ТекIоныгъэм имашIо егъашIи кIосэщтэп

ЖъоныгъуакIэм и 9-р — ТекIоныгъэшхом и Маф. Хэгъэгу зэошхом илъэхъан советскэ народымрэ ащ и УIэшыгъэ КIуачIэхэмрэ фашист техакIохэр зэхакъутэхи, ТекIоныгъэр къызыдахыгъэр илъэс 74-рэ зэрэхъугъэр Адыгэ Респуб­ли­кэм игъэкIотыгъэу щагъэмэфэкIыгъ.

… Заохэм ахэлэжьагъэхэм язэхэт саугъэтхэу Мыекъуапэ итемыр лъэныкъокIэ щагъэуцугъэхэм сыдигъуи цIыфыбэ якIуа­лIэ, къэгъагъэхэр акIаралъхьэх. ЖъоныгъуакIэм и 9-м мыщ щызэIукIагъэхэм тахэплъэшъ, гупшысэу тагъэшIырэм тигъэ­рэхьатырэп. Хэгъэгу зэошхом хэлэжьагъэхэр, заом ыкIыб щыIэхэу ТекIоныгъэм и Мафэ къэзыгъэблэгъагъэхэр, IофшIапIэхэмрэ еджапIэхэмрэ ялIыкIохэр нэплъэгъум итых.

Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат, Адыгеим и Парламент и Тхьаматэу Вла­димир Нарожнэр, федеральнэ инспектор шъхьаIэу Сергей Дрокиныр, республикэм и Премьер-министрэу Александр На­ролиныр, Къэралыгъо Думэм идепутатэу Хьасанэкъо Мурат, ухъумэнымкIэ УФ-м и Министерствэ икъутамэ икъулыкъу­шIэхэу Юрий Щепиныр, Александр Дорофеевыр, республикэм иветеранхэм я Совет итхьа­матэу Къуаджэ Аслъан, Адыгеим инахьыжъхэм я Совет хэтхэу ГъукIэлI Нурбый, Дзыбэ Ким, Правительствэмрэ Парла­ментымрэ якъулыкъушIэхэр, об­щественнэ движениехэм ялIы­­кIохэр, диныр зылэжьыхэрэр, мамыр псэукIэм игъэпытэн хэ­лажьэхэрэр зэIукIагъэх.

Пчэгум ит цIыфхэр нэм фэплъыхэрэп, шъэ пчъагъэ мэхъух. ЛIыхъужъ орэдхэр щызэхэтэхых. Адыгеим щапIугъэ нэбгырэ мин 80 Хэгъэгу зэ­ошхом хэлэжьагъ, мин 33-рэ зэо машIом хэкIодагъ, сэкъатныгъэ хэзыхыгъэр макIэп.

Зэхахьэм хэлажьэхэрэр Хэгъэгу зэошхом хэкIодагъэхэм зы такъикъэ афэшъыгъуагъэх. Къэгъэгъэ блэрхэр, псэ зыпыт къэгъагъэхэр егъэшIэрэ ма­шIор зыщыблэрэ саугъэтым ыпашъхьэ кIэралъхьагъэх.

Такъикъ 60 фэдизырэ кIогъэ зэхахьэм щытлъэгъугъэр гум егъашIи икIыжьыщтэп. Хабзэм икъулыкъушIэхэм ауж итыхэу егъэшIэрэ машIом къэгъагъэхэр кIэрызылъхьагъэхэм заом хэкIодагъэхэм, мамыр щыIакIэр къытфэзыухъумагъэхэм шъхьащэ афашIыгъ. Ны-тыхэм, нэ­нэжъ-тэтэжъхэм кIэлэцIыкIухэр ягъусэхэу къэгъагъэхэр зэра­гъэтIылъыщтыгъэр зымыуасэ щыIэп.

Урамым къырыкIуагъэх

Правительствэм и Унэ ыпа­шъхьэ щыкIогъэ зэхахьэр лIэ­ужхэр зэзыпхырэ Iофтхьабзэхэм ахэтэлъытэ. Хэгъэгу зэ­ошхом иветеранхэр гъогубгъум щытых. Мыекъопэ гарнизоным идзэкIолIхэр, УФСИН-м, МЧС-м якъулыкъушIэхэр, кIэлэеджа­кIохэм ядзэкIолI купхэр зэхэтых. Мыекъопэ гарнизоным ипащэ ипшъэрылъхэр зыгъэцэкIэрэ офицерэу Николай Де­менюк ти ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат къыриIуагъ зэхахьэм хэлажьэхэрэр зэхэтхэу урамым къырыкIонхэм зэрэфэхьазырхэр.

— ТичIыпIэгъухэм Хэгъэгу зэошхом лIыхъужъныгъэу щызэрахьагъэм тырэгушхо. Шъхьащэ афэтэшIы, тиветеранхэм тафэраз ТекIоныгъэм пае, Родинэм ишъхьафитныгъэ къызэраухъумагъэм фэшI. Тэ типшъэрылъ шъхьаIэр тапэкIи мамырныгъэр, зэгурыIоныгъэр тичIыгу гупсэ къыщытыухъу­мэнхэр. Адыгеир нахь дахэу щы­Iэным тыфэлэжьэныр, лIы­хъужъхэм къытагъэлъэгъугъэ гъогум зэрифэшъуашэу тырыкIоныр ары, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.

МэфэкIыр лъагъэкIуатэ

Адыгэ Республикэм шIэжь Iофыгъоу «ЕгъэшIэрэ полкыр» зыфиIоу щыкIуагъэм нэбгырэ мин 52-м нахьыбэ хэлэжьагъ. Мыекъуапэ щырекIокIыгъэ Iофыгъом нэбгырэ мин 35-рэ фэдиз щызэIукIагъ. Урамхэу Краснооктябрьскэм, Пушкиным ыцIэкIэ щытым къарыкIохи, зыгъэпсэфыпIэ паркым къыдэхьагъэх.

Хэгъэгу зэошхом хэлэжьа­гъэхэм ясурэтхэр аIыгъыхэу яIахьылхэр урамхэм арыкIуа­гъэх. ТекIоныгъэм ибыракъ убгъугъэу метрэ 30 икIыхьагъ. Быракъ плъыжьыр Мыекъуапэ иурам шъхьаIэ щызыхьыхэрэм лъэсрыкIуапIэм тетхэр Iэгу афытеох. Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат ятэжъэу Хьамидэ исурэт ыIыгъэу урамым къырыкIуагъ.

Iофтхьабзэм кIуачIэ къыхэзылъхьэрэр лъэпкъ зэфэшъхьаф­хэр зэхэтхэу мэфэкIым зэрэ­хэлажьэхэрэр ары. Ны-тыхэм ягъусэхэ кIэлэцIыкIухэм дзэкIолI шъуашэхэр ащыгъых. Адыгэ Республикэ гимназием икIэлэ­еджа­кIохэри зэкIужьэу фэпа­гъэх, зэхэтхэу зэхахьэм хэлажьэх.

Урысыем, Адыгеим искусст­вэхэмкIэ язаслуженнэ IофышIэшхоу Сулейманов Юныс, Адыгэ Республикэм инароднэ артистхэу Исуп Аслъан, Сихъу Станислав яIахьылхэм ясурэтхэр аIыгъых.

— Сяни, сяти заом ыкIыб щы­лэжьагъэх, — къеIуатэ Сулей­манов Юныс. — ТекIо­ныгъэм фэгъэхьыгъэ къэбар гъэшIэгъонхэм тащагъэгъуа­зэщтыгъ.

— Хэгъэгу зэошхом хэлэжьагъэхэ Болэкъохэу Пакъэ, Хьарунэ, Сахьидэ, Сэлмэн, Къа-
зый, Мусэ, тинысэ ятэу Къу­шъхьэ Амэрбый ясурэтхэр тIы­гъых, — ти­зэдэгущы­Iэ­гъу лъегъэ­кIуатэ Iоф­шIэным иветеранэу, рес­публикэ общественнэ движениеу «Адыгэ Ха­сэм» игъэцэ­кIэкIо куп хэ­тэу Болэ­къо Ас­лъан. — Ти­Iахьылхэм якIэлэцIыкIу­хэри тигъу­сэх. Заом имашIо непи мыучъыIы­гъэу сэ­лъытэ.

КIэсэбэжъ Нэфсэти иIа­хьылхэр игъусэх. Сурэтхэу аIыгъхэм такIэупчIэшъ, хъу­гъэ-шIагъэхэр нахь куоу зэдгъэ­шIэнхэу мурадхэр зэдэтэшIых.

ПщэрыхьапIэхэр, орэдхэр

ДзэкIолI пщэрыхьапIэм нэ­бгыришъэ пчъагъэ щызэIукIагъ. ДзэкIолI пIастэр зыгу римыхьыгъэ цIыф тыIукIагъэп. Студентхэм зэхэщэн Iофыгъохэр дэ­гъоу агъэцэкIагъэх. ПщэрыхьапIэхэр къэбзагъэх.

Хэгъэгу зэошхом илъэхъан дзэкIолIхэм къаIощтыгъэхэ орэдхэр паркым щыжъынчыгъэх. Оркестрэм произведениеу къы­ригъаIохэрэм адежъыугъэх. КIэлэцIыкIу ансамблэхэм орэдхэр къыщаIуагъэх, къэшъуагъэх.

Пчыхьэм сыхьатыр 7-м аублэ­гъэ концертым дунаим щыцIэ­рыIохэм ансамблэхэу «Налмэсыр», «Ислъамыер», «Мыекъуа­пэ инэфылъэхэр», эстрадэ купэу «Ошъутенэр», ансамблэхэу «Синдикэр», «Майкопчанкэр», «Кубаночкэр», «Ащэмэзыр», орэдыIохэу Дзыбэ Мыхьамэт, Кушъэкъо Симэ, Сихъу ­Тамерлан, фэшъхьафхэри хэлэжьагъэх.

Пчыхьэм сыхьатыр 10 зэхъум, мамыр огур мэшIоуст­хъохэм къагъэнэфыгъ. Зэхэща­кIохэм афэразэхэу Iэгу афы­теохэзэ пчыхьэр хэкIотагъэу цIыф­хэр зэбгырыкIыжьыгъэх.

Орэдым зэрэхэлъэу, сыда хэ­гъэгур къызыщежьэрэр? Жъо­ныгъуакIэм и 9-м мэфэкI зэха­хьэхэм ахэлэжьагъэхэм джэуа­пэу къатыжьыщтыр щы­Iэныгъэм къыхэхыгъэу щыт. УичIыгу, уихэгъэгу зэрэбгъэ­лъапIэ­хэрэр мэфэкI зэхахьэхэм къахэщы, гукIэ къыуаIо: «ТекIоныгъэм имашIо егъашIи тичIыгу щыкIосэщтэп».

ЕмтIылъ Нурбый.