Пшъэрылъхэр зэрагъэцэкIэщтхэм тегущыIагъэх

УФ-м и Президент 2018-рэ илъэсым къыдигъэкIыгъэ жъоныгъокIэ унашъохэм ягъэцэкIэн къыдыхэлъытагъэу чIыопсым ибаиныгъэ гъэфедэгъэным ыкIи тыкъэзыуцухьэрэ дунаир къэухъумэгъэным афытегъэпсыхьэгъэ зэхэсыгъо тыгъуасэ зэхащагъ.

Мы лъэныкъомкIэ Адыгеим щызэшIуахырэр, гумэкIы­гъохэр, щыкIагъэхэр дэгъэзыжьыгъэнхэмкIэ амалэу щыIэхэр, ащкIэ федеральнэ гупчэр шъолъырым IэпыIэгъу къыфэ­хъун зэрилъэкIыщтыр, нэмыкI Iофыгъохэр мыщ къыщаIэтыгъэх. Селектор шIыкIэм тетэу кIогъэ Iофтхьабзэм хэлэжьа­гъэх Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Муратрэ УФ-м чIыопсым икъэкIуапIэ­хэмкIэ ыкIи экологиемкIэ и Министерствэ ипащэ игуадзэу Евгений Киселевымрэ.

Адыгеим и ЛIышъхьэ зэхэсы­гъом къыщыгущыIэзэ, экологием ылъэныкъокIэ анахь къабзэу щыт регионхэм республикэр зэращыщыр, жьым, зашъохэрэ псым язытет шэпхъэшIухэм зэрадиштэхэрэр хигъэунэфы­кIыгъ. Ащ дакIоу мы лъэны­къомкIэ непэ шъолъы­рыр анахь зыгъэгумэкIырэ Iофы­гъохэм къащыуцугъ, ахэр дэ­гъэзы­жьы­гъэнхэмкIэ федеральнэ гупчэм къикIырэ IэпыIэгъу зэрящыкIагъэр къыIуагъ. Гущы­Iэм пае, канализацием епхыгъэ коммунальнэ псэолъэ 23-рэ Адыгеим ит, ахэм Iоф зашIэрэр бэшIагъэ ыкIи ащ къыхэкIыкIэ техническэу язытет уигъэрэзэнэу щытэп. Тиуахътэ зекIо-ным республикэм зыщеушъомбгъу, ащ дакIоу мы лъэныкъомкIэ ашIыхэрэ псэуалъэхэр канализационнэ сетьхэм апагъэ­нэнхэмкIэ кIуачIэу щыIэхэр икъу­хэрэп. Мы Iофыгъор зэхэ­фыгъэ зыхъукIэ, шъолъырым исоциальнэ-экономическэ зытет нахьышIу хъущт, экологием ылъэныкъокIи упчIабэ дэгъэзыжьыгъэ хъущт. Объектэу «Ре­конструкция очистных сооружений г. Майкопа с увеличением производительности до 200 тыс.м3 в сутки» зыфиIорэр гъэцэкIэгъэным фэшI сомэ мил­лиард 1,1-м ехъу зытефэрэ проектнэ-сметнэ документацие республикэм ыгъэхьазырыгъ. ГъэкIэжьыным пэIухьащт мылъкум икъэкIуапIэхэр гъэнэфэ­гъэнхэм фэшI федеральнэ инвестиционнэ программэу 2019 — 2021-рэ илъэсхэм ателъытагъэм мы объектыр хагъэуцуагъ.

ГумэкIыгъо къызпыкIхэрэ лъэныкъохэм ащыщэу респуб­ликэм ипащэ зигугъу къышIыгъэр ощхыр къызещхыкIэ, поселкэу Яблоновскэмрэ Мые­къуа­пэ итемыр-къокIыпIэ лъэны-къо­рэ ащыIэ чIыпIэхэмрэ псыр акIэоным ищынагъо ренэу къы­зэрэуцурэр ары. Ар дэгъэзыжьыгъэнымкIэ профильнэ федеральнэ ведомствэр IэпыIэгъу къафэхъунэу зыфигъэзагъ. Джащ фэдэу коммунальнэ пыдзэфэ пытэхэм яугъоин епхыгъэ IофшIэныр зэрифэшъуашэу зэхэщэгъэным фэшI АР-м псэо­лъэшIынымкIэ и Министерствэрэ пшъэдэкIыжьэу ыхьырэмкIэ гъунэпкъэ гъэнэфагъэ зиIэ обществэу «ЭкоЦентр» зыфи­Iо­рэм­рэ зэзэгъыныгъэ зэдашIыгъ. ЗэрагъэнэфагъэмкIэ, 2019-рэ илъэсым щылэ мазэм и 1-м щегъэжьагъэу ыпшъэкIэ зигугъу къэтшIыгъэ шъолъыр операторым иIофшIэн Адыгеим щыригъэжьэщт.
Мыхэм анэмыкIэу респуб-ликэм псыхъохэу итхэм яры­кIуапIэхэр гъэкъэбзэгъэнхэм, янэпкъ­хэр гъэпытэгъэнхэм афы­тегъэпсыхьагъэхэ Iофтхьабзэ-хэм ягъэцэкIэн нахьышIоу зэхэщэгъэнымкIэ амалэу щыIэхэм лъэныкъохэр атегущыIагъэх. АщкIэ АР-м и ЛIышъхьэ предложение гъэнэфагъэхэр къыхьыгъэх, профильнэ федеральнэ ведомствэм ипащэхэм ащ къы­дырагъэштагъ.

Республикэм ипащэ пшъэ­рылъхэу къыгъэуцугъэхэм ащыщых псы къэкIуапIэхэмкIэ Федеральнэ агентствэм ичIыпIэ къулыкъухэм Iофтхьэбзэ гъэнэфагъэхэр зэшIуахынхэр. Ащ хэхьэх Кощхьэблэ районым пхырыкIырэ псыхъоу Щэхъураджэ, Шэуджэн районым ит псыхъоу Фарзэ, къуаджэу Хьа­тыгъужъыкъуае къыщегъэжьагъэу Лабэ зыщыхэлъэдэжьы-рэм нэс, ярыкIуапIэхэр укъэ­бзыгъэнхэр, нэмыкIхэри.

Федеральнэ гухэлъ гъэнэфагъэ зиIэ программэу «Развитие водохозяйственного комплекса Российской Федерации в 2012 — 2020 годах» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу 2019-рэ илъэсым агъэцэкIэщтхэ Iофтхьабзэхэу мылъку зыпэIухьащтхэм ягугъуи АР-м и ЛIышъхьэ къышIыгъ ыкIи ахэм къадырагъэштэнэу профильнэ федеральнэ ведомствэм зыфигъэзагъ. Ащ хэхьэх Псыхъоу Фарзэ (къуаджэхэу Пщычэу, Къэбэхьаблэ, Хьаты­гъу­жъыкъуае адэжь), псыхъоу Псы­нэф ядамбэхэм игъэкIотыгъэ гъэцэкIэжьынхэр яшIылIэгъэнхэр. Кощхьэблэ районым хэхьэрэ селоу Вольнэм пхырыкIырэ псыхъоу Лабэ дамбакIэ щышIыгъэныр. Мы пшъэрылъхэр зэшIохыгъэнхэм фэшI респуб­ликэ бюджетым къыхэхыгъэ сомэ миллион 25,7-рэ 2017-рэ илъэсым агъэфедагъ, 2018-рэ илъэсым а пчъагъэр сомэ миллион 59,2-м ехъу.

Экологием икъэухъумэнкIэ, нэмыкI Iофыгъоу зытегущыIа­гъэхэмкIэ Адыгеим ипшъэрылъхэр зэрифэшъуашэу зэригъэцакIэхэрэр, тапэкIэ регионым IэпыIэгъу къыфэхъунхэм зэрэ­фэхьазырхэр Евгений Киселевым къыIуагъ.

Зэхэсыгъом хэлэжьагъэхэр нэмыкI Iофыгъохэми атегущыIагъэх, гумэкIыгъоу щыIэхэр дэгъэзыжьыгъэнхэмкIэ анахьэу анаIэ зытырагъэтынхэ фэе лъэныкъохэр агъэнэфагъэх.

ТХЬАРКЪОХЪО Адам.