Шапхъэхэм шъуадэмых

Гъэфэбэгъу уахътэм машIом зыкъиштэным ищынагъо нахь зыкъеIэты: хьакухэр, IэрышI электроприборхэр хагъанэх, зыгъэпсэфыпIэ чIыпIэхэм, гъогунапцэхэм машIохэр ащашIых.

Сыдигъуи зыщышъумыгъэгъупш хьакухэм фабэр къызэратырэм имыза­къоу, машIом зыкъиштэн зэрилъэкIыщтыр. Ар нахь щынагъо зыхъурэр Iугъор зэрыкIырэ дэпкъхэр, трубэхэр игъом замыгъэкъабзэхэкIэ ары. Хьаку Iупэм иджэхашъо тенэч теIулIэгъэнэу щыт. ЯтIонэрэ хэукъоныгъэу ашIыхэрэм ащыщ бензин, фэтагын е къэорэ гъэсты­ныпхъэхэр хьакум зэрэпакIэхэрэр. Джащ фэдэу пэплъхьащт пхъэхэм якIыхьагъэ хьакум фытегъэпсыхьэгъэн фае. Хьакушъхьэр бгъэплъыщэнэу щытэп, температурэ гъэнэфагъэ ыIыгъынэу ищыкIагъ. Iоф зымышIэу чъыIэм щытыгъэ гъэфэбапIэри игъорыгъозэ бгъэплъын фае.

ЗипсэупIэ хьакукIэ ежь-ежьырэу зыгъэплъыхэрэм ягугъу къэтшIы зыхъу­кIэ, къыхэмыгъэщын плъэкIырэп щынэгъо ин къэзытыхэрэм угарнэ газыр зэращыщыр. Хъугъэ-шIагъэхэм къызэрагъэлъагъорэмкIэ, машIом ыпкъ къи­кIэу зидунай зыхъожьыхэрэм япроцент 41,2-р джа жьы шIоим ретхьэлыхьэх. Ар токсичнэу щыт, шъо иIэп, цIыфым къы­шIэрэп. Iугъор зэрыкIырэ ищыпIэр зэфэзышIырэ гъучIыр зырагъачъэкIэ, унэм угарнэ газыр иты мэхъу.

ПсэупIэм машIом зыкъыщиштэным лъапсэ фэхъухэрэм зэу ащыщ электроприборхэр агъэфедэхэ зыхъукIэ щынэгъончъагъэм ишапхъэхэр зэраукъохэрэр. Унэхэр зэрагъэплъыхэрэ пкъыгъохэм япчъагъэ мафэ къэс хэхъо. Ау ахэр тэрэзэу агъэфедэхэрэп.

Гъэфэбэгъу уахътэр рамыгъажьэзэ хьакухэм, котельнэхэм, фабэр къэзытыхэрэ генераторхэм, нэмыкI системэхэм язытет нэбгырэ ыкIи организацие пэпчъ япащэхэм къаплъыхьанэу, ауплъэ­кIунэу, агъэцэкIэжьынэу атефэ.

Фабэр къэзытырэ пкъыгъохэр жъугъэ­федэнхэмкIэ щыIэ шапхъэхэр шъугу къэтэгъэкIыжьых. Котельнэхэр ыкIи нэмыкI пкъыгъохэу фабэр къэзытыхэрэр бгъэфедэхэ зыхъукIэ пшIэ мыхъущтхэр:

— хэушъхьафыкIыгъэ егъэджэнхэр зымыкIугъэу, ифэшъошэ удостоверение зимыIэр IофшIэным фэбгъэзэныр;

— гъэстыныпхъэр системэхэм къа­кIэчъэу бгъэфедэныр;

— форсункэхэр ыкIи газ хьакухэр кIосагъэхэу гъэстыныпхъэр аIэкIэбгъэ­хьаныр;

— гъэстыныпхъэ пытэкIэ Iоф зышIэ­хэрэ котельнэхэр мыгъэкъэбзагъэхэу бгъэфедэнхэр.

Электроприборхэр зиIэхэм ашIэ мыхъущтхэр:

— токыр зэрыкIорэ проводхэр ыкIи кабельхэр фыкъуагъэ яIэу бгъэфедэнхэр;

— охътэ гъэнэфагъэкIэ токыр ипщэныр;

— розеткэ, рубильник, нэмыкI оборудованиехэр зэщыкъоныгъэ яIэу бгъэфедэнхэр.

Къыхэдгъэщы тшIоигъу: Урысые Федерацием машIом зыкъымыштэнымкIэ ишапхъэхэм кIэу къахэхъуагъ — охътэ гъэнэфагъэкIэ IофшIэнхэр е аварийнэ гъэцэкIэжьынхэр зэшIуахыхэ зыхъукIэ, удлинительхэр агъэфедэнхэ фитхэп.

Пхъэ машIокIэ зиунэ зыгъэплъыхэрэм ашIэ мыхъущтхэр:

— машIо зэрышIыхьэгъэ хьакум лъыплъэн щымыIэу е зыныбжь имыкъу­гъэр Iусэу къэбгъэнэныр;

— хьаку Iупэм машIор къызыкIэ­нэщт пкъыгъохэр Iуплъхьанхэр;

— машIор зэхэбгъэнэным пае къэорэ гъэстыныпхъэхэр бгъэфедэнхэр;

— шIомыкIым, газым афытемыгъэ­псыхьэгъэ хьакур бгъэплъыныр;

— Iугъор зэрыкIырэ трубэхэм имыщыкIэгъэ пкъыгъохэр арыбгъэуцонхэр;

— хьакур бгъэплъыщэныр.

Зыщышъумыгъэгъупш! Тэрэзыджэ зекIуакIэр машIом къыпфигъэгъущтэп.

Мамый Амир.
МашIом зыкъымыштэным лъыплъэ­гъэнымкIэ къалэу Мыекъуапэрэ Мыекъопэ районымрэ якъэралыгъо инспектор.