Шъуикарточкэхэм ахъщэ аряшъумыгъэх

ИлъэситIукIэ узэкIэIэбэжьымэ, къалэу Мыекъуапэ бэу зэтет унэу дэтхэм ащыпсэухэрэм ягъэIорышIэ­кIо ком­паниехэм ащыщхэм ахъщэ чIыфэхэр къате­фа­гъэхэу зэрытхэгъэ тхылъ нэпцIхэр къафагъэ­хьы­­гъагъэх. Сомэ мини 5-м къыщегъэжьагъэу 15-м нэсэу унагъохэм компанием ратыжьын фаеу ахэм арытыгъ.

Банкрот хъугъэ компаниехэм конкурснэ зещакIоу къа­фашIыгъэхэми ахэм япащэхэм къадыригъаштэщтыгъ, цIыфхэр судым ритынхэу къыгъэщынэ­щтыгъэх. Мазэ къэс коммунальнэ фэIо-фашIэхэм атефэгъэ уасэхэр зэратыгъагъэхэр къэзыушыхьатырэ квитанциехэр цIыфхэм аIыгъыгъэх. Ахэр зэхэгущыIэжьыхи, чIыфэ нэп­цIыр амытынэу зэдаштэгъагъэ ыкIи ар къадэхъугъ.

Iофым изэхэфын мэзэ зау­лэ тырагъэкIодэгъагъэми, къатемыфэгъэхэ чIыфэхэр амытынхэу прокуратурэм иIофышIэ­хэм къызэтырагъэуцогъагъ. Ар къызщышIыгъэ унэм чIэсхэм сэри зэу сахэтыгъ. Iофыгъор зэ­хафыфэкIэ емыжэхэу ячIыфэ нэпцIхэр унэгъуищымэ компанием ратыгъагъэх, ау мытэрэ­зэу ар къызэрадэзекIуагъэр къызэнафэми, яахъщэ зыми къаритыжьыгъэп. Хэбзэухъу­ма­кIохэм зафэтымыгъэзэгъа­гъэмэ, сомэ мин 400 фэдиз яттыщтыгъ.

ЯтIонэрэ къэбарыри цIыфхэм яахъщэ зэрагъэзэфэныр зи­кIа­сэхэм афэгъэхьыгъ. Сигъу­нэгъу бзылъфыгъэм ­икарточкэ (банкым къыритыгъэм) илъыгъэ ахъщэр зэрэрахыгъэр СМС-кIэ къыфагъэхьыгъагъ. Банкым зэкIом, иахъщэ изыхыгъэр приставхэр арэу къыраIуагъ. Приставхэри къыгъотыгъэх ыкIи яупчIыгъ. Ахэм лажьэ ямыIэу, чIыфэу телъыр зэримытырэм фэшI икарточкэ илъ ахъщэр зэ­рэрахыщтыр зэрытхэгъэ тхылъ къыфагъэхьыгъагъэу къэ­бар къыфаIотагъ. Ау бзы­­лъ­фыгъэм къэбари, тхылъи, мэкъэгъэIуи къыIукIагъэхэп. Ушъхьагъухэр къыфашIыхэзэ зытIо-зыщэ агъэкIуагъ.

Приставхэр фитыгъэхэп цIы­фым иахъщэ ежьым ымышIэу ыкIи рамыIуагъэу нэсынхэу. Бзылъфыгъэр кIэмыупчIэ­гъа­гъэмэ, иахъщэ икарточкэ изыхыгъэри ышIэщтыгъэп.

Хэбзэгъэуцугъэхэмрэ приставхэмрэ

Коммунальнэ фэIо-фашIэ­хэм­рэ телефонхэр зэрагъэфедэхэ­рэмрэ апае цIыфхэм ахъщэ амытымэ, ар зэраIахыщт шIы­кIэм фэгъэхьыгъэу аштэгъэ за­коныкIэм щылэ мазэм къыще­гъэжьагъэу кIуачIэ иIэ хъу­гъэ. Ащ емылъытыгъэу, джыри цIыф­хэм къямыупчIыжьхэу, якарточкэхэм ахъщэу ары­лъым щыщ зэрарахырэр къа­рамыIоу чIыфэр хаубытыкIын алъэкIыщт. Законым ащ фэдэ фитыныгъэ приставхэм къаритырэп, ау ар, пцIы аусызэ, ежьхэм къыдаухьан алъэкIы.

ХэбзэгъэуцугъакIэм къызэри­Iо­рэмкIэ, карточкэм уиахъщэ зырахын алъэкIыщтыр чIыфэ зэрэпте­лъым ыкIи ар зэрэмытыжьырэм къыхэкIэу судым «приказной порядкэ» къызи­тхыкIэ ары. Къытхыгъэр цIы­фым къыфамыгъэхьэу ыкIи рамы­гъашIэу бэрэ къыхэкIы. ­Ахъщэр зырахыхэкIэ ары зыем къы­зишIырэр. КIэупчIэнэу зыри­гъа­жьэкIэ, Iофыр зытетыр зэрыт къэбарыр (уведомлениер) къыфагъэхьыгъагъэу къыраIо (къыфамыгъэхьыгъэми) е ар почтэм тыралъхьэ, чIыфэр ежь цIыфыр фэмыеу ымыгъэгъу­жьыгъэу аIозэ, агъэмысэ.

Сыда къикIырэр «приказной порядкэм?»

ЧIыфэхэр зэтырагъаохэмэ ыкIи амытыжьхэмэ, джы хьа­къу­лахь инспекцием, гъэ­Iоры­шIэкIо компанием е сотовэ зэ­пхыныгъэхэр зыIэ илъ къулы­къум мы IофымкIэ хьыкумым зыфегъазэ. ХьыкумышIым мэфэ заулэкIэ унашъо къешIы. Нэужым приставхэри Iофым къыхэлэжьэнхэу рагъажьэ. Ахэр охъуфэкIэ чIыфэ зытелъ цIы­фым къэбарыр рагъэшIэнэу щыт. Ау мыгумэкIыхэзэ, Iофыр ыкIэм нагъэсы, хьыкумым «приказной порядкэр» къетхы. Приставхэм ар агъэфедэшъ, ахъщэр карточкэхэм арахы.

Ащ фэдэ хэти къехъулIэн ылъэкIыщт. Арышъ, хьыкумым унашъо ышIыгъэмэ рамыгъашIэу икарточкэ ахъщэр рахыгъэмэ е рахыгъэ пчъагъэм ымыгъэразэмэ, ащ зэремыуцуалIэрэр шIокI имыIэу хьыкумым ригъэ­шIэн (риIон) фае. Къэбарыр аригъэшIэным (ытхыным) пае уахътэу иIэр мэфи 10. Зэрэмыразэм лъапсэу фэхъурэр аримыIоми, къызэрэдэзе­кIуа­гъэхэм зэримыгъэразэрэм фэ­гъэхьыгъэ тхылъ афитхыныр ипшъэрылъ шъхьаI. Джарэу­щтэу цIыфыр зызекIокIэ, хьыкумым «приказной порядкэу» къытхыгъагъэр тырехыжьы, ежь зы­тхыгъэми зыкъе­ухъумэжьы.

Ащ нэмыкIэу, хьыкумым уна­шъоу ышIыгъэр къыфахьы­гъагъэми, ежьыр имысыгъэмэ, почтэм тхылъыр къыгъэгужъуа­гъэмэ, къэсымэджэгъагъэмэ, от­пускым е командировкэ щыIа­гъэмэ, нэмыкI чIыпIэ щыпсэунэу кощыжьыгъагъэмэ, хьыку­мым унашъоу ышIыгъагъэр цIы­фым зэримылъэгъугъэр къы­де­лъытэшъ, ар тырехыжьы.

Зызфэбгъэзэщтыр

КъыуамыIоу ыкIи уамыгъа­шIэу уикарточкэ илъ ахъщэм щыщ рахыгъэмэ, зэкIэми апэ  хьыкум приставхэмкIэ Федеральнэ къулыкъум ибанкэу зэ­хафыхэрэ Iофыгъохэр тхыгъэу зиIэхэм иэлектроннэ адрес (http:tsspr.ru) зыфэбгъэзэн фае. ПцIэрэ плъэкъуацIэрэ зы­птхы­хэкIэ, уитхылъхэр зыIыгъ отде­лымрэ чIыфэу къыптефа­гъэр зыфэдизымрэ экраным къыредзэх.

Арэущтэу щытми, приставхэм яIоф къагъэпсынкIагъ. Хьыкумым унашъоу ышIыгъэр ары джы ахэр зэрэзекIохэрэр. Арышъ, уиахъщэ рыкIуагъэр ыкIи къырагъэгъэзэжьыщтмэ пшIэнэу уфаемэ, зызфэбгъэзэщтыр хьыкумыр ары. «Приказной порядкэкIэ» ар рахыгъэ­мэ, тырахыжьынэу лъэIу тхылъ афэптхыщт.

ЧIыфэхэр зэтешъумыгъа­хъох, шъуиахъщи шъулъыплъ.

Шъаукъо Аслъангуащ.