ТхылъеджапIэр — зыгъэсэпIэ гупч

Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетыр зызэхащагъэр илъэс 25-рэ зэрэхъурэм ипэгъокI Iофтхьабзэхэм зэу ащыщэу еджэпIэшхом ишIэныгъэ тхылъеджапIэ конференциеу «ТхылъеджапIэр егъэджэным иIахь шъхьаIэхэм ащыщ» ыIоу щызэхащэгъагъ.

Ащ иIофшIэн еджэпIэ зэфэшъхьафхэм ятхылъеджапIэхэм яIофышIэхэр, Лъэпкъ, республикэ ныбжьыкIэ ыкIи кIэлэцIыкIу тхылъеджапIэхэм къарыкIыгъэ­хэр, кIэлэегъаджэхэр хэлэжьагъэх. Мурад шъхьаIэу шIэны­гъэ-практическэ конференцием иIагъэр — джырэ тхылъеджапIэхэм аIэкIэлъхэ амалыкIэхэр зэгъэшIэгъэнхэр, гъэсэн-еджэн шъолъырым тхылъеджапIэм чIыпIэу щыриIэр гъэунэфыгъэныр, IофшIэкIэ амалхэмкIэ, гупшысэхэмкIэ зэхъожьыгъэнхэр.

Зигъо Iофтхьабзэм хэлэжьагъэх Краснодар иапшъэрэ еджа­пIэхэм ятхылъеджапIэхэм къарыкIыгъэхэр: Пшызэ къэралыгъо университетымкIэ Хъуадэ Марьян, Пшызэ къэралыгъо технологическэ университетымкIэ Оксана Танич, культурэм икъэралыгъо институтэу Краснодар дэтымкIэ Ирина Свертовар ыкIи Пшызэ къэралыгъо медицинэ университетымкIэ Галина Марк­граф.

Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым ипроректорэу Татьяна Овсянниковам шIуфэс псалъэкIэ конференцием хэлажьэхэрэм закъыфигъэзагъ. ТхылъеджапIэр шIэныгъабэр зыщызэIугъэкIэгъэ чIыпIэу, уасэ зиIэу, цIыфхэмкIэ сыдигъуи IэпыIэгъу инэу къызэрэнэжьырэр кIигъэтхъыгъ.

Непэрэ мафэм тхылъеджапIэм иамал къыхьэу, фэукIочIырэр щызэхапшIэу, электроннэ Iоф­шIакIэм шIуагъэу къыхьыгъэр ыкIи иягъэу къакIорэр къызэрэриIотыкIыщтыр къыIуагъ, еджэпIэшхом иилъэс 25-кIэ ыкIи ежь тхылъеджапIэу илъэс 25-рэ хъу­рэм иIофышIэхэм, конференцием хэлажьэхэрэм мэфэкIымкIэ къа­фэгушIуагъ, гъэхъагъэ ашIы­нэу къафиIуагъ.

МКъТУ-м ишIэныгъэ тхылъ­еджапIэ ипащэу Пщыжъ Саидэ гущыIэр фигъэшъошагъ. Ащ шIэныгъэ лые зэрэмыхъурэр, сыд фэдэрэ Iофи дэгъоу зэшIохыгъэнымкIэ анахь мэхьанэ зиIэр шIэныгъэр ыкIи ащкIэ амал-къу­лаир арэу зэрэщытыр къыIуагъ. Ащ елъытыгъэу гъэсэныгъэ тэрэз хэти ыгъотынымкIэ тхылъеджапIэм Iофышхо зэрэзэшIуихырэр кIигъэтхъыгъ. Университетым итхылъеджапIэу непэ зыщызэхэхьагъэхэр пштэмэ, ащ къэ­хъукIэ гъэнэфагъи, IофшIэкIэ- шIыкIэ хэхыгъэхэри зэриIэхэр, коллектив зэдиштэм Iоф зэрэщишIэрэр, университетым ще­джэрэ ныбжьыкIэхэм, ахэм якIэлэегъаджэхэм ыкIи сэнэхьатымкIэ факультет зэфэшъхьаф­хэм ящыкIэгъэ шIэныгъэр зыдэт литературэр, материал хэутыгъэ­хэр, документхэр зэряIэхэр къыIуагъ.

— Непэ университетыр зызэхащагъэр илъэс 25-рэ мэхъу, ащ фэдиз тхылъеджапIэми ыныбжьыр. Къыхэзгъэщымэ сшIоигъу апэдэдэ, 1993-рэ илъэ­сым, Мыекъопэ автодорожнэ, деревообрабатывающэ ыкIи мэкъумэщ техникумхэр зэхагъэ­хьажьхи, Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ институтыр зэрагъэпсыгъагъэр, ащ иапэрэ ректорэу хъугъэр ТхьакIущынэ Аслъан Кытэ ыкъор ары. Шъузэ­рэщыгъуазэу, Аслъан Кытэ ыкъор ащ ыужым Адыгэ Республикэм пащэ фэхъуи, IэнэтIэ­шхор дахэу зэрихьагъ, джы ар АР-м иэкс-Президент, мы тиуни­верситет и Президент.

КъасIомэ сшIоигъор ТхьакIущынэр тхылъеджапIэм игъэ­псын-гъэлэжьэнкIэ лъэшэу къызэрэддеIагъэр ары. Апэдэдэ тхылъ­еджапIэм нэбгырищ Iутыгъэр, тхылъ фондыр мин 200 зэрэ­хъущтыгъэр. Институтыр загъэ­псыгъэ уж, 1994-рэ илъэсым, факультетэу иIэхэми къахэ­хъуагъ, ащ епхыгъэу тэри ти­амалхэм зыкъягъэIэтыгъэнымкIэ сыдигъуи ынаIэ къыттетыгъ ыкIи къыттет. Кадрэхэм якъыхэхынкIэ лъэшэу къытфэсакъэу къыдде­Iагъ. 2000-рэ илъэсым институтыр университет хъугъэ, 2005-рэ илъэсым медицинэ институтыр къыщызэIуахыгъ, мы зэкIэми зэрашIоигъоу тэри тадиштэным пае Iофыбэ тшIагъэ. 1997-рэ илъэсым апэрэ компьютерыр къытфащэфыгъагъ ыкIи ащкIэ отделхэм яIофышIэхэр компьютерым фагъэсагъэх. Мы аужырэ илъэси 10-м хэпшIыкIэу технологиякIэхэр тиIофшIэн хэдгъэхьагъэх: электроннэ каталогыр, электроннэ тхылъхэр тиIэхэ хъугъэ. Университетым иректорэу С. К. Къуижъым тхылъ­еджа­пIэм лъэшэу гъунэ лъефы, тифэIо-фашIэхэм апэIухьанэу илъэс къэс сомэ миллиони 5 къытеты. Тиуниверситет чIэс студент нэбгырэ мин 25-рэм Iоф адэтэшIэ, мыщ хэт политехническэ колледжым, мединститутым, университетым ифакультети 10-мэ тадэлажьэ. Илъэс 25-рэ тыныбжь, тыныбжьыкI, ау ти­гуапэу гухэлъ инхэм тафэ­кIощт.Непэ мы конференцием къе­кIолIагъэхэм илъэси 100 опытыр зиIэ хъугъэ тхылъеджапIэхэм яIофышIэхэр ахэтых, шъуиIоф­шIэкIэ шапхъэхэр зэдгъэ­шIэщтых, тигуапэу тапэкIэ ты­лъы­кIотэщт, — къыIуагъ Пщыжъ Саидэ, мэфэкIымкIэ къафэгу­шIуагъ.

ШIэныгъэ-практическэ конференцием иIофшIэн докладхэм ыкIи къиIотыкIын кIэкIхэм лъагъэкIотагъ. Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым ишIэныгъэ тхылъеджапIэ ипащэ игуадзэу Ирина Берберьян «Электронная библиотека как часть электронной образовательной среды университета» зыфиIорэр къыриIотыкIыгъ. Ащ къыкIэлъыкIуагъэх нэмыкI гущыIэхэу тхылъеджапIэхэм яIоф­шIэн зэрэзэхэщагъэм, нахьышIу зэрашIырэм фэгъэхьыгъэхэр. УзэкIэдэIукIыным, узэкIырыплъы­ным сыдигъуи мэхьанэ иIагъ ыкIи иIэщт, щэч хэлъэп конференцием Iофэу ышIагъэмкIэ гупшысэ зэфэхьысыжьхэр зэрашIыщтхэм, ахэм шIуагъэ къы­зэрахьыщтым.

Мамырыкъо Нуриет.