ШэкIогъум и 17-р — участковэ уполномоченнэхэм я Маф

Ищытхъу аригъаIозэ къулыкъур ехьы

Мы мэфэкIым ипэгъокIэу «Народный участковый-2019» зыфиIорэ зэнэкъокъум ишъолъыр уцугъо текIоныгъэ къыщыдэзыхыгъэ ШъэоцIыкIу Асхьад гущыIэгъу тыфэхъугъ.

2003-рэ илъэсым къыщегъэ­жьагъэу хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ и Министерствэ ар икъулыкъушI, старшэ уполномоченнэ участковэ, полицием имайорэу непэ Iоф ешIэ. Пстэуми апэ зэнэкъокъум ымакъэ къыщы­фэзытыгъэ цIыфхэм зэрафэра­зэр тигущыIэгъу къыхигъэщыгъ. Ахэм цыхьэу къыфашIыгъэр къыгъэшъыпкъэжьыным зэрэпылъыщтыр къыIуагъ.

1977-рэ илъэсым мэзаем и 16-м къуаджэу Тэуехьаблэ Асхьад къыщыхъугъ. Янэрэ ятэрэ кIэлэегъэджагъэх. Ежьыри ахэм ягъогу рыкIон гухэлъ иIэу Адыгэ къэралыгъо универси­тетым спортымкIэ ифакультет къыухыгъ. Ау цIыфхэм ишIуагъэ аригъэкIыным, ахэр къэухъу­мэгъэнхэм епхыгъэ IофшIэныр нахь пэблагъэ хъугъэ ыкIи хъу­лъфыгъэ шъыпкъэм къыхихырэ лъагъом пытэу теуцуагъ.

— IофшIэныр гъогу-патруль къулыкъум щезгъэжьагъ. 2012-рэ илъэсым къыщыублагъэу участковэу сыкIожьыгъэу Мые­къопэ районым Iоф щысэшIэ, — къеIуатэ ШъэоцIыкIу Асхьад. — Мы лъэныкъор нахь сшIо­гъэшIэгъонэу къыхэсхыгъ ыкIи ащ сырыкIэгъожьэу къыхэкIыгъэп. ГумэкIыгъоу, къиныгъоу цIыфхэр зэуалIэхэрэм язэхэфын апэ тэры къызфагъазэрэр.

Мыекъопэ районым ит къутырхэу Северо-Восточные Сады, Советскэр, Дьяков, Грознэр, къуаджэу Мэфэхьабл тигущыIэгъу къепхыгъэхэр, нэ­бгырэ мини 7-м ехъу ащэпсэу. Ахэм ярэхьатныгъэ къыухъумэныр, бзэджэшIагъэ зэрамыхьаным фищэнхэр, хэукъоныгъэ зышIыхэрэм гущыIэгъу афэхъу­ныр, ащ фэдэ къыхэкIыгъэмэ, къыхигъэщынхэр ипшъэрылъ шъхьаIэхэм ащыщ.

ТигущыIэгъу иIофшIэн псын­кIэп. Мафэ къэс зэхифын фэе Iофыгъохэм къахэхъо. ЫпэкIэ къызэрэщытIуагъэу, къулыкъум иструктурэ зэрэпсаоу пштэмэ, участковэр ары цIыфхэм нахь апэблагъэр. Ащ къыхэкIэу щы­Iэныгъэм къыпкъырыкIыгъэ гу­мэ­кIыгъохэм къащегъэжьагъэу экономикэ, уголовнэ Iоф­хэм язэхэфын нэсэу участковэм ипшъэрылъ.

— Гъунэгъухэм зэгурымыIоныгъэ яIэмэ, зэшъхьэгъусэхэр зэфэгубжыгъэхэмэ е нэмыкI Iофхэр къытфагъазэхэу бэрэ къыхэкIы, — иIофшIэн тыщегъэ­гъуазэ Асхьад. – Шъон пытэхэм апыщэгъэ ны-тыхэр зэрыс унагъохэм тызыкIокIэ, сабыйхэм тыгу афэмыгъун тлъэкIырэп. Къэбзэныгъэм пэчыжьэх, игъом зэрэмышхэхэрэри гъэнэфагъэ, ау ны-тыхэм гугъэ ин афыряIэу адэплъыехэу зэрэщысхэм гур зэпырегъазэ.

ГумэкIыгъо Iофхэр участко­вэхэм зэрэзэхафыхэрэм дакIоу ахэм афэдэхэр къэмы­хъунхэм фэIорышIэрэ пэшIорыгъэшъ Iофтхьабзэхэми мэхьанэ ин араты.

— ЫпэкIэ зэрэщытыгъэм фэ­дэу, пэшIорыгъэшъ Iофтхьабзэхэр зэхэтщэнхэр пшъэрылъ шъхьаIэхэм ащыщ. ЦIыфхэр зыщыпсэухэрэр къэпкIухьэхэ зыхъукIэ, ящыIэкIэ-псэукIэ зы­фэдэр нэрылъэгъу къыпфэхъу.

Унэм изытеткIэ нафэ къыпфэхъурэр макIэп. Гъунэгъухэм гущыIэгъу тызафэхъукIэ, ахэм къалъыкIохэрэр къытфаIуатэх. Джащ фэдэ шIыкIэхэмкIэ гумэкIыгъо къызыпыкIын ылъэкIыщт цIыфхэр къэтэгъэнафэх. Нэужым бзэджэшIагъэ зыщызэрахьан, наркотикхэр зыщагъэфедэнхэ алъэкIыщт унэхэр къы­хэгъэщыгъуае хъурэп, — къеIуатэ Асхьад.

Участковэр цIыфхэм зэра­фызэIухыгъэр ситхыгъэ къыщы­хэзгъэщы сшIоигъу. Пчэдыжьым IофышIэ къакIоу, пчыхьэм унэм ихьажьымэ пшъэрылъэу къыфагъэуцугъэр зэшIуихыгъэу ылъы­тэрэп. Чэщи мафи имыIэу ащ цIыфхэм ярэхьатныгъэ къеу­хъумэ. БзэджэшIагъэ зэрахьагъэу чэщым кIонхэ фаеуи къы­хэкIы. Ащ лъыпыдзагъэу мэфэ IофшIэнми падзэжьы.

ЦIыфхэм зэпхыныгъэ адыуиIэу Iоф пшIэным имэхьанэ тигущыIэгъу къыхегъэщы. Ахэм цыхьэ къыпфашIэу, лъытэныгъэ къыпфыряIэ зыхъукIэ, IэпыIэгъу къыпфэхъухэуи мэхъу. Зыныбжь хэкIотэгъэ бзылъфыгъэ­хэу тетIысхьапIэхэм атесхэрэм машинэу ыкIи цIыфэу блэ­кIыгъэ пстэуми гу алъатэ. Ахэм къыпIэкIалъхьэгъэ къэбарым осэ ин иIэу, нэужым бзэджашIэр къэгъотыгъошIу хъоу къызэрэ­хэ­кIырэм участковэм къыкIе­гъэтхъы.

— БзэджэшIагъэ зэрахьан гухэлъ яIэу е нэмыкI къэбархэр ИнтернеткIэ къытфагъэхьэуи къыхэкIы, — еIо Асхьад. — Ащ фэдэу псынкIэу къызэрэтаIуагъэм ишIуагъэкIэ охътэ кIэкIым къыкIоцI бзэджашIэр къэтыу­бытын тэлъэкIы. Ежь макъэ къыозыгъэIугъэми икъэбар зэ­рэпшIоIофыгъэм мэхьанэшхо реты, зэпхыныгъэр гъэпытагъэ мэхъу.

ЦIыфым иIофшIэн зэрифэ­шъуашэу ыгъэцэкIэнымкIэ къыз­щыхъугъэ унагъом щигъотыгъэ пIуныгъэм, ежь ышIэгъэ унагъом зэгурыIоныгъэу илъым мэхьанэшхо яI. ЫпэкIэ къызэ­рэщытIуагъэу, ШъэоцIыкIу Асхьад янэ-ятэхэу Арамбийрэ Розэрэ илъэсыбэрэ кIэлэ­егъа­джэхэу Джэджэхьэблэ гурыт еджапIэм щылэжьагъэх. Ежьхэм шъыпкъэныгъэу, гукIэгъуныгъэу ахэлъыр ялъфыгъэ халъхьан, цIыфыгъэшхо иIэу агъэсэн алъэкIыгъ. Асхьади унэгъо цIыкIоу ышIагъэм зэ­гу­рыIоныгъэ дахэ илъ. Ишъхьэ­гъусэу Нуриетрэ ежьыррэ илъэ­си 10 хъугъэ зызэдэпсэу­хэрэр. Ахэм якIэлэ цIыкIоу Тамерлан илъэси 9 ыныбжь. Асхьад къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, цIыфыгъэу ны-тыхэм къыхалъхьагъэм, ягъэсэпэтхыдэ илъфыгъэ афигъэсэжьыным пылъ. Тамерлан цIыкIур ятэ фэдэу шъхьэкIэфэныгъэ ин цIыфхэм къыфашIэу, республи­кэм ищытхъу ыIэтэу къызэрэтэджыщтым щэч хэлъэп.

Гъонэжьыкъо Сэтэнай.