ЭкономикэмкIэ мэхьанэшхо иI

Къэралыгъом имызакъоу, шъолъырхэм хэхъоныгъэхэр ашIынхэмкIэ джырэ уахътэм анахь мэ­хьанэшхо зиIэр ахэм инвестициехэр ахэлъхьэгъэныр ары. Мы лъэныкъомкIэ Адыгеим щызэшIуахырэр бэ.

Адыгэ Республикэм и ЛIы­шъхьэу КъумпIыл Мурат пшъэ­рылъэу къыгъэуцугъэм диштэу инвестициехэр нахьыбэ шIы­гъэнхэм, ащкIэ административнэ ыкIи нэмыкI пэрыохъухэр щымыIэнхэм республикэм и Правительствэ ынаIэ тет. Ащ пае Урысыем ичIыпIэ зэфэ­шъхьафхэм ащызэхащэрэ экономическэ форумхэм респуб­ликэр чанэу ахэлажьэ, мыщкIэ IэкIыб къэралыгъохэм опы­тэу аIэкIэлъыри къызфегъэфедэ. Адыгеим къыгъэхьазырыгъэ про­ектхэр инвесторхэм зэрашIогъэшIэгъоным ишыхьатэу сомэ миллиард пчъагъэ зытефэрэ зэзэгъыныгъэхэм акIатхэх. Ахэм ащыщыбэхэр щыIэныгъэм щыпхыращыгъэх, джырэ уахътэм агъэцакIэхэрэри щыIэх.

АР-м экономикэ хэхъоны­гъэмкIэ ыкIи сатыумкIэ и Министерствэ къызэритырэмкIэ, блэкIыгъэ илъэсым мылъку шъхьаIэм инвестициеу къыха­лъхьагъэмкIэ республикэм гъэ­хъэгъэшIухэр ышIыгъэх ыкIи а пчъагъэр сомэ миллиард 22,8-м ехъугъ. Гухэлъэу щыIагъэр проценти 127,6-кIэ гъэцэ­кIагъэ хъугъэ. Инвесторхэм Iоф зэрадашIэрэр нахьышIу шIы­гъэ­ным, инвестиционнэ про­ектхэр гъэцэкIэгъэнхэм апае «зы шъхьангъупчъэкIэ» за­джэ­хэрэ шIыкIэр регионым зэри­фэшъуа­шэу щагъэфедэ хъугъэ. Инвес­торхэм тиэкономикэ ахъщэ къызэрэхалъхьэрэм да­кIоу, бюд­жетым къихьэрэ хэ­бзэIахьхэм ахэхъо, IофшIэпIэ чIыпIакIэхэр къызэIуахых. Непэ ащ мэхьанэшхо зэриIэм щэч хэлъэп.

Предприятиеу зэхащагъэм итхын (регистрациер) ыкIи псэуа­лъэр ашIынымкIэ Iизын ятыгъэным, электрическэ сетьхэм зыпашIэным, нэмыкIхэм уахътэу апэIухьэрэр хэпшIыкIэу нахь макIэ хъугъэ. Ащ мэхьанэшхо иI, сыда пIомэ шъолъырым къихьэрэ инвесторым апэдэ­дэ гъэцэкIэкIо хэбзэ къулы­къухэм Iоф зэрадишIэн ылъэ­кIыщтыр, инфраструктурэ зэтегъэпсыхьагъэ щыIэныр арых анахьэу ынаIэ зытыридзэрэр.

— Экономикэм хэхъоныгъэ­хэр ышIынхэм фэIорышIэрэ ин­вестиционнэ проектхэр щыIэныгъэм щыпхырыщыгъэнхэм тыпылъ. Инвесторхэм алъэныкъокIэ тызэIухыгъ, ащ дакIоу республикэм игъэцэкIэкIо хэбзэ къулыкъухэмрэ бизнесымрэ язэпхыныгъэ гъэпытэгъэным мэхьанэшхо етэты, — еIо ­КъумпIыл Мурат.

Предпринимательствэм Iэпы­Iэгъу фэхъугъэным фытегъэ­псыхьагъэу промышленностым хэхъоныгъэхэр ышIынхэм и Фонд Адыгеим щызэхащагъ. Ащ иIофшIэн анахьэу зэпхыгъэр ыкIи пшъэрылъ шъхьаIэу иIэр мы отраслэм хэхъоныгъэхэр ышIынхэмкIэ федеральнэ бюджетым ыкIи унэе инвестор-
хэм ямылъку къызIэкIэгъэхьэгъэныр ары.

Джащ фэдэу мы илъэсымкIэ гухэлъэу щыIэхэм ащыщых компаниеу «ИКЕЯ» ыкIи са-тыу-зыгъэпсэфыпIэ гупчэу «МЕ­ГА Адыгея-Кубань» зыфиIохэрэм нахь заушъомбгъуныр, ащ сомэ миллиард пчъагъэ пэIуагъэхьанэу агъэнафэ. Мэхьанэшхо зиIэ инвестиционнэ проектэу агъэцакIэхэрэм ащыщ жьыбгъэкIэ Iоф зышIэщт энергетическэ пкъыгъохэу Шэуджэн ыкIи Джэджэ районхэм аща­шIыщтхэр.

— Аужырэ илъэсхэр пштэмэ, республикэм къыхалъхьэгъэ ин­вестициехэм янахьыбэр бизнес цIыкIум ыкIи гурытым къа­пкъырыкIыгъ. Мыхэр арых анахь чанэу Iоф зышIэхэрэр, ахэр ары тызщыгугъыхэрэр. Ащ тыкъы­пкъырыкIызэ бизнесым зэпхыныгъэу дытиIэр тапэкIи дгъэпытэным тыпылъыщт. АщкIэ мэхьанэшхо зиIагъэр Мыекъуа­пэ апэрэу щызэхэтщэгъэ инвестиционнэ форумэу «Инвест ин Адыгея» зыфиIорэр ары. Рес­публикэр непэ зэрэтлъэгъурэр, тапэкIэ ар зыфэдэнэу тызыфаер къыдгурыIонымкIэ, анахьэу тынаIэ зытедгъэтын фэе лъэны­къохэр гъэнэфэгъэнхэмкIэ,ин­весторхэм Iоф зэрадэтшIэн фа­ер зэхэфыгъэнымкIэ форумым ама­лышIухэр къытитыгъэх. Инвестициехэм алъэныкъокIэ Iоф­шIэныр тапэкIи лъыдгъэкIотэщт, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.

УФ-м и Президентэу Владимир Путиным 2018-рэ илъэсым къыдигъэкIыгъэ жъоныгъокIэ унашъохэр зэрагъэцэкIэщтхэм фэгъэхьыгъэ зэхэсыгъоу щыIагъэм АР-м и ЛIышъхьэ къызэрэщыхигъэщыгъэмкIэ, инвестицие­хэм алъэныкъокIэ нэмыкI шъо­лъырхэм ыкIи къэралыгъохэм уянэкъокъунымкIэ амалэу щы­Iэ­хэм ахэгъэхъогъэныр джырэ уахътэм пшъэрылъ шъхьаI.

— Инвесторхэм зэIухыгъэу ыкIи шъыпкъагъэ хэлъэу Iоф адэтшIэныр типшъэрылъ шъхьа­Iэу тэлъытэ. АщкIэ къыттефэрэр зэкIэ тэгъэцакIэ, — еIо КъумпIыл Мурат.

Инвестициехэм алъэныкъокIэ щыIэ Лъэпкъ рейтингым изэ­фэхьысыжьхэм къызэрагъэлъэгъуагъэу, Адыгеир чIыпIэ 19-кIэ къыдэкIоягъ ыкIи къэралыгъом ишъолъырхэм азыфагу я 24-рэ чIыпIэр ыубытыгъ. АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат пшъэрылъэу къыгъэуцугъэхэм ащыщ регион анахь дэгъу 20-мэ ясатырэ хэуцонхэр. АщкIэ амалышIухэри щыIэх, анахь шъхьа­Iэр федеральнэ гупчэм зэгуры­Iоныгъэ дыряIэу зэрэдэлажьэ­хэрэр ары.

Джырэ дунаим инвестициехэр экономикэм ылъапсэу зэ­рэщытыр пстэуми дэгъоу къагу­­­рэIо. Инвестициехэр бэу зы­халъхьэрэ шъолъырым хэхъоныгъэхэр ышIынхэ, социальнэ мэхьанэ зиIэ программэхэр щы­Iэныгъэм щыпхырищынхэ, цIыфхэм щыIэкIэ-псэукIэ амалэу яIэхэр нахьышIу ышIынхэ елъэкIы. Ащ фытегъэпсыхьэгъэ IофшIэныр тапэкIи республикэм щылъагъэкIотэн гухэлъ щыI.

ТХЬАРКЪОХЪО Адам.

Сурэтыр А. Гусевым тырихыгъ