ЩыIэкIэ-псэукIэ тэрэз яIэным фэшI

Сирием къикIыжьыгъэ тилъэпкъэгъухэм IэпыIэгъу афэхъугъэным пае зэхащэгъэ комиссием изичэзыу зэхэсыгъо мы мафэхэм щыIагъ. Мы илъэсым Iофэу зэшIуахыгъэхэм зэфэхьысыжьхэр афашIыгъэх.

DSC_5511

Ар зэрищагъ комиссием ит­хьаматэу, АР-м и Премьер-министрэу КъумпIыл Мурат. Джащ фэдэу зэхахьэм хэлэжьагъэх АР-м и Вице-премьерэу Наталья Широковар, Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо Совет — Хасэм идепутатэу Мырзэ Джанбэч, Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэрэ министрэхэм я Кабинетрэ я Администрацие ипащэу Владислав Федоровыр, Адыгэ Республикэм лъэпкъ IофхэмкIэ, IэкIыб къэралхэм ащыпсэурэ тилъэпкъэгъухэм адыряIэ зэп­хыныгъэхэмкIэ ыкIи къэбар жъугъэм иамалхэмкIэ и Комитет итхьаматэу Шъхьэлэхъо Аскэр, министрэхэм я Кабинет щыщхэр, ведомствэ зэфэшъхьафхэм ялIыкIохэр.

Сирием къикIыжьхи тиреспубликэ къэзыгъэзэжьыгъэ ти­лъэпкъэгъухэр щыIэныгъэм зэрэ­хэгъозэжьыхэрэм, IэпыIэгъу афэ­хъугъэным епхыгъэ Iоф­тхьабзэу зэрахьэхэрэм Шъхьэлэхъо Аскэр къатегущыIагъ. Ащ къызэриIуагъэмкIэ, непэрэ ма­фэм зихэкужъ къэзыгъэзэжьы­гъэ нэбгырэ 600-м ехъу Адыгеим щэпсэу. Ахэм ащыщэу 70-р студентых. Нахьыбэм ахь­щэ атызэ фэтэр къаубыты, ау псэупIэ зэзыгъэгъотыхэрэм яп­чъагъи илъэс къэс хэхъо. Гу­щыIэм пае, Мыекъуапэ фэтэр 13-рэ чIылъэ уни 6-рэ щызэ­рагъэгъотыгъ, псэупIитIу агъэ­псы, ащ нэмыкIэу чIыгу Iахьищ къащэфыгъэу унэшIыныр ра­гъэжьэщт. Афыпсыпэ къоджэ псэупIэм нэбгыри 140-рэ щэпсэу. Ахэм унэ 20 афашIыгъ. Къуаджэу Мэфэхьаблэ Сирием къикIыжьыгъэ тилъэпкъэ­гъухэм чIыгу Iахь 37-рэ щара­тыгъ, унэгъуищымэ псэупIэ­хэр ашIыгъах, щымэ агъэпсы пэт.

Къэзыгъэзэжьыгъэхэр рес­пуб­ликэм илъ щыIакIэм хэгъэ­гъозэгъэнхэмкIэ гупчэм иIофы­шIэхэр Сирием къикIыжьыгъэ­хэм ятхылъхэм ягъэпсынкIэ IэпыIэгъу афэхъух. Мы илъэсым ащ фэдэу нэбгыри 171-мэ яшIуагъэ арагъэкIыгъ. Сирием къикIыжьыгъэ тилъэпкъэгъухэм ясабыйхэр гъэсэпIэ учреждении 10-мэ ащеджэх. 2014 — 2015-рэ илъэс еджэгъум гурыт еджапIэхэм нэбгырэ 86-рэ ачIэсэу къалъытагъ. 2015-рэ илъэсым Iоныгъом и 1-м ехъу­лIэу Сирием къикIыжьыгъэхэм якIэлэ 74-рэ гурыт еджапIэхэм къякIолIэжьыгъ. Ахэм ыпкIэ хэмылъэу тхылъхэр араты­гъэх. Зэтыгъо къэралыгъо ушэтынхэм шъхьафэу зафагъэхьазыры.

Сирием къикIыжьыгъэ ти­лъэп­къэгъухэм урысыбзэр, тарихъыр арагъэшIэным республикэм ынаIэ тет. Республикэ программэхэм къадыхэлъы­тагъэу 2015-рэ илъэсым сомэ мин 268-м ехъу егъэджэнхэм апэIухьанэу агъэнэфэгъагъ. Урысыем ыкIи Адыгеим якультурэ, ахэм яхэбзэгъэуцу­гъэхэм яхьылIэгъэ курсхэри афызэхащагъэх.

2015-рэ илъэсым щылэ мазэм и 1-м къыщегъэжьагъэу Феде­ральнэ хэбзэгъэуцугъэм зэ­хъо­кIыныгъэхэр зэрэфэхъу­гъэм къы­хэкIэу IэкIыб къэралхэм къа­рыкIыжьыхэрэр Урысыем щыпсэунхэм ыкIи щылэжьэнхэм пае урысыбзэ зэраIэкIэ­лъыр, хэбзэгъэуцугъэу щыIэхэр зэра­шIэхэрэр къэзыушыхьатырэ тхылъ къыдахын фае. Комиссием зэригъэнэфагъэу, урысыбзэ зыщызэрагъэшIэрэ еджапIэ­хэу урысыбзэмкIэ къэралыгъо тестирование зышIыхэрэм Адыгэ къэралыгъо университетыр ахэт.

Апшъэрэ еджапIэхэм ягугъу пшIын зыхъукIэ, 2014 — 2015-рэ илъэс еджэгъум Адыгэ къэралыгъо университетым иподготовительнэ отделение нэбгырэ 25-мэ къаухыгъ, бакалавриат ыкIи магистратурэ программэмкIэ еджэнхэу нэбгырэ 22-рэ чIэхьагъ. 2015 — 2016-рэ илъэс еджэгъум подготовительнэ отделением нэбгыри 5, бакалавриат програм­мэмкIэ еджэнхэу нэбгырэ 16 аштагъ. Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым 2015-рэ илъэсым Iоныгъом и 1-м ехъулIэу студент 14 ще­джэнэу къекIолIагъ.

Джащ фэдэу зихэкужъ къэзыгъэзэжьыгъэхэм IофшIапIэ ягъэгъотыгъэнми зэхэсыгъом игугъу щашIыгъ. Мы илъэсым къыхиубытэу нэбгырэ 27-мэ IофшIэпIэ чIыпIэ зэрагъэгъоты­нымкIэ IэпыIэгъу афэхъугъэх. Ахэм янахьыбэр псэолъэшIы­ным хэт, медицинэм, сатыум, дэн-бзэным, культурэм зафэзгъэзагъэри макIэп.

Къэзыгъэзэжьыгъэхэм Iэпы­Iэгъу афэхъугъэнымкIэ фондым ыкIи АР-м IофшIэнымрэ социальнэ хэхъоныгъэмрэкIэ и Министерствэ яшIуагъэкIэ унэгъуи 136-мэ IэпыIэгъу алъы­Iэсыгъ. ИлъэсыкIэм ехъулIэу джыри IэпыIэгъу афэхъунхэу Премьер-министрэм пшъэрылъ къыгъэуцугъ.

— Тилъэпкъэгъухэр щыIэны­гъэм хэгъэгъозэгъэнхэм пае тшIэрэр бэ, ау ахэм алъэны­къокIэ гумэкIыгъохэр джыри мымакIэу щыIэх, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат. — Заом къыхэкIыжьыгъэ тилъэпкъэгъу­хэм щыIэкIэ-псэукIэ тэрэз яIэ­ным тынаIэ тедгъэтыныр ыкIи IэпыIэгъу тафэхъуныр типшъэ­рылъ. АщкIэ министерствэхэм, къулыкъухэм, муниципалитетхэм, къоджэ псэупIэхэм, нэ­мыкIхэми яIофшIэн джыри нахь агъэлъэшын фае.

Сирием къикIыжьыгъэхэм 2016-рэ илъэсым IэпыIэгъу зэ­рафэхъущтхэ лъэныкъохэр Iоф­тхьабзэм щагъэнэфагъэх.

ПIатIыкъо Анет.

Сурэтыр Iэшъынэ Аслъан тырихыгъы.