ЩыIэныгъэм зыфагъэхьазыры

НыбжьыкIэхэм япсауныгъэ зэрагъэпытэрэм, языгъэпсэфыгъо уахътэ гъэшIэгъонэу агъэкIоным зэрэ­пылъхэм шIуагъэу къытырэр тинэрылъэгъу.
Адыгэ Республикэм изаслуженнэ тренерэу Беданыкъо Рэмэзан дзюдомкIэ ыгъэсэрэ кIалэхэм зэнэ­къокъухэм гъэхъагъэу ащашIыгъэхэм къатегущыIэнэу телъэIугъ.

— СССР-м изаслуженнэ тренерэу, Мыекъуапэ самбэмкIи дзюдомкIи ибэнэпIэ еджапIэ лъапсэ фэзышIыгъэу Кобл Якъубэ фэгъэхьыгъэ шIэжь зэнэкъокъу тикъалэ яхэнэрэу щыкIуагъ. ДзюдомкIэ зэIукIэгъухэм ахэлэжьагъэхэм тагъэгушIуагъ.

— Рэмэзан, сурэтхэм тя­плъызэ, нарт шъаохэм ацIэхэр, ягъэхъагъэхэр къытфеIоба.

— Къуижъ Бислъан килограмм 73-м нэс къэзыщэчыхэрэм якуп щыбэнагъ. Апэрэ чIыпIэм икъыдэхын фэгъэхьыгъэ зэIукIэгъум мэхьэнэ ин иIагъ. Бислъанрэ ХьакIэмызэ Айтэчрэ финалым щызэбэныгъэх. Спортым имастер хъунхэмкIэ тIури кандидатых, апэрэ чIыпIэр зыхьырэр мастер хъущтыгъэ. Адыгэ шъаохэр яшъы­пкъэу зэбэныгъэх, Къуижъ Бислъан иIэпэIэсэныгъэ нахь дэгъоу ыгъэфеди, текIоныгъэр къыфа­гъэшъошагъ.

Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым Бис­лъан щеджэ. Урысыем боевой самбэмкIэ изэнэкъокъухэм гъогогъуитIо дышъэ медальхэр къащыдихыгъ, Тэуехьаблэ щыщ, гуе­тыныгъэ хэлъэу спорт бэна­кIэ­хэмкIэ зэIукIэгъухэм ахэлажьэ.

— ЯтIонэрэ бэнакIоу сурэтым итыр Щыгъущэ Амир.

— Европэм иныбжьыкIэхэм дзюдомкIэ язэнэкъокъу хагъэунэфыкIырэ чIыпIэр къыщыдихыгъ, Европэм и Кубок зыфэбанэм, джэрз медалыр къыфагъэшъо­шагъ.
А. Щыгъущэр кг 73-рэ къэзыщэчыхэрэм ябэны. Адыгэ къэралыгъо университетым юристэу щеджэ, иIахьылхэр Хьатыгъу­жъыкъуае щэпсэух. Мыекъуапэ щыпсэузэ, къуаджэм ныбджэ­гъукIэхэр щыриIэ зэрэхъугъэм егъэгушIо.

Батэ Аскэри кг 73-м нэс къэзыщэчыхэрэм якуп щэбанэ. Спорт обществэу «Динамэм» ыцIэкIи дзюдомкIэ, самбэмкIэ зэIукIэ­гъу­хэм ахэлажьэ. Студентхэм яхэ­гъэгу зэнэкъокъу дышъэ меда-лыр къыщыдихыгъ. Урысыем дзю­домкIэ изэIукIэгъухэу къалэу Грознэм щыкIощтхэм ахэлэжьэнэу зегъэ­хьазыры.

Къыблэм изэнэкъокъухэм, Кобл Якъубэ фэгъэхьыгъэ шIэжь зэ­Iу­кIэгъухэм къащыдихыгъэ медальхэм агъэгушхо. БэнакIом къызэ­рэтиIуагъэу, игъэхъагъэхэм ахи­гъэ­хъон имурад.

Къэгъэзэжь Руслъан, кг 81-рэ, Джыракъые щапIугъ. Урысыем иныбжьыкIэхэм дзюдомкIэ язэ­IукIэгъухэм джэрз медалыр къащихьыгъ, Къыблэм изэ­нэ­къокъу­хэм хагъэунэфыкIырэ чIы­пIэхэр къащихьыгъэх. Джырэ уахътэ Р. Къэгъэзэжьым дзэм къу­лыкъур щехьы. Спортыр ищыIэныгъэ щыщ зэрэхъугъэм, якъуа­джэ бэнакIохэм гупчэ зэрафэ­хъугъэм егъэгушIо.

ШъэоцIыкIу Рустам килограмм 73-рэ, 81-рэ къэзыщэчыхэрэм якупхэм ащэбанэ. ЫшнахьыкIэу Айдэмыр кг 81-рэ зионтэгъугъэ­хэм ябэны, зэшитIуми медальхэр зэнэкъокъухэм къащахьыгъэх.

Рустам Урысыем ихъулъфы­гъэхэм язэнэкъокъу дышъэ медалыр къыщихьыгъ, Урысые Фе­дерацием и Кубок къыдэхы­гъэнымкIэ зэIукIэгъухэм апэрэ чIы­пIэр къащихьи, Кубокыр къыфагъэшъошагъ. Джыракъые щапIу­гъэ нарт шъаом бэмышIэу унагъо иIэ хъугъэ. Урысыем ихэ­шыпы­кIыгъэ командэ дзюдомкIэ хэт. Спорт обществэу «Динамэм» ыцIэкIи зэIукIэгъухэм ахэлажьэ. Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетыр, Адыгэ къэралыгъо университетым физкультурэмрэ дзюдомрэкIэ и Институт къыухыгъэх.

— Кобл Якъубэ фэгъэхьыгъэ шIэжь зэнэкъокъухэр нахь ныбжьыкIаIохэм ушэтыпIэшIу зэра­фэхъурэм мэхьэнэ ин етэты, — къытиIуагъ ШъэоцIыкIу Рустам. – Тренер цIэрыIом ыцIэкIэ зэхащэрэ зэIукIэгъум сигуапэу сыхэлажьэ. Къуаджэхэм къарыкIы­гъэхэр бэ хъухэу бэнэгъухэм яплъых — ащ лъэшэу тегъэгушIо.

Датхъужъ Алый Пщыжъхьаблэ щыщ, кг 81-рэ къэзыщэчыхэрэм якуп щэбанэ. Урысыем дзюдомкIэ иныбжьыкIэхэм яхэшыпыкIыгъэ командэ хэт. Урысыем ихъулъфыгъэхэм язэнэкъокъу я 5 – 6-рэ чIыпIэхэр къащихьыгъ. Европэм и Кубок зыфэбанэм, я 5 – 6-рэ чIыпIэхэр зыфагъэшъошагъэхэм ащыщ хъугъэ. Адыгэ къэралыгъо университетым и МГГТК къыухыгъ.

Ахаплъхьэрэр мэбагъо

— НыбжьыкIэхэм гупшысэу, шэн-хабзэу ахаплъхьэрэр мэбагъо, — къеIуатэ Адыгэ Республикэм изаслуженнэ тренерэу Беданыкъо Рэмэзан. — Непэ кIалэхэр алырэгъум щэбанэх, неущ щыIэныгъэм пытэу зэрэ­хэуцощтхэм пылъых. Хэгъэгум и УIэшыгъэ КIуачIэхэм язэнэкъокъу Санкт-Петербург щыкIуагъ. Къуижъ Бислъанрэ Къэгъэзэжь Руслъанрэ зэIукIэгъухэм ахэлэжьагъэх, адыгэ быракъыр щагъэбыбэтагъ. Псыхъоу Нева илъэмы­джышхо ыгузэгу теуцохи, рес-пуб­ликэм икъэралыгъо быракъ чIэт­хэу нэпэеплъ сурэтхэр атырахыгъэх.

— Тимайкэхэм адыгэ быра­къыр сурэт шIыгъэу къахэлыдыкIы, — еIо Къуижъ Бислъан. —Москва, Воронеж, Сыбыр ты-кIуа­гъэми, адыгэ быракъымкIэ псын­кIэу тыкъашIэжьы хъугъэ. Къэбэртэе-Бэлъкъарым, Къэрэщэе-Щэрджэсым ябэнакIохэм адыгэ быракъым исурэт яджа­нэхэм атедзагъэхэу тэлъэгъух.

— УгукIэ пштагъэр огъэлъапIэ, — зэдэгущыIэгъур лъегъэкIуатэ Беданыкъо Рэмэзан.

— Адыгэ быракъыр агъэбыбатэзэ, респуб­ликэм лъытэныгъэу фашIырэр къагъэлъагъо. Хэбзэ дахэу тиIэр нэмыкI лъэпкъхэм ядгъэлъэгъузэ, физкультурэм пыщагъэхэм япчъа­гъэ хэтэгъахъо, спортсменхэр щы­Iэныгъэм фэтэпIух, респуб­ли­кэм имэфэкIхэм ахэтэгъэлажьэх. Адыгэ шъуашэр зыщыгъ пшъа­шъэхэр пчэгум къехьэх, зэнэкъо­къум медальхэр къащыдэзыхы­гъэхэм афэгушIох.

ДзюдомкIэ бэнэпIэ еджапIэу Кобл Якъубэ ыцIэ зыхьырэм ипащэу Къуае Хьазрэт якIэщакIоу адыгэ къашъохэр бэнакIохэм еджапIэм щызэрагъашIэх. Урысхэр, ермэлхэр, адыгэхэр, нэмыкIхэри лъэпкъ къашъом нахь зэфещэх.

Республикэм и ЛIышъхьэу Къум­пIыл Мурат спорт еджапIэхэм япащэхэм джырэблагъэ аIу­кIагъ. Псауныгъэм игъэпытэн, спортсмен цIэрыIохэр гъэсэгъэнхэм, нэмыкIхэм атегущыIагъэх. Дунаим футболымкIэ изэнэкъокъу Урысыем зэрэщыкIуагъэм ишIуагъэкIэ футболым еплъыкIэу фытиIэм имэхьанэ лъэшэу зыкъи­Iэтыгъ. ДзюдомкIэ, самбэмкIэ, нэ­мыкI спорт лъэпкъхэмкIи хэ­хъоныгъэхэр зэрэтшIыщтхэм те­убытагъэ фытиIэ хъугъэ.

ЕмтIылъ Нурбый.

Сурэтым итхэр: Къуижъ Бислъан, ШъэоцIыкIу Амир, Къэ­гъэзэжь Руслъан, Беданыкъо Рэ­мэзан, ШъэоцIыкIу Рустам, Датхъужъ Алый, Батэ Аскэр.