Пыдзэфэ пытэхэм язэгъэзэфэн иIофыгъохэр

Адыгэ Республикэм и Общественнэ палатэ зичэзыу зэхэсыгъоу бэмышIэу иIагъэр ащ итхьаматэу Устэ Рус­­лъан зэ­рищагъ. Коммунальнэ пыдзэфэ пытэхэм язэгъэзэфэн исистемэ, хэбзэнчъэ хэкIитэкъупIэхэр къыхэгъэ­щыгъэн­­хэм афэ­гъэзэгъэ къулыкъум иIофшIэн ар афэгъэхьыгъагъ. Iофыгъоу зытегущыIагъэхэм япхыгъэ ведомствэхэм ялIыкIохэр Iофтхьабзэм хэлэжьагъэх.

Устэ Руслъан пэублэ псалъэ къышIызэ, 2019-рэ илъэсым щылэ мазэм и 1-м федеральнэ хэбзэгъэуцугъэм диштэу зэрэ­къэралыгъоу коммунальнэ пыдзэфэ пытэхэм язэгъэзэфэн исистемэ пхыращэу зэраублагъэр къэзэрэугъоигъэхэм агу къыгъэкIыжьыгъ. Мы зэхъо­кIыныгъэшхохэр коммунальнэ фэIо-фашIэхэр зэрагъэцакIэрэм изы­тет зыкъегъэIэтыгъэным, чIа­тIэхэрэ пыдзафэхэр нахь макIэ шIыгъэнхэм, хэбзэнчъэ хэкIитэкъупIэхэр къыхэгъэщыгъэнхэм, экологиер ащкIэ къэ­ухъумэгъэным афэIорышIэщт.

— ШIэхэу илъэс хъущт системакIэм тетэу Адыгеим Iоф зишIэрэр, — къыIуагъ Общест­веннэ палатэм итхьаматэ. — А уахътэм къыкIоцI шъолъыр опе­раторэу «ЭкоЦентр» зыфиIорэм иIофшIакIэ зэригъэпсырэр, цIыфхэр зэмызэгъыхэу къаIэтхэрэ упчIэхэр, бгъуитIури къиныгъоу зыхафэхэрэр зэ­хэсыгъом къыщытIэтынхэу тызэрэугъоигъ.

ГущыIэр лъигъэкIотагъ Адыгэ Республикэм псэолъэшIынымкIэ, транспортымкIэ,­ псэу­­пIэ-ком­му­нальнэ ыкIи гъогу хъызмэтымкIэ и Министерствэ иIофышIэу Денис Коноваловым. Ащ къызэриIуагъэмкIэ, пыдзэфэ пытэ­хэм язэгъэзэфэн фэгъэхьыгъэ зэхъокIыныгъэр Адыгеим щыпхырыщыгъэным игъэцэкIакIор мы министерствэр ары. Анахьэу системэр зыфэгъэзагъэр пы­дзэфэ пытэхэр къыдэзыгъэкIы­жьыщтхэ объектыкIэхэм яшIын, хэкIыр зэрэчIатIэрэр щыгъэ­зыегъэныр, ар зэхэдзыгъэныр ары. Республикэр системакIэм игъом техьаным фэшI пыдзафэхэм язэгъэзэфэн ишъо­лъыр схемэ, ипрограммэ аштагъэх, шапхъэхэр агъэнэфагъэх. Iофыр зыгъэцэкIэщт операторэу ООО-у «ЭкоЦентр» зыфиIорэм илъэси 10-м телъытэгъэ зэзэгъыныгъэ дашIыгъ. Джащ фэдэу Денис Коноваловым зигугъу къышIыгъэхэм ащыщ полигонитIоу Адыгеим итым (зыр — Мыекъуапэ, адрэр — Адыгэ­къалэ адэтых) илъэсым аращэ­лIэрэ хэкIыр зыфэдизыр, зэрэзэтегъэпсыхьагъэхэм, зэрау­плъэ­кIухэрэм язытет.

ООО-у «ЭкоЦентр» зыфи­Iорэм ипащэу Алыбэрд Налбый IофшIэныр зэрагъэпсырэм игъэкIотыгъэу къытегущыIагъ.

— Мы илъэсым ищылэ мазэ къыщегъэжьагъэу типшъэрылъхэм ягъэцэкIэн тыфежьагъ, — къеIуатэ ащ. — ХэкIым иугъоин­рэ идэщынрэкIэ графикыр зэхэдгъэуцуагъ, чIыпIэ псэупIэ­хэм ялъытыгъэу ар зэ­те­фыгъэ. Контейнер паркым игъэ­кIэжьын лъэкIуатэ — мэзи 10-м къыкIоцI контейнер ыкIи бункер 1099-рэ дгъэуцугъэ. Хэ­ушъхьафыкIыгъэ техникэ 59-рэ тщэфыгъэ. ТынаIэ зытедгъэтыхэрэм ащыщ хэбзэнчъэ хэ­кI­итэкъупIэхэм якъыхэгъэщын. Джыри тымыгъэкIодыгъэу ащ фэдэу 17 къэнагъ. ЗэхэшыпыкIыгъэу хэкIым иугъоини егъэ­жьапIэ фэхъугъ. Ар IэшIэх хъу­щтэп, игъорыгъозэ цIыфхэр къыфэкIощтых.

Компаниеу «ЭкоСити» зыфиIорэм ипащэу ЛIэхъусэжъ Рэджэб зэхэсыгъом къызы­щэгущыIэм, хэкIым иятIонэрэ къыдэгъэкIыжьын, ащ изэхэдзын зэрэфэгъэзагъэхэр къы­Iуагъ. ХэкIыр зэтефыгъэу аугъои­ным фэшI эко-урнэхэр къалэм ичIыпIэ зэфэшъхьафхэм аща­гъэуцугъэх. Ащ ишIуагъэкIэ мы илъэсым бжъэ ыкIи тхылъыпIэ тонн 50 фэдиз компанием къы­дигъэкIыжьын ылъэкIыгъ.

— Мы уахътэм цIыфхэм за­IудгъакIэзэ, тиIофшIэн имэхьанэ, шIуагъэу пылъыр агурытэгъаIо, — еIо ащ. — Бжъэ­хэр, батарейкэхэр, электропкъыгъо­хэр зэтефыгъэхэу ищыкIэгъэ контейнерым едгъэкIухэмэ, эко­логиер нахь къэбзэщт. ЦIыфыр ицIыкIугъом къыщегъэ­жьагъэу культурэм фэбгъэсэнэу щыт. Арышъ, кIэлэцIыкIу Iы­гъыпIэхэр, еджапIэхэр, фэтэрыбэу зэхэт унэхэм ящагухэр къэткIухьэхэзэ гу­щыIэгъу тафэхъу. ТапэкIи джа Iоф­шIэныр лъыдгъэкIотэщт.

Iофыгъохэу зэхэсыгъом къыщаIэтыгъэхэм ащыщых шъолъыр операторым зэзэгъыныгъэ кампаниер икъу фэдизэу зэримыгъэцакIэрэр; цIыфхэм къаIэ­кIахьэхэрэ квитанциехэм ары­тхэгъэ нэбгырэ пчъагъэр, уасэу къафалъытэхэрэр зэрэмытэрэз­хэр; пIалъэу затын фаем уахътэ тешIагъэу ахэр къазэраIэкIа­хьэхэрэр; контейнерхэм язэ­блэхъун ыкIи ахэр зыдэщытхэ площадкэхэр зэтегъэпсыхьэ­гъэнхэр; псэолъэшI хэкIым идэ­щын, нэмыкIхэри.

Алыбэрд Налбый яIофшIэн фэгъэхьыгъэ упчIэхэм джэуап­хэр къаритыжьыгъэх. Ащ къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, система­кIэм зыщытехьэгъэхэ апэрэ ма­зэхэр ары зэгурымыIоны­гъабэ Iофым къызыхэкIыгъэр. Джы игъорыгъозэ зыпкъ еуцо. Нэбгырэ пчъагъэу унэм щы­псэоу квитанцием итхагъэр зэтемыфэмэ, а пчъагъэр къэзыушыхьатырэ справкэр «ЭкоЦентрэм» рахьылIэмэ, зэбла­хъужьыщт. Мазэу къихьэрэм и 10-м нэс фэIо-фашIэхэм апкIэ атынэу зэрэмыхъурэм пае ащ хэплъэжьынхэу Алыбэрдым къыгъэгугъагъэх. Уахътэу машинэхэм хэкIыр зыщыдащыщтыр, анахьэу IофшIапIэхэм, зэдашIыгъэ зэзэгъыныгъэм ща­гъэнэфэнэу щытыгъ. Псэо­лъэшI хэкIым иIущын игугъу къэтшIын хъумэ, ар шъолъыр операторым ипшъэрылъхэм ахэхьэшъ, къыIуагъанэрэп. ТапэкIэ контейнерхэм язэблэхъун лъагъэкIотэщтэу ыкIи ахэр зыщагъэуцухэрэ чIыпIэхэр зэтырагъэпсыхьанхэу шъолъыр операторым ипащэ къыIуагъ. Сыд фэдэрэ упчIэу цIыфхэр зыгъэгумэкIыхэрэр «ЭкоЦентрэм» иофисхэм яIофышIэхэм арахьылIэхэмэ, зэхэфыгъэ ­хъущт.

Зэхэсыгъом Iофыгъоу къыщаIэтыгъэхэм афэгъэхьыгъэ унашъохэр аштагъэх, ахэр зы­фэгъэзэгъэ ведомствэхэм аIэ­кIа­гъэхьащтых.

IЭшъынэ Сусан.