Тихэбзэгъэуцухэм къадырагъэштагъ

Мэкъуогъум и 1 — 2-м Къыблэ-Урысые Парламент Ассоциацием ия XXVI-рэ Конференцие къалэу Ростов-на-Дону щыкIуагъ. Адыгеим ихэбзэгъэуцу къулыкъу илIыкIо купэу АР-м и Къэралыгъо Совет — Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр зипащэр ащ хэлэжьагъ.

Апэрэ мафэм Ассоциацием икомитетхэм зэхэсыгъохэр яIагъэх. Ахэм шъолъырхэм ясоциальнэ-экономическэ щыIакIэ тегъэпсыхьэгъэ Iофыгъохэм ащыхэплъагъэх — Урысые Федерацием и ПсэупIэ кодекс; игъэкIотыгъэ гъэцэкIэжьынхэм апае шIокI имыIэу атын фэе ахъщэр зыныбжь илъэс 70-м нэсыгъэ пенсионерхэм ямыгъэтыгъэным пылъ шапхъэхэр зэхъокIыгъэнхэр; административнэ хэбзэукъоныгъэхэр; фэтэрыбэу зэхэт унэхэм ыкIи нэмыкI псэуалъэхэм Iахьзэхэлъхьэ шIыкIэм тетэу ягъэуцун, нэмыкIыбэхэр.

Iофыгъо шъхьаIэу апэрэ мафэм депутатхэмрэ гъэцэкIэкIо хабзэм илIыкIохэмрэ зытегущыIагъэхэр фэтэрыбэу зэхэт унэхэм ачIэсхэм зэдыряе мылъкум гъэцэкIэжьын куухэр ешIылIэгъэнхэмкIэ шъолъыр программэхэр щыIэныгъэм зэрэщыпхыращыхэрэмрэ ахэр гъэцэкIагъэ хъунхэмкIэ Iофыгъоу къэуцухэрэмрэ.

Ар зэхафы зэхъум республикэ парламентым идепутатхэм къыхалъхьагъ УФ-м и ПсэупIэ кодекс ия 169-рэ статья иятIонэрэ Iахь зэхъокIыныгъэхэр фашIынхэу. Ахэр зыфэгъэхьыгъэхэр фэтэрыбэу зэхэт унэхэм ачIэсхэм зэдыряе мылъкум гъэцэкIэжьын куухэр ешIылIэгъэнхэмкIэ ахъщэр къямыгъэтыгъэныр зыщаублэщт уахътэр ары. Мыр зыфэгъэхьыгъэхэр псэупIэхэу зэхэоным ищынагъо зиIэхэу раутыжьыщтхэм ахалъытэхэрэр зиунаехэр арых.

Джырэ уахътэм ащ фэдэ пIалъэ УФ-м и ПсэупIэ кодекс зыщыратыгъэхэр фэтэрыбэу зэхэт унэхэм ачIэсхэу зипсэупIэ чIыгоу зытетыр зыIахын унашъо зыфашIыгъэхэр арых.

АР-м и Къэралыгъо Совет — Хасэм икъэбарлъыгъэIэс-аналитическэ гъэIорышIапIэ псэолъэшIынымкIэ, транспортымкIэ, псэупIэ-коммунальнэ ыкIи гъогу хъызмэтымкIэ АР-м и Министерствэрэ мысатыу организациеу «Фэтэрыбэу зэхэт унэхэм ачIэсхэм зэдыряе мылъкум гъэцэкIэжьын куухэр ешIылIэгъэнхэмкIэ АР-м ифонд» зыфиIорэмрэ къыIэкIагъэхьэгъэ къэбарымкIэ, игъэкIотыгъэ гъэцэкIэжьынхэр зэрашIылIэнхэу республикэ программэм хэхьагъэр фэтэрыбэ зыхэт унэ 1638-рэ.

ГъэцэкIэжьын куухэм атегъэпсыхьэгъэ республикэ программэу пIэлъэ кIэкIым телъытагъэм къыхиубытэу 2014 — 2016-рэ илъэсхэм уни 122-рэ агъэцэкIэжьыгъ. 2014-рэ илъэсым — унэ 16, 2015-м — 34-рэ, 2016-м — 72-рэ.

ПсэупIэр зиунаехэм мы IофшIэнхэм апэIуагъэхьанэу къатыгъэр 2014-рэ илъэсым процент 32,7-рэ, 2015-м — 51,6-рэ, 2016-м — 52,2-рэ. 2014 — 2016-рэ илъэсхэм игъэкIотыгъэ гъэцэкIэжьынхэр ашIынхэм пае къэралыгъо IэпыIэгъу АР-м ипсэупIэ-коммунальнэ хъызмэт хэхъоныгъэ егъэшIыгъэнымкIэ Фондым къикIэу — сомэ миллион 28,8-рэ ыкIи муниципальнэ IэпыIэгъоу миллион 30,1-рэ къафэкIуагъ.

Конференцием иятIонэрэ мафэ АР-м ихэбзэгъэуцу къулыкъу и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр Къыблэ-Урысые Парламент Ассоциацием и Совет изэхэсыгъо хэлэжьагъ. Ащ зыщытегущыIэгъэхэ Iофыгъохэм ащыщых хэбзэгъэуцуным шIуагъэу къытырэм хэгъэхъогъэныр ыкIи Урысыем и Къыблэ хэхьэрэ чIыналъэхэм экономическэ, социальнэ хахъохэр ягъэшIыгъэнхэр.

Ассоциацием икомитетхэм къаIэтыгъэ Iофыгъохэр Конференцием щызэхафыгъэх. Ахэм атегущыIэхэ зэхъум зэпэщэчыгъэ унашъохэу зэдегъэштэныгъэ зыхэлъхэр къыхахыгъэх.

— Къыблэ ыкIи Темыр-Кавказ федеральнэ шъолъырхэм яхэбзэгъэуцухэр джыри зэ зэрэугъоигъэх субъектхэм зэкIэми мэхьэнэ ин защаратырэ Iофыгъохэу хэбзэгъэуцунымкIэ къэуцухэрэр зэхафынхэу. Къыблэ-Урысые Парламент Ассоциацием илъэс пчъагъэм Iофэу ышIагъэм къегъэлъагъо мыщ фэдэ зэIукIэгъухэм шъолъыр зэфэшъхьафхэм япарламентхэм яIофшIэн зэгъэкIугъэным имызакъоу, цIыфхэми хабзэм илIыкIохэм цыхьэу афашIырэм зэрэхигъахъорэр. Тэ анахь шъхьаIэу зыфэтлъэгъужьырэр хэдзакIохэм гумэкIыгъо шъхьаIэу яIэхэр федеральнэ лъэгапIэхэм къащыдгъэлъэгъонхэр ары, — еIо Владимир Нарожнэм.

АР-м ихэбзэгъэуцухэмрэ гъэцэкIэкIо хабзэмрэ зэгъусэхэу анахьэу цIыфхэр зыгъэгумэкIырэ лъэныкъохэмкIэ Iофыгъуи 5 Конференцием иIофшIэн къыхалъхьагъ. АхэмкIэ Ассоциацием хэтхэм къадырагъэштагъ. Федеральнэ хэбзэгъэуцугъэм ипроектэу «УФ-м административнэ хэбзэукъоныгъэхэмкIэ и Кодекс истатьяу 9.5-м зэхъокIыныгъэхэр фэшIыгъэнхэм ехьылIагъ» зыфиIорэр ахэм ащыщ.

Къоджэ псэупIэхэм IэпыIэгъу ягъэгъотыгъэнымкIэ программэм хэмыхьагъэхэм адэIэпыIэгъэным, апшъэрэ еджапIэм егъэджэным иапэрэ Iахь къыщызыухыгъэхэу магистратурэм чIэхьажьы зышIоигъохэм апае фэгъэкIотэныгъэхэм, авиацием, дзэм ыкIи хыдзэм IэпыIэгъу ягъэгъотыгъэнымкIэ къулыкъухэу Урысыем итхэм яавиационнэ спортивнэ клубхэм къэралыгъо IэпыIэгъу ягъэгъотыгъэным, псэолъэшIыным зимылъку Iахь хэзылъхьэхэрэм яфитыныгъэхэм якъэухъумэн афэгъэхьыгъэ гукъэкIхэр тидепутатхэм Къыблэ-Урысые Парламент Ассоциацием иIофшIэн къыхалъхьагъэх.

Мы Iофыгъохэм афэгъэхьыгъэу нахь игъэкIотыгъэу «Парламент къэбархэм» нэIуасэ защыфэшъушIын шъулъэкIыщт.

МЭЩЛIЭКЪО Саид.