Сэнэхьатыр тэрэзэу къыхэхыгъэныр

Бэрэскэшхо мафэм Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым сэнэхьатым икъыхэхын фэгъэхьыгъэ егъэджэным изэхэщэн ехьылIагъэу Iэнэ хъурае щыкIуагъ. Ащ хэлэжьагъэх АР-м гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ иминистрэу КIэрэщэ Анзаур, ащ иапэрэ гуадзэу Надежда Кабановар, Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым ипроректорхэр, факультетхэм ядеканхэр, республикэм игурыт еджапIэхэм япащэхэр, ахэм ягуадзэхэр, IофшIапIэхэм ялIыкIохэр.

Iэнэ хъураер къызэIуихыгъ Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым иректорэу Къуижъ Саидэ ыкIи непэ сэнэхьатым икъыхэхын фэгъэзэгъэ профильнэ гъэсэныгъэм ныбжьыкIэхэмкIи, апшъэрэ еджапIэмкIи, республикэм ищыIэкIэ-псэукIэщтымкIи мэхьанэу иIэм кIэкIэу къатегущыIагъ. Аужырэ илъэсхэм зипэщэ университетым мы Iофыгъом изэшIохынкIэ Iофэу ышIэрэр игуапэу къыхигъэщыгъ.

— Профильнэ гъэсэныгъэм пшъэрылъэу иIэр ыкIи анахь мэхьанэ зиIэр апшъэрэ классхэм ащеджэхэрэм сэнэхьатхэу Iоф зэрашIэщтхэр, ежьхэр зыфаехэр ашIэу еджапIэм къычIэкIынхэр ары, — къыIуагъ ректорым. — Мы аужырэ илъэсхэм апшъэрэ классхэм арыcхэ нэбгырэ 250-мэ профильнэ гъэсэныгъэ зэрагъэгъотынымкIэ университетыр IэпыIэгъу афэхъу. Непэ профильнэ гъэсэныгъэм изэхэщэн урысые гъэсэныгъэм анахь ипшъэрылъышхохэм ащыщ. Профильнэ гъэсэныгъэм ипшъэрылъыр кIэлэеджакIом фэукIочIыщтыр, зытегъэпсыхьагъэр къыгурыIоныр ары. Профильнэ министерствэхэм хэгъэгум итхэ апшъэрэ еджапIэхэр а IофшIэным хэщэгъэнхэ фаеу алъытагъ. Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетри ахэм ащыщ. Ащ инаучнэ-ушэтэкIо кIуачIэхэм республикэм профильнэ гъэсэныгъэр щызэхэщэгъэным Iоф дашIэ. Ащ фэдэ зэдэлэжьэныгъэм мэхьанэшхо иI гурыт ыкIи апшъэрэ еджапIэхэм къачIэкIхэрэм IофшIэн агъотынымкIэ.

— Непэ системэу — гурыт еджапIэр — апшъэрэ еджапIэр — IофшIапIэр — зыфиIорэм мэхьанэшхо иI, — къыщиIуагъ Iэнэ хъураем АР-м гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ иминистрэу КIэрэщэ Анзаур. — Ащ фэдэу узэгъусэу Iоф зэдапшIэмэ, зихэхъогъухэр агу рихьырэ сэнэхьатым нахь пасэу къыфэкIощтых. Ау, гухэкI нахь мышIэми, апшъэрэ ыкIи гурыт специальнэ еджапIэхэм ачIэсхэм къэралыгъом мылъкушхо атырегъэкIуадэми, ахэр къэзыуххэрэр ясэнэхьат фытемыгъэпсыхьагъэхэу бэрэ къыхэкIы. Ары федеральнэ гупчэм профильнэ классхэм язэхэщэн мэхьанэшхо зыкIыритырэр.

Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым мы лъэныкъомкIэ Iофэу ышIэрэмкIэ зэрэфэразэр министрэм къыхигъэщыгъ.

ЕтIанэ къэгущыIагъэх Iэнэ хъураем къырагъэблэгъагъэхэр. Ахэр Джэджэ районымкIэ гурыт еджапIэу N 1-м ипащэ игуадзэу Наталья Сапельниковар, Адыгэ республикэ еджэпIэ-интернатэу зэхэзымыххэрэмрэ зымылъэгъухэрэ кIэлэцIыкIухэмрэ зыщеджэхэрэм изавучэу Галина Винивитовар, Адыгэкъалэ игурыт еджапIэу N 1-м идиректор игуадзэу Хьахъукъо Мирэ, профильнэ егъэджэнымкIэ проектэу «Инженерные классы» зыфиIорэм ипащэу Татьяна Деминар, Мыекъопэ лицееу N 34-м идиректорэу Олег Франко ыкIи нэмыкIхэр.

Профильнэ гъэсэныгъэмкIэ IофшIэгъэ дэгъухэр зиIэхэр еджапIэхэм ахэтых. Ащ фэдэу ыпшъэкIэ зыцIэ къетIогъэ интернатым щеджэхэрэм сэнэхьатэу къыхахыхэрэмкIэ заушэтынэу амал яI. ГущыIэм пае, хэтэрыкIхэм якъэгъэкIын, къэгъагъэхэм пкъыгъо дахэхэр ахашIыкIынхэм, Iэпэщысэхэм яхэдыкIын, дизайным мыщ щыпылъых. Мы еджапIэм къыщызэIуахыгъ зипсауныгъэкIэ илэгъухэм акIэмыхьэхэрэ кIэлэцIыкIухэр зыщеджэщт Гупчэ. Ащ къекIуалIэхэрэ ныбжьыкIэхэр арых нахьыбэрэмкIэ Гупчэм ипрограммэ зытегъэпсыхьагъэр. КIэлэцIыкIухэр обществэм ищыкIагъэхэ хъунымкIэ Гупчэм мэхьанэшхо иI.

Ау мы лъэныкъомкIэ джыри щыкIэгъабэ щыI. ГущыIэм пае, непэ республикэмкIэ еджапIэу профильнэ егъэджэнымкIэ проектхэм ахахьэрэр макIэ. Анахьэу къоджэ еджапIэхэр ары мэкIэ дэдэр. ГущыIэм пае, Адыгэкъалэ иеджапIэхэр пштэхэмэ, процент 15-р ары ныIэп профильнэ егъэджэным къыхиубытэрэр. Кощхьэблэ районымкIэ процент 13,7-рэ, Шэуджэн районымкIэ — 8,9-рэ зэрэхъурэр. ЗэкIэмкIи непэ профильнэ гъэсэныгъэм къыубытырэр апшъэрэ классхэм ащеджэхэрэм языщан ныIэп — нэбгырэ мин зэкIэмкIи зэрэхъурэр.

Мы Iофтхьабзэм охътэ благъэм къыкIоцI нахь зегъэушъомбгъугъэным пае республикэм «дорожнэ картэ» щызэхагъэуцощт. Ащ игъэцэкIэн республикэм имуниципалитетхэм гъэсэныгъэмкIэ ягъэIорышIапIэхэм яIэшъхьэтетхэм апшъэ ралъхьащт.

СИХЪУ Гощнагъу.