Хъытыу зэшIокI

ТищыIэныгъэ зы чIыпIэ имытэу, хахъохэр фэхъухэзэ псынкIэу ыпэкIэ зэрэлъыкIуатэрэм ишыхьат зэхъокIыныгъэу къызыдихьыхэрэр.ТапэкIэ хьалэмэтэу алъытэщтыгъэхэр, къэугупшысыгъэ дунаим щыщэу къашIошIыщтыгъабэр джы тищыIэныгъэ изы Iахь хъугъэ. Электрон шъуашэм илъэу цIыфхэр зэрэзэдэгущыIэхэрэр, яIофыбэ зэшIуахы зэрэхъугъэр ахэм ащыщых.

Интернетым къыздихьыгъэ амалэу социальнэ хъытыухэр зымыгъэфедэрэр зырыз. Шъхьадж ахэм шIогъэшIэгъоныр арегъуатэ, аныбжь, Iофэу ашIэрэм, зыфэгъэзэгъэхэ лъэныкъом ямылъытыгъэу.

Урысые къэбарлъыгъэIэс амалхэм къызэратырэмкIэ, зыныбжь икъугъэу къэралыгъом щыпсэухэрэм япроцент 45-р зы социальнэ хъытыу нэмыIэми мафэ къэс ехьэх, процент 62-р – тхьамафэм зэ.

Илъэс 18-м къыщыублагъэу 24-рэ зыныбжьхэм япроцент 91-р ары мафэ къэс социальнэ хъытыухэр зыгъэфедэхэрэр. 25 – 34-рэ зыныбжьхэм япроцент нахь макI – 69-рэ.

Урысыем щыпсэухэрэм ащыщэу миллион 67,8-мэ аккаунтхэр социальнэ хъытыухэм ащыряIэх. Зыхэм яунэе сатыу ахэм ащыпхыращы, мащэх, адрэхэр яныбджэгъухэм, яIахьылхэм ащыфатхэх, IофшIэнэу яIэр ящэнэрэхэм ахэм япхыгъ… ЗэкIэми федэ горэ ахалъагъо.

Къыхэгъэщыгъэн фае, къэралыгъо хэбзэ къулыкъухэми социальнэ хъытыухэр чанэу агъэфедэ хъугъэ — Iофэу ашIэрэр ащкIэ цIыфхэмкIэ нэрылъэгъу. Аужырэхэми ар къызфагъэфедэ — гумэкIыгъоу, упчIэу къэуцухэрэр занкIэу арахьылIэнхэ алъэкIы.

Тиреспубликэ щысэу тштэн. Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат социальнэ хъытыухэр зэригъэфедэрэм ишIуагъэ цIыфхэм бэкIэ якIы. Непэрэ мафэм ехъулIэу, гущыIэм пае, ащ Инстаграмым нэкIубгъоу щыриIэм нэбгырэ мин 43,9-рэ кIэтхагъ (мэфитIукIэ нэбгыри 100 къыхэхъуагъэу дгъэунэфыгъэ!). Ащ Iофэу ышIэрэм, республикэм ихэхъоныгъэ зэрэфэлажьэрэм, сурэтхэмкIэ къэгъэшъыпкъэжьыгъэу, афэгъэхьыгъэ къэбар цIыфхэм зэраIэкIахьэрэм нэмыкIэу ягумэкIыгъуабэкIэ зыщыфагъазэ, лъэтемытэу джэуап агъоты. ТапэкIэ ЛIышъхьэм уиупчIэкIэ уеолIэным пае нахьы­жъы­Iохэм агу къэкIыжьы охътэшIу зэрищыкIэгъагъэр, джы ащ фэдэжьэп.ГумэкIыгъор зыфэгъэзэгъэ къулыкъум шIэхэу IэкIагъахьэ, изэхэфын нахь псынкIэ мэхъу. Унэшъо гъэнэфагъэхэр къыкIэлъэкIох, ахэр зэхэсыгъохэми бэрэ ащызэхафых.

Социальнэ хъытыухэм игъэкIотыгъэу Iоф ащашIэн зэрэфаемкIэ пшъэрылъхэр КъумпIыл Мурат муниципальнэ псэупIэхэми афигъэуцугъэхэу, ахэри Iоф­шIэным къыхэлажьэх.

— ЯгумэкIыгъохэу социальнэ нэкIубгъохэмкIэ цIыфхэм къышъуахьылIэхэрэр лъэтемытэу зэхэфыгъэнхэ фае. КъыкIэ­сэгъэтхъы – сыдми IэхъотегъэкIэу шъуя­кIуалIэ хъущтэп. Республикэ къулыкъу­хэм, муниципальнэ псэупIэхэм япащэхэм Iофыгъо пстэури зэхафынэу сыкъяджэ, — афегъэпытэ КъумпIыл Мурат иIофшIэгъухэм.

Ежь инэкIубгъо джэуапэу щаритыжьыхэрэри ащкIэ щысэх. ГумэкIыгъом ышъхьэ къизыхырэ пэпчъ зыщыпсэурэр, ителефон къырегъаIох, нэужым джэуапэгъу фэхъух. Къыхэгъэщыгъэн фае, республикэм ипсэупIэу упчIэр къыздикIырэм ар елъытыгъэп — пстэуми ынаIэ зэфэдэу атет. Рэзэныгъэ гущыIэу къыфагъэзэжьыхэрэри Iофэу зэшIохыгъэ хъугъэм ишыхьатых. ЦIыфхэм яфитыныгъэхэмкIэ Уполномоченнэм зызэрэфагъазэрэм фэдитIукIэ къызэрэщыкIагъэри мы IофшIэным изэфэхьысыжьэу плъытэн плъэкIыщт.

Шъыпкъэ, социальнэ хъытыухэм яягъэ къагъакIоуи зылъытэхэрэм уаIукIэщт, ау джащ фэдэ къабзэу яшIуагъи уахътэм къыгъэлъэгъуагъ.ЗэкIэри зэлъытыгъэр ахэр зыгъэфедэхэрэм мурадэу зыфагъэ­уцужьырэр ары. Ау ари зэблэхъугъэ хъун ылъэкIыщт — непэ уизэщ тебгъэу­нэу уфаемэ, неущ ар гумэкIыгъом изэшIохынкIэ зэблэхъугъэ хъун ылъэкIыщт.

МэщлIэкъо Саид.