Экономикэм зыкъезыгъэIэтырэ амалхэм ащыщ

Гъэсэныгъэм ылъэныкъокIэ Урысые Федерацием щызэрахьэрэ политикэм тетэу Адыгеим ис ныбжьыкIэхэм лъэныкъо пстэумкIи хэхъоныгъэ ягъэшIыгъэным, ахэм ятворческэ амалхэм икъоу зыкъызэIуягъэхыгъэным яшъыпкъэу адэлажьэх.

Мыщ фэгъэхьыгъэу зэшIуахырэр «Адыгэ макъэм» къыфиIотагъ МКъТУ-м къепхыгъэ политехническэ колледжым инженер дисципли­нэхэмкIэ икIэлэегъа­джэу, мы колледжым техническэ конструированиемкIэ ыкIи инновациехэмкIэ иныбжьыкIэ гупчэ ипащэу ЦокъэжъыIу Бислъан:

— НыбжьыкIэхэм янаучнэ-техническэ творчествэ зегъэушъомбгъугъэныр гъэсэныгъэм изы лъэныкъо шъхьаIэхэм, экономикэм зыкъезыгъэIэтырэ амалхэм ащыщ. МыщкIэ къэралыгъо IэпыIэгъум, хэбзэ къулыкъухэм зэрэзэдырагъа­штэрэм мэхьанэшхо зэряIэр зыщыдгъэ­гъупшэ хъущтэп. Зитворчествэ хэзыгъа­хъо зышIоигъо пстэуми ащ фэдэ амал ягъэгъотыгъэн фае. НыбжьыкIэхэм ятехническэ творчествэ хагъахъо технопаркхэм, студент проект-конструкторскэ бюрохэм, техническэ конструированиемкIэ ныбжьыкIэ гупчэхэм, кружок, секцие зэфэшъхьафхэм. Ахэм гъусэныгъэ пытэ адытиIэу тиIофшIэн тэри тэгъэпсы.

Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым къепхыгъэ политехническэ колледжым истудентхэм компьютер технологиехэмкIэ автомобиль двигательхэм щыкIагъэу яIэхэр зэрэбгъэунэфышъущт прибор къаугупшысынэу агу къызыкIыгъэр автомобильхэр зыщагъэцэкIэжьырэ станцием практикэ щахьы зэхъур ары. Двигателыр зэхэмыхэу, ащ Iоф зэришIэрэр компьютеркIэ зэрэбгъэ­унэфыщт шIыкIэм фэгъэхьыгъэ проектыр тиколледж техническэ конструированиемкIэ иныбжьыкIэ гупчэ тистудентхэм къыщагъэхьазырыгъ. Къалэу Элиста щыкIогъэ зэнэкъокъоу «Умники 2018» зыфиIорэм а проектыр къащыхэзылъхьа­гъэр я 4-рэ курсым ис студентэу Павел Матвеенковыр ары. Зэнэкъокъум ащ осэшхо къызэрэщыфашIыгъэм тэри лъэ­шэу тигъэгушIуагъ.

Студентхэр проект-ушэтын Iофхэм атегъэгушIухьэгъэнхэмкIэ предприятиехэм ащызэхащэрэ къэгъэлъэгъонхэм, экспериментальнэ чIыпIэхэм мэхьанэшхо яI. IофшIэкIэ амалхэр, технологиехэр нахьышIу шIыгъэнхэм япхыгъэ Iофы­гъохэм язэшIохынкIэ предприятиехэм ащыкIорэ производственнэ экскурсиехэм лъэшэу яшIуагъэ къэкIо.

ЫпэкIэ амыгъэфедэщтыгъэ пкъыгъо­хэр, кIэ горэхэр къыхэзыхырэ конструктор ныбжьыкIэхэм, тистудент сэнаущхэм патентхэр къафагъэшъуашэу, еджэныр къызаухыкIэ къалэм ипромышленнэ предприятие пэрытхэм Iоф ащашIэнэу зэраштэщтхэмкIэ пэшIорыгъэшъэу зэзэгъыныгъэ къадашIэу къыхэкIы. Автомобильхэм ягъэцэкIэжьынкIэ компьютерхэр къызэрэзфагъэфедэрэм тапэкIэ игугъу къэтшIыгъагъ. Джащ фэдэу къэIогъэн фае лазерыр, ультразвукыр зыщыгъэфедэгъэ джырэ технологиехэм, гъучIхэр зэрэзэпагъажъэрэ технологиякIэхэм яшIуагъэкIэ техническэ объединениехэми пкъыгъо гъэшIэгъонхэр ащагъэпсэолъэн зэралъэкIырэр. Рационализатор, изобретатель ныбжьыкIэхэм къаугупшысыхэрэр еджапIэми, производствэ зэфэшъхьафхэми къащашъхьапэх. Ащ студентхэр проект-ушэтын Iофхэм нахь тырегъэгушхох.

Тистудентхэр зэнэкъокъу зэфэшъхьафхэм, инженер къэгъэлъэгъонхэм ахэлэжьэнхэмкIэ, ныбжьыкIэхэр научнэ-техническэ творчествэм нахь куоу хэщэгъэнхэмкIэ Адыгэ Республикэм иныбжьыкIэхэмрэ икIэлэцIыкIухэмрэ гъэсэныгъэ тедзэ языгъэгъотырэ Гупчэм ишIогъэшхо къэкIо. Тиколледж зигугъу къэтшIыгъэ Гупчэм гъусэныгъэ зыдыриIэр, зэнэкъокъу зэфэшъхьафхэм, инженер къэгъэлъэгъонхэм, Урысые научнэ-социальнэ программэу «Шаг в будущее» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу ушэтэкIо ныбжьыкIэхэм язэнэкъокъу зыхэлажьэрэр илъэсыбэ хъугъэ. ГущыIэм пае, тистудентхэу Павел Матвеенковыр, Михаил Равкович, Сергей Барковыр, Дачъэ Айтэч, ЦIыкIу Тимур ыкIи нэмыкI­хэр Краснодар, Налщык, Ростов, Шъачэ ащыкIогъэ зэнэкъокъухэм, инженер къэгъэлъэгъонхэм ахэлэжьагъэх ыкIи чIыпIэ хэхыгъэхэр ахэм къащахьыгъэх.

Илъэс къэс Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым наукэм ифестиваль щызэхащэ. Проектхэм ахэлажьэхэрэм ащ дэгъоу зыфагъэхьазыры. ГъэрекIо политехническэ колледжыр инженер къэгъэлъэгъонхэмкIэ ыкIи мастер-классхэмкIэ ащ хэлэжьагъ. Студентхэу Мыгу Руслъан, Максим Кухлеевым, Лафышъэ Адам яIэшIагъэхэр инженер къэгъэлъэгъоным къырахьылIэгъагъэх. Тэ анахьэу тызыпылъыр научнэ-техническэ текIоныгъэ зышIын зылъэ­кIыщт ныбжьыкIэхэм ятворческэ амал­хэм икъоу зыкъызэIуядгъэхыныр, ахэм гъэсэныгъэ зэрядгъэгъотырэм имыза­къоу, хэгъэгуми, республикэми яэкономикэ яIахьышIу хашIыхьэу дгъэсэнхэр ары.