Улажьэмэ, Iахьынчъэ ухъущтэп

Мы аужырэ илъэсхэм былымхъуным зыфэзыгъазэхэрэм япчъагъэ нахьыбэ мэхъу зэпыт. Инэм къэлэ пcэупIэм хэхьэрэ къутырэу Дружнэм дэтыгъэ колхозым ифермэ зэхэзыжьыгъэу, былымхэр зычIэты­гъэ корпусхэр зэхэтэкъуагъэхэу щытыгъэх. ЫпэкIэ псэолъэшIыным пылъыгъэ Iэшъынэ Руслъан зы къакъыр къыгъэнэжьыгъ, былымхэр мэкIэ-макIэу къыщэфынхэу ригъэжьагъ.

ИлъэситIу хъугъэ мы Iо­фым ыуж сызихьагъэр. Ау тхылъхэм ягъэпсын къины­гъохэр къыпыкIыгъэх, ­охътабэ ыхьыгъ. Былымхэр зычIэтыщт псэуалъэр жъыгъэти гъэцэкIэ­жьынэу бэ етшIылIагъэр. Шхынлъэхэр икIэрыкIэу дгъэпсы­жьыгъэх, псыр итщагъ, электричествэр дгъэтэрэзыгъэ. Джы­рэкIэ ебзым икIэтхъун къин къытщэхъушъ, ар автоматическэ шIыкIэм тетэу зэрэдгъэ­псыщтым тыпылъ, ау зэкIэри зэу бгъэцэкIэн плъэкIыщтэп, къытфеIуатэ Руслъан.

ТигущыIэгъу къызэриIуа­гъэм­кIэ, фермэр къызэIуихыным пае ахъщэшхо хэхьагъ, илъэси­тIурэ былымыр зыпIыгъкIэ ары ныIэп федэу къытырэр къызы­лъэгъощтыр, шкIэхэр джыри цIыкIух. ЧIыпIэ ­зэфэшъхьафхэм къарищыхэзэ зэкIэмкIи былымышъхьэ 60 зэригъэгъотыгъ, ахэм чэм 30 ахэт.

Унэе хъызмэткIэ езгъэжьэгъагъ, джы мэкъумэщфермер хъызмэтшIапIэ къызэIус­хыгъ. Синыбджэгъоу Хьабэхъу Инверрэ сэррэ Iофым тыпылъ, нэбгырэ заули тштагъэу Iоф ятэгъашIэ. Ыпэ рапшIэу былымхэм ашхыщтыр ары тызыпылъыр. Мэкъу зэрэтыупкIэщт, зэрэдгъэтIылъыжьыщт техни­кэр тиI. ЧIыгу тимыIэми, мэкъу зыщытыупкIэн чIыпIи ты­щыкIэрэп. Джащ фэдэу комбикормэ къэтэщэфы, жом къятэгъащэ. Ветеринар пунктэу Инэм дэтым иIофышIэхэр къэ­кIох, мы мафэхэм лъы ахащыгъ. Тэри врач тахэхъухьа­гъэу зыгорэ къяузыгъэмэ къэ­тэшIэ, еIо Руслъан.

КIымэфэ мэфэ чъыIэхэр къы­зэранэкIыгъэх, джы хъупIэм былымхэр итых, уц шхъуантIэр ашхы.

Чэмхэр зэращыщт аппарат яIэу пчэдыжьым жьэу ыкIи пчы­хьэм ащых. Бэшэ­рэб­кIэ амыгъашхэхэу ежь-ежьырэу щэ ешъохэмэ шкIэхэр нахь дэгъоу къэхъухэу фермерым елъытэ. КъыхэкIы зы чэмым шкIитIу ригъашъоуи, плIы ыгъа­шхэуи зэрэхъугъэр. Къелыжьырэ щэм­кIэ къуае рахышъ, ар IуагъэкIы. Ядэжь хэушъхьа­­фы­кIыгъэ унэ Руслъан щигъэ­псыгъэу ишъхьэгъусэу Ларисэ къуаер щырехы. Щэр пщэным федэ пымылъэу фермерым елъытэ. Ау нахь заушъом­бгъумэ щэр шапхъэхэм адиштэу агъэкъа­бзэзэ (пастеризация) ащэн гухэлъхэр яIэх.

Iэшъынэ Руслъан ифермэ зэрэхигъэхъощтым пылъ.

 — Непэ зигугъу къэпшIын федэ имы­Iэми, улажьэмэ, Iа­хьынчъэ ухъу­щтэп еIо ащ. Къэралыгъо IэпыIэгъур къы­­ра­тыным пае тхылъхэр егъэ­хьа­зырых. Ар къызыратыкIэ иIоф­шIэн нахь зыригъэушъом­бгъущт, былымышъхьэм хигъэ­хъощт.