ШIушIэным къыфэхъугъ

2002-рэ илъэсым Шъэумэн Хьазрэт Адыгэ Республикэм и Президентэу зыхадзыгъэм мэзэ заулэ нахь темышIагъэу псыкъиуным унэгъо шъэ пчъагъэмэ тхьамыкIэгъошхо къафихьыгъ. ЯгъашIэм аугъоигъэ мылъкур — уни, щагуи, хати, былыми — псычIэгъ хъугъэх. ЦIыфхэр псаоу къэрэнэхи нахьыбэ фэмыехэу япсэупIэхэр гузэжъогъоу къабгынагъэх. Ау етIанэ псыр зызэкIакIом, чIэнагъэу ашIыгъэм, хэкIыпIэу агъотыщтым агу ыгъэкIодыгъ. ЗэкIэри икIэрыкIэу рагъэжьэ­жьын фэягъэ. А уахътэр ушэтыпIэ шъыпкъэ хъугъагъэ Шъэу­мэн ХьазрэткIэ.
Къэралыгъом къытIупщыщтым емыжэу Шъэумэн Хьазрэт ежь имылъкукIэ псэолъапхъэхэр къафаригъащэхэу, гъомылап­хъэхэм апае шъхьафэу ахъщэ нэбгырэ пэпчъ афитIупщэу регъажьэ. Ныбжь хэкIотагъэ зиIэу зиунэ псым зэщигъэкъуа­гъэхэм фэтэрхэр афещэфых. А лъэхъаным цIыфхэм ар бэрэ ахахьэщтыгъ, аIукIэщтыгъ, агу къыдищаещтыгъ.
Красногвардейскэ районымкIэ селоу Еленовскэм дэжь зы чылэ цIыкIу икъунэу унакIэхэр охътэ кIэкIым къыкIоцI а лъэхъа­ным щашIыгъагъ. Джы ахэм аблэкIыхэ зыхъукIэ цIыфмэ бэрэ аIо «Янасыпти, а лъэхъаным Шъэумэныр тетыгъ нахь, егъа­шIэми ахэм ащ фэдэ унэхэр алъэгъущтгъагъэхэп». Еленовскэм изакъоп, Лабэ къызыдэкIым зынэсыгъэ къуаджэхэм зэкIэми охътэ кIэкIым къыкIоцI унакIэхэр ащагъэпсыгъэх. А лъэхъаным къэралыгъо IэпыIэгъу республикэм къыфэмы­кIуагъэу щытэп, аужыпкъэм, Владимир Путинри а чIыпIэм къэбыбыгъагъ. Ау а уахътэм зыпкъ рагъэуцожьыгъэ псэуа­лъэхэри, кIэу ашIыгъэхэри зэкIэри Шъэумэным ыцIэ рапхыщтыгъ, фэразэхэу Тхьэм фелъэIущтыгъэх. А ушэтыпIэр цIыфхэр къыфэразэхэу Шъэу­мэн Хьазрэт зэпичыгъ. Ащ имыза­къоу, сымэджэщхэри, еджапIэхэри республикэм щаригъэшIы­гъэх, ахэм ащеджэхэрэми, зыщяIазэхэрэми языгъэшIыгъэм ыцIэ къыраIо.
А лъэхъаным республикэм ипащэ IофшIэкIо коллективхэм ахахьэу бэрэ хъущтыгъ, ары пэпчъ ахъщэ афихьыщтыгъ. Ахъщэр пхъэнкIакIом къыщегъэ­жьагъэу пащэм нэсыжьэу зэ­фэдэу афагощыщтыгъ. КIэлэегъаджэ пэпчъ ахъщэ шIухьафтынхэр, кIэлэеджакIохэм миллион пчъагъэ зытефэрэ шIухьафтынхэр афишIыщтыгъэх. ИIэр ичIыгу щигощынэу къэкIуагъэм фэдагъ.
Шъэумэн Хьазрэт дунаим щызэлъашIэрэ меценат. Ащ имылъку зынэмысыгъэ щыIэп къыпшIошIы. Хьазрэт зышIэхэрэм къызэраIорэмкIэ, ятэу Мэджыдэ хьалэлыгъ, икIалэхэр гукIэгъушIхэу хъухэмэ шIоигъуагъ, ау хэта зышIэрэр, епIо зэпытыгъэкIи, умышIышъунхэр лъфы­гъэхэм къахэкIых. Мыдрэм гупыкIэу иIэр зэрэдунаеу фэ­хъун къыпшIошIы.
Хьазрэт иныбжьыкIэгъум къыщегъэжьагъэу чIыпIэ чыжьэ­хэм анэсыныр, Iоф мыпсынкIэхэр зэшIуихынхэр икIэсагъэх. Ленинград дэт горнэ институтыр къыухыгъ, дзэ къулыкъум ыуж Севернэ Ледовитэ океаным хэт хыкъумэу Врангель ыцIэ зыхьырэм ишъэогъухэр игъусэхэу кIогъагъэ. Бэ Хьазрэт чIыпIэ къинэу зэрыфа­гъэр. Авиакатастрофэм пчъа­гъэ­рэ хэфагъ, тракторым исэу мыл чIэгъым чIи­хьэуи, псы­хъор зэпичызэ рихьыжьэуи, тхьа­мыкIагъом ыуж од дэдэ хъоуи, «хъу­жьыщтэп» аIоуи къы­хэкIыгъ, ау ре­нэу псаоу къэ­нэжьыщтыгъ. «ЦIы­­фышIур Тхьэм икIас» аIо, ау Хьазрэт ихьа­лэлыгъэ цIыф­хэм нахь ящыкIагъэу Тхьэм ылъытэгъэн фае…
Хьазрэт исэнэхьати, иIофшIэни дышъэм икъычIэхын ары зэпхыгъэр. Илъэс 29-рэ ыныбжьыгъ ар дышъэ къычIэхыпIэу «Восходым» пащэ зыфашIым. ЕтIанэ Красноярскэ краим ит дышъэкъычIэхыпIэу «Полюс» зыфиIорэр ежь щегъэпсы. Ар непэрэ мафэм диштэрэ IофшIэпIэ зэтегъэпсыхьагъэ мэхъу. Ащ хэгъэгум къыщычIахырэ ды­шъэм ипроцент 20-р къытыщтыгъ. Дышъэм икъычIэхынкIэ «Полюсым» дунаим апэрэ чIыпIэр щиубытыщтыгъ.
IофшIэным дакIоу шIэныгъэм, исэнэхьат епхыгъэ ушэтынхэм ар ренэу апылъыгъ. Ащ ыцIэ епхыгъ дышъэм икъычIэхынкIэ технологиякIэхэм якъыхэхын. Хьазрэт дэгъоу зышIэхэрэм къызэраIорэмкIэ, игъашIэм зыпари приватизировать ышIы­гъэп, зэкIэ иIэр чIыпIэ нэкIым щыригъажьэти, ыгъэпсыщтыгъ. Ыгъо­тырэм щыщкIэ шIу ешIэ. ЫшIэрэр къэбар ышIэу щытхъу ежэрэп, къыкIэкIощтми щыгугъырэп. Илъэс 50 хъугъэ шIушIэным зыпылъыр. Миллионишъэ пчъагъэкIэ къэплъы­тэщт саугъэтхэм, къэгъэлъэгъонхэм, фестивальхэм, гурыт ыкIи апшъэрэ еджапIэхэм, сымэ­джэщхэм, социальнэ гупчэхэм апэIуигъахьэрэр. «ЦIыфыр къэзыгъэбаирэр иджыбэ рилъхьагъэр арэп, цIыфхэм афишIагъэр ары. ТицIыфхэр дышъэм нахь лъапIэх, баиныгъэ шъыпкъэр ахэр арых», — еIо Шъэ­умэным. Ар Iоф зыдишIэ­хэрэм ягупсэу, яеу алъытэ­щтыгъ, ежь дэгъоу къыгурыIощтыгъ ахэм къинэу алъэгъурэр.
Хьазрэт непэ мылкъоу иIэр псынкIэу ыкIи къин ымылъэ­гъоу къыфэкIуагъэп, ЧъыIэу градус 60-м ехъу зыдэщыIэхэм водителэуи, бульдозерым тесэуи, рабочэуи, мастерэуи, инженерэуи Iоф ащишIагъ. Арышъ, ахъщэу иIэр къыгъэхъагъ ыкIуа­чIэкIэ, пащэ зэхъуми иакъыл кIуачIэкIэ IофшIэныр зэхищагъ нахь, псын­кIэу зыгъотыгъэхэм ащыщэп.
НэкIубгъор зыгъэхьазырыгъэр Сихъу Гощнагъу.