Хасэм щытегущыIагъэх

ТIопсэ районымрэ Шъачэрэ яеджапIэхэм адыгабзэр зэращызэрагъашIэрэр Адыгэ Хасэм хэтхэм янэплъэгъу рагъэкIырэп, ащ епхыгъэ Iофыгъохэм язэшIохынкIэ амалэу щыIэхэм ягупшысэх, хэкIыпIэхэр къыфагъотых.

Адыгэ Хасэр гъэсэныгъэмкIэ комитетым, Краснодар краим IэкIоцI политикэмкIэ и Департамент игъэIорышIапIэхэм ыкIи АР-м гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ и Министерствэ гъусэныгъэ адыриIэу адэлажьэ.

Ащ фэдэу Шъачэрэ ТIопсэ районымрэ яадминистрациехэм гъэсэныгъэмкIэ ягъэIорышIапIэхэм хасэм хэтхэм бэрэ зафагъазэу къыхэкIы, Iофыгъохэри зэшIохыгъэ мэхъу фэдэхэми, блэкIыгъэ илъэсхэм ялъытыгъэмэ, непэ ахэм щыкIагъэхэр афэхъух. Ары чъэпыогъум ыкIэм Адыгэ Хасэм хэтхэр ныдэлъфыбзэм изэгъэшIэн епхыгъэ Iофыгъохэм зыкIатегущыIагъэхэр. Ащ хэлэжьагъэх край общественнэ организациеу «Шапсыгъ» зыфиIорэм ипащэу Шъхьэлэхъо Мэдинэ, къуаджэхэу ШэхэкIэй, Хьаджыкъо, Агуяпэ (Агуй-Шапсыгъ) якIэлэегъаджэхэр, еджапIэхэм япащэхэр.

— Непэ тызытегущыIэрэр адыгабзэр ядгъэшIэн фэе-фэмыер арэп. ТызыгъэгумэкIырэр зарядгъэшIэщт шIыкIэр ары, джары зигугъу тшIын фаер, —къыIуагъ Адыгэ Хасэм итхьаматэу КIакIыхъу Мэджыдэ. — Iофыгъор тIоу гощыгъэн фае. Зы лъэныкъор адыгэ къуаджэхэм яеджапIэхэу адыгэ кIэлэцIыкIухэр зыщеджэхэрэр арых. Ахэр къуаджэхэу ШэхэкIэй, Хьаджыкъу, Агуяп ыкIи Псыбэ адэтхэр арых.

Ау еджапIэхэу адыгэхэм анэмыкIэу лъэпкъ зэфэшъхьафхэм къахэкIыгъэ кIэлэцIыкIухэр зэхэсхэу зыщеджэхэрэм яIоф шъхьафы. Ащ фэдэх ПсышIуапэ, Шэхапэ, Ашапэ, Мэкъупс, ТIуапсэ, ЦIэпс, Ныбгъу, Агуй ыкIи нэмыкI еджапIэхэр, Iофыгъохэр щыIэхэми, адыгэ къуаджэхэм адыгабзэр ащябгъэшIэн плъэкIыщт. Ау зэхэпхъагъэу сабыйхэр зыщеджэхэрэ къэлэ еджапIэхэм адыгабзэр щябгъэшIэныр Iоф къызэрыкIоу щытэп. АщкIэ хэкIыпIэу щыIэхэм талъыхъун фае. Сэ сишIошIыкIэ, грант IэпыIэгъур гъэфедагъэмэ ишIуагъэ къэкIощт. Ау а шIыкIэр щыкIэгъэнчъэп. Арэу щытми, а IофшIакIэр дгъэфедэ зэхъум, ПсышIопэ районым иеджэпIи 7-мэ я 2-рэ классым къыщегъэжьагъэу я 9-рэ классхэм арысхэм кIэлэеджэкIо 200 адыгабзэр зэзыгъашIэхэрэм къахэхъогъагъ.

ЕджапIэхэм япащэхэр, кIэлэегъаджэхэр Iофыгъоу зыгъэгумэкIыхэрэм къатегущыIагъэх. Анахьэу агу къеоу ахэм къаIуагъэр ныдэлъфыбзэу чIыпIэ Iахьым хэтэу еджэпIэ программэм хагъэхьагъэр тIэкIу-тIэкIузэ нэмыкI предметхэм «къызэрахагъэкIотырэр» ары. Урок мэкIэ дэдэу программэм хэтыр илъэс къэс расписанием къыхагъэкIышъ, урок ужым зэрагъэшIэнэу ашIы. Ащ тетэу сыдэущтэу ныдэлъфыбзэр дэгъоу зэбгъэшIэщт? Ащ фэд, Хьаджыкъо щыхъурэми уимыгъэгумэкIын плъэкIыщтэп. Адыгэхэм яныдэлъфыбзэу шIокI имыIэу зэрагъэшIэн фэе предметыр я 2-рэ классым къыщырагъэжьэным ычIыпIэкIэ я 7-м щаублэ.

Зэхэсыгъом кIэлэегъаджэхэм къыщаIуагъ егъэджэнымкIэ программэхэр, зэреджэхэрэ тхылъхэр, егъэджэн IэпыIэгъухэр, методическэ ыкIи художественнэ литературэр зэримыкъухэрэр.

Зэреджэхэрэ тхылъхэр жъы хъугъэх, блэкIыгъэ илъэсхэм Адыгеир IэпыIэгъушхо хъущтыгъ, ау джы электроннэ учебникхэр Интернетым къырахыхэ зэхъум, Iофыр нахь къызэIыхьагъ. Ащ къиныгъохэр къыздихьыгъэх. Адыгабзэр язгъэхьырэ кIэлэегъаджэхэм курсхэр ягъэкIугъэнхэ зэрэфаери зэхэсыгъом къыщаIуагъ.

НЫБЭ Анзор.