Уипсауныгъэ ягъэуплъэкIу, умыщын

Гум икIырэр гум фэкIо. Ащ фэдэ гупшысэ зыхэлъ зэхахьэм ухэлажьэ зыхъукIэ, апэ унаIэ зытеудзэрэр гукIэгъур, шIушIагъэр ары. Псауныгъэм игъэпытэн ехьылIэгъэ Iофтхьабзэу ар зэрэщытым укъыпкъырыкIмэ, зэгъэпшэнхэр пшIынхэ фае.

Адыгэ Республикэм культурэмкIэ и Министерствэ, рес­публикэм псауныгъэм икъэухъу­мэнкIэ и Министерствэ, Мые­къуапэ иадминистрацие зэхащэгъэ зэIукIэшхоу Адыгеим и Къэралыгъо филармоние щыкIуа­гъэм кIэлэцIыкIухэр, зыныбжь хэкIотагъэхэр, сэкъатныгъэ зи­­Iэхэу курэжъыехэм арысхэр, нэ­мыкIхэри хэлэжьагъэх. Тахап­лъэшъ, тинэIуасэу ахэтыр ма­кIэп.

ОшIа узым икъежьапIэ?

Пчыхьэзэхахьэр зезыщэхэрэ ТIэшъу Светланэрэ Мэкъулэ Руслъанрэ зэгъэпшэнхэр ашIызэ, уз щынагъоу адэбзым къытегущыIэх. Адыгэхэр ащ «уз IаекIэ» еджэх, гущыIэу «ракыр» бэрэ агъэфедэрэп. Зэхахьэм кIэщакIо фэхъугъэ ГутIэ Фатимэ иеплъыкIэхэр гурыIогъошIух.

— ЦIыфым ипсауныгъэ изытет зэригъэшIэным фэшI врачым ыдэжь кIон фае, — къыIуагъ ГутIэ Фатимэ. — Ар зэкIэми къагурыIоу тэлъытэми, зымыгъэ­цакIэрэр бэ.
ЛIэшIэгъу зэфэшъхьафхэм яуз щынагъоу алъытэрэ адэбзым икъежьакIэ бгъэунэфыным фэшI Iофым хэшIыкI фызиIэ врачыр ары апэ упчIэжьэгъу пшIын фаер. Ар цIыфхэм дэгъоу къагурэIоми, игъом зарагъэуплъэкIурэп.

Узым икъежьэгъум загъэ­унэфыкIэ, врачыр цIыфым еIэзэнымкIэ иамалхэр нахьыбэх. Медицинэм иIофышIэхэм зэралъытэрэмкIэ, нэбгыри 100-м щыщэу 90-р агъэхъу­жьын алъэкIы.

ЫцIэ къетымыIонэу къытэ­лъэIугъэ бзылъфыгъэр сымаджэ зэхъум, дунаир ыхъожьыщтэу ылъытэзэ, зыми фэмыежьэу псэущтыгъ хьадэгъур шIэхэу къыфэсыщтэу къыщыхъущтыгъ. Врачхэм яшIуагъэкIэ бзылъфыгъэ ныбжьыкIэр ылъэ теуцо­жьыгъ, сабый дэхащэ къыфэ­хъугъэу епIу. Узым икъежьэ­гъум ар зэрагъэунэфыгъэм шIуагъэу къыфихьыгъэр бзылъфыгъэм къыхигъэщыгъ.

Псауныгъэр анахь лъапI

КъыдгурэIо. Псэ зыпытэу дунаим къытехъуагъэр зэгорэм чIым ехыжьы. Ары шъхьае, гъашIэм къыщикIущт гъогум хэти егупшысэн фаеба?!

ЦIыфхэр агъэгъозэнхэм, гу ашIынышъ, врачым шъхьэихыгъэу дэгущыIэнхэм фэшI Iоф­тхьабзэр зэхащагъ. Залым чIэс­хэм сымаджэхэр ахэтых. Гугъэу яIэм зыкъырагъэIэты ашIоигъоу нэшIукIэ зыр зым еплъы.

Зэхахьэм къызэрэщаIуа­гъэу, къэкIощт илъэсищым Адыгеим щыпсэухэрэ сыма­джэхэм IэпыIэгъоу хабзэм аритырэм хэхъощт. Медицинэ Iэмэ-псымэхэм сомэ миллион 500-м къыщымыкIэу апэIуа­гъэхьащт. Бэрэтэрэ Сэфэр зипэщэ республикэ сымэджэщым адэбзыр къызэузхэрэм щяIазэх. Врачхэм ясэнэхьат хэшIыкI фыряI.

ОрэдхэмкIэ, къашъохэмкIэ агъэгушIуагъэх

Адыгэ Республикэм иансамблэ цIэрыIохэр пчыхьэзэхахьэм хэлэжьагъэх. «Ислъамыем» ижъырэ адыгэ орэдхэр къыIуагъэх, лъэпкъ къашъохэр къышIыгъэх. А. Нэгъоим къыхидзэгъэ орэдэу адыгабзэм, лъэпкъ гупшысэм афэгъэхьыгъэр гум къегущыIыкIы. Адыгеим инароднэ артистэу Мышъэ Андзаур пщынэмкIэ къыдежъыу, орэдыIохэри жъыум фэгъэзагъэх.

Сымаджэу щысыр орэдым зэригъэгушIорэр тлъэгъугъэ. Узыр искусствэм шъхьарихы­гъэу къытщыхъугъ зэпимыгъэоу Iэгу тео зэхъум.

«Налмэсым» цIыфхэм гу­шIуа­гъоу къафихьыгъэр зымыуасэ щыIэп. Артистхэм гущыIэгъу тафэхъугъэу сымаджэхэм къараIолIагъэм тигъэгушхуагъ. ГукIи, псэкIи IэпыIэгъу афэхъун­хэм фэхьазырых.

Купэу «Ошъутенэм» иорэдыIохэу ПIатIыкъо Маринэрэ Мамхыгъэ Маринэрэ къыта­Iуагъ пчыхьэзэхахьэм ягуапэу зэрэ­хэлажьэхэрэр. ЦIыфхэр зыгъэгъозэрэ зэIукIэгъухэр нахьыбэрэ зэхэщэгъэнхэ фаеу алъытэ. IофшIапIэу «Ошъадэм» иорэдыIоу, Адыгэ къэралыгъо университетым искусствэхэмкIэ и Институт щеджэрэ Цышэ Заретэ янэ игъусэу пчыхьэзэхахьэм къэкIуагъ. Айтэч фэгъэхьыгъэ орэдыр мэкъэ IэтыгъэкIэ къызыхедзэм, залым чIэсхэр лъэшэу ыгъэгушIуагъэх.

Адыгеим инароднэ артисткэу, Абхъазым изаслуженнэ артисткэу Кушъэкъо Симэ цIыфхэм шIу къадэхъуным фэгъэхьыгъэ орэдыр къафиIуагъ. Адыгеим, Къэбэртэе-Бэлъкъарым язаслуженнэ артистэу Дзыбэ Мыхьамэт ным ехьылIэгъэ орэдыр урысыбзэкIэ къызыхедзэм, гукIэгъум, шIушIагъэм ямэхьанэ искусствэм ыбзэкIэ IупкIэу къэпIотэн зэрэплъэкIыщтыр къыгъэлъэ­гъуагъ.

Долэ Батыр, Анастасия Истамуловам, Диана Стриковскаям, ансамблэхэу «Ащэмэзым», «Радугэм», нэмыкIхэм яорэдхэр шIушIэ пчыхьэзэхахьэм щыIугъэх. КIэлэцIыкIу купэу «Ошъа­дэм» икъашъохэри бэмэ ашIогъэшIэгъоныгъэх.
— ШIу пшIэным, цIыфым ыгу къэпIэтыным бэп ищыкIагъэр, — къытиIуагъ зэхэщэкIо купым хэтэу, Адыгэ Республикэм куль­турэмкIэ и Министерствэ иотдел ипащэу Шэуджэн Бэлэ. —КIэщакIохэм ащыщэу ГутIэ Фатимэ, Сихъу Анастасие, фэшъхьафхэм лъэшэу тафэраз. ШIушIэ зэхахьэм хэлэжьэгъэ артистхэр, кIэлэеджакIохэр сымаджэхэм гукIэ алъыIэсыгъэ­хэу тэлъытэ.

Пчыхьэзэхахьэр къэгъагъ Iэрамхэм къагъэдэхагъ, нэбгырэ пэпчъ ыгу къыIэтыгъ. Адыгэ Республикэм ибзылъфыгъэхэм я Союз ипащэу Светлана Дорошенкэм зэхахьэм икIэух къы­зэ­рэщиIуагъэу, псауныгъэм игъэпытэн зэкIэми зэдыряIоф. Илъэ­сым зэ нэмыIэми цIыфыр вра­чым ыдэжь кIон, ипсауныгъэ ари­гъэуплъэкIун фае. Пасэу къы­хагъэщырэ узым нахь еIэзэгъошIу.

Шъопсэу, зэхэщакIохэр, цIыф­хэр жъугъэгъозагъэх, ежъугъэгупшысагъэх. ШIушIэ пчыхьэзэхахьэм хэлэжьэгъэ артистхэм ягуфэбэныгъэ залым чIэсыгъэ­хэм алъыIэсыгъэу тэлъытэ. ШIум шIу фыщылъ. Гум икIырэ шIушIагъэр цIыфхэм апкъырэхьэ, бэрэ къаIотэжьы.

НэкIубгъор зыгъэхьазырыгъэр ЕмтIылъ Нурбый.
Сурэтхэр шIушIэ пчыхьэзэхахьэм къыщытетхыгъэх.