Экологием иIофыгъохэр къыщаIэтыгъэх

Граждан обществэм хэхъоныгъэ ышIынымкIэ ыкIи цIыфхэм яфитыныгъэхэр къэухъу­­­мэгъэнхэмкIэ Советэу АР-м и ЛIышъхьэ дэжь щызэхащагъэм изэхэсыгъо тыгъуасэ Правительствэм и Унэ щыкIуагъ. Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат Iофтхьабзэр зэрищагъ.

— Тыкъэзыуцухьэрэ дунаим исаугъэтхэр ухъумэгъэнхэр, экологием фэсакъыгъэныр тапэкIэ гухэлъышIухэр тэзыгъэшIхэрэ лъэныкъохэм ащыщ. ЗекIоным зетэгъэушъомбгъу, инвестициехэр къетэщалIэх, шъолъырым иэкономикэ хэ­хъо­ныгъэхэр ышIынхэм тыфэ­кIо. Пшъэрылъхэр псынкIэу дгъэцэкIэнхэм нахьи тапэкIэ зэрифэшъуашэу республикэм хэхъоныгъэхэр ышIынхэм Iоф дэтэшIэ, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.

Республикэм и ЛIышъхьэ къызэриIуагъэмкIэ, гъэлъэшы­гъэу къагъэгъунэрэ чIыопс чIыпIэ 18 Адыгеим ит. Республикэм ипроцент 14 ахэм аубыты, ащыщэу тфыр ЮНЕСКО-м испискэ хэтых.

Экологием игумэкIыгъохэр зэшIуахызэ экономикэм хэхъо­ныгъэхэр ышIынхэм респуб­ликэм мэхьанэшхо зэрэщыратырэр Адыгеим и ЛIышъхьэ игущыIэ къыщыхигъэщыгъ. Мыщ фэдэ пшъэрылъ УФ-м и Президент шъолъырхэм къызэрафигъэуцугъэр зэхэсыгъом КъумпIыл Мурат къыщиIуагъ. 2030-рэ илъэсым нэс республикэм социальнэ-экономикэ хэхъоныгъэ­хэр ышIынхэмкIэ Стратегием мыщ фэдэ шIыкIэр къыдэлъытагъ. Ащ къыхэкIэу Адыгеим производствэм иобъектхэр кIэу щашIыхэ зыхъукIэ, тыкъэзыуцухьэрэ дунаим зэрарэу рахыщтыр къыдалъытэ.

— Адыгеим ичIыопс къэу­хъу­мэгъэным фытегъэпсыхьэгъэ эколого-просветительскэ проектхэр республикэм щызэхэтщэным тыфэхьазыр. Мыщ фэдэ IофшIэнхэм волонтерхэр чанэу къахэтэгъэлажьэх. Ащ ишыхьат «Сохраним корни» зыфиIорэ движениеу блэкIыгъэ илъэсым зэхэтщагъэр. Ащ пшъэрылъ шъхьаIэу иIэр шъо­лъырым ичIыопс ибаиныгъэ, культурнэ-тарихъ кIэныр къэу­хъу­­мэгъэнхэр ары. Мы уахътэм волонтерхэр колхидскэ хэшъа­ем икъэухъумэн дэла­жьэх, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.

Тыкъэзыуцухьэрэ дунаим исаугъэтхэм язытет зыфэдэр ыкIи ахэр ухъумэгъэнхэмкIэ Iофтхьабзэу Адыгеим щызэхащэхэрэм зэхэсыгъом щатегущыIагъэх. АР-м икультурнэ кIэн къэухъумэгъэнымкIэ ыкIи гъэфедэгъэнымкIэ ГъэIорышIапIэм ипащэу Сергей Колесниковым къызэриIуагъэмкIэ, Урысые Федерацием ыкIи Адыгэ Респуб­ликэм я Тхылъ Плъыжьхэм колхидскэ хэшъаер адагъэ­хьагъ. Ащ икъэухъумэн тишъолъыр мэхьанэшхо щыраты. Ащ ишы­хьат «Посади самшит» зыфиIорэ Iофтхьабзэм къыдыхэлъытагъэу Цыцэ мэзхъызмэтшIапIэм хэшъэе чъыг цIыкIу мини 3-м ехъу волонтерхэм зэрэщагъэтIысы­гъэр. Чанэу Iоф зыщашIэгъэ илъэсищым къыкIоцI хэшъэе мэз гек­тари 6 къаухъумэн алъэкIыгъ.

Тишъолъыр къэкIырэ лъэпкъ минитIу фэдиз ит ыкIи псэушъхьэ мин заулэ щэпсэу. Ахэм янахьыбэм Адыгей за­къор ары узщаIукIэщтыр.

Урысые общественнэ организациеу «Всероссийское общество охраны природы» зыфиIорэм и Адыгэ республикэ къутамэ ипащэу Валерий Бринних зэхэсыгъом къыщыгущыIагъ, яIофшIэн зэрэзэхащэрэм игугъу къышIыгъ. ГумэкIыгъохэу непэ зэуалIэхэрэм шъхьэихыгъэу къатегущыIагъ ыкIи ахэм афэ­хъущтхэ хэкIыпIэхэр зэхэсы­гъом щызэрагъэфагъэх.

2020-рэ илъэсым граждан обществэм хэхъоныгъэ ышIынымкIэ ыкIи цIыфхэм яфитыныгъэхэр къэухъумэгъэнхэмкIэ Советэу АР-м и ЛIышъхьэ дэжь щызэхащагъэм иIофшIэн зэрэ­ригъэ­кIокIыщтым нэужым тегущыIагъэх, тапэкIэ зыпылъыщтхэ пшъэрылъ гъэнэфагъэхэр зыфагъэуцужьыгъэх.

Гъонэжьыкъо Сэтэнай.