэбзэгъэуцугъэм дештэмэ зэхэфыгъэным мэхьанэшхо ратыщт.

— Къолъхьэ тын-Iыхыным пэшIуекIогъэнымкIэ пшъэрылъэу къэуцу­хэрэр зэрифэшъуашэу зэшIохыгъэнхэм пае ащ фэгъэзэгъэ къулыкъухэм, муниципалитетхэм язэпхыныгъэ агъэпытэным, щыкIагъэу, гумэкIыгъоу къэуцухэрэр псынкIэу дагъэзыжьынхэм анаIэ тырагъэтын фае. Грантхэр ыкIи нэмыкI ахъщэ IэпыIэгъухэр предпринимательхэм атезыгощэрэ ведомствэхэм яIофшIэн зэрагъэпсырэм пытагъэ хэлъэу тыкъекIолIэным мэхьанэшхо иI, — къы­Iуагъ КъумпIыл Мурат.

Зэхэсыгъом икIэух комиссием 2019-рэ илъэсым Iоф зэришIэщт планыр аштагъ.

ТХЬАРКЪОХЪО Адам.