ПсэупIэхэр арагъэгъотыгъэх

Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ ипшъэрылъхэр пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ зыгъэцэкIэрэ КъумпIыл Мурат тыгъуасэ Мыекъопэ районым щыIагъ. Поселкэу Тульскэм щашIыгъэ къатищэу зэтет унэу фэтэр 21-рэ зыхэтым икъызэIухын фэгъэхьыгъэ мэфэкI зэхахьэм ар хэлэжьагъ. Зянэ-зятэ зимыIэжьхэм ащыщхэу чэзыум хэтыгъэхэм мы мафэм псэупIэ сертификатхэр аратыжьыгъэх.

Федеральнэ ыкIи чIыпIэ хэбзэгъэуцугъэхэм ягъэцэкIэн къыдыхэлъытагъэу, зянэ-зятэ зимы­Iэжьхэм мы унэм хэт фэтэрхэр атырагощагъэх. ПсэолъакIэр аужырэ шапхъэхэм адештэ, зэрифэшъуашэу зэтегъэпсыхьагъ. Зянэ-зятэ зимыIэжьхэм ыкIи алъыплъэн зышъхьащымытыжьхэм апае 2016-рэ илъэсым мыщ фэдэ уни 2 кIэу ашIыгъ. АР-м и ЛIышъхьэ ипшъэрылъхэр пIэ­лъэ гъэнэ­фа­гъэ­кIэ зыгъэцакIэ­рэм иIэпы­IэгъукIэ охътэ кIэкIым къы­кIоцI фэтэрыбэу зэхэт ящэнэрэ унэр муниципалитетым щагъэуцугъ. Джы унищыр зыхэхьэрэ район цIыкIу гъэпсыгъэ хъугъэ. Фэтэрхэм ящэфын пэIу­хьэгъэ ахъщэр республикэ бюджетым къыхахыгъ.

ГушIогъо зэхахьэм хэлэжьа­гъэх АР-м и Къэралыгъо Совет — Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр, министрэхэм я Кабинет хэтхэр, Мыекъопэ районым иадминистрацие ипащэу Алексей Петрусенкэр, псэ­упIэ зэратыщтхэр, нэмыкIхэри.

АР-м и ЛIышъхьэ ипшъэрылъхэр пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ зы­гъэ­ца­кIэрэр зэхахьэм къыщыгу­щыIэзэ псэупIэ сертификатхэр зэратырэ пстэуми къафэгу­шIуагъ, ахэмкIэ непэ мэфэкI шъыпкъэу зэрэщытыр хигъэунэ­фыкIыгъ.

— Социальнэ пшъэрылъхэр дгъэцэкIэнхэр анахь мэхьанэшхо зиIэ лъэныкъохэм ащыщ. Ащ хэхьэ зянэ-зятэ зимыIэжьхэм, алъыплъэн зышъхьащымытыжьхэм яфэIо-фашIэхэр зэшIохы­гъэнхэр. КъызэIутхырэ унэр ащ фэIорышIэщт. Мыщ ишIын фэ­гъэзэгъэ псэолъэшIхэм тафэраз, ахэм яшIогъэшхо къытэ­кIыгъ. Непэ псэупIэ зиIэ хъугъэ­хэр ныбжьыкIэх, республикэм инеущырэ мафэ лъагъэкIотэщт, арышъ, ахэм IэпыIэгъу тафэхъун, алъэ тедгъэуцонхэ фае. Илъэ­ситIу горэкIэ узэкIэIэбэжьымэ, мы программэм игъэцэкIэнкIэ гумэкIыгъохэр щыIагъэх, ау республикэм ихэбзэ къулыкъу­хэм, муниципалитетхэм, нэ­мыкIхэм яIо зэхэлъэу зэрэзэдэлэжьагъэхэм ишIуагъэкIэ ахэр дэгъэзыжьыгъэхэ хъугъэ. Итхъухьагъэм диштэу непэ ти­пшъэрылъхэр тэгъэцакIэх. 2017-рэ илъэсым зянэ-зятэ зимыIэжь нэбгыри 174-мэ псэупIэхэр ядгъэгъотыщтых. ТапэкIи мы Iоф­шIэныр лъыдгъэкIотэщт, чэзыум хэт пстэуми ящыкIэгъэ фэтэрхэр яIэнхэм тынаIэ тедгъэтыщт. Ныб­джэгъу лъапIэхэр, псауныгъэ шъуиIэу, гъэхъагъэхэр шъушIы­хэзэ шъуищыIэныгъэ гъогу шъукъырыкIонэу, шъуныб­жьы­кIэшъ, зэкIэми унэгъо дахэхэр шъушIэнхэу, шъуисабыйхэр шъупIунхэу шъуфэсэIо, — къы­Iуагъ КъумпIыл Мурат. ПсэупIэ сертификатхэр зянэ-зятэ зи­мы­Iэжьхэм, алъыплъэн зышъхьа­щымытыжьхэм аратыжьыгъэх. Ахэм ащыщхэр къэгущыIагъэх, мыщ фэдэ шIухьафтын къафэ­зышIыгъэ пстэуми афэрэза­гъэх.

КъумпIыл Муратрэ псэупIэ зэрагъэгъотыгъэхэм ащыщэу Кристина Худяковамрэ кусэ плъыжьыр зэпаупкIи, мэфэкI шIыкIэм тетэу унакIэр къызэ­Iуахыгъ. Ар ыкIоцIкIэ зэрэзэтегъэпсыхьагъэр зэрагъашIэмэ ашIоигъоу унэгъо ныбжьыкIэхэм ащыщ пащэхэр ихьэкIагъэх. КъумпIыл Мурат ылъэгъугъэм осэшIу фишIыгъ, псэупIэ зэратыгъэхэм унагъомкIэ къашъхьэпэщт шIухьафтынхэр афи­шIыгъ.

— ЫпэкIэ къызэрэсIуагъэу, зянэ-зятэ зимыIэжьхэм, алъып­лъэн зышъхьащымытыжьхэм яфитыныгъэхэр къэухъумэгъэнхэм тынаIэ тедгъэтыщт. Мы районым щыпсэурэ нэбгыри 9-мэ Мыекъуапэ фэтэрхэр ащыфэтщэфыщтых. ПсэупIэ зэттынэу къызытефэхэрэм зэкIэми яфэIо-фашIэхэр зэшIотхыщтых, — къы­Iуагъ зэфэхьысыжьхэр къышIызэ КъумпIыл Мурат.

АР-м и ЛIышъхьэ ипшъэрылъхэр пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ зыгъэ­цакIэрэр цIыфэу къэзэрэугъоигъэхэм ахэхьагъ, ахэм гущы­Iэгъу афэхъугъ. Муниципалите­тым тапэкIи хэхъоныгъэхэр ышIын­хэм, иинфраструктурэ зэ­тегъэпсыхьэгъэным зэрэпы­лъы­щтхэр пытагъэ хэлъэу ари­Iуагъ. Мы илъэсым поселкэу Гъозэрыплъэ гъэстыныпхъэ шхъуан­тIэр ращэлIэнэу зэрагъэ­нафэрэр, зашъохэрэ псыр, нэ­мыкI Iофы­гъохэр зэшIохыгъэнхэм ана­Iэ зэрэтырагъэтыщтыр ариIуагъ.

— ШIуагъэ къэзытырэ программэхэм зэкIэми тахэлажьэ. Iофэу тшIэрэр зыфэгъэхьы­гъэр, тицIыфхэм щыIэкIэ-псэукIэ ама­лэу яIэхэр нахьышIу шIыгъэ­ныр, къагъашIэрэм хэгъэхъо­гъэ­ныр ары. Мы лъэныкъомкIэ зэшIотхыгъэр макIэп, ау демографием ылъэныкъокIэ Iоф­хэм язытет джыри тигъэразэрэп. Зидунай зыхъожьыхэрэм япчъагъэ нахь макIэ хъуным, сабыеу къэхъухэрэм ахэгъэхъо­гъэным мэхьанэшхо яI, — къы­Iуагъ кIэухым КъумпIыл Мурат.

ЯIофшIэн осэшIу фишIыгъ

Мы мэфэ дэдэм АР-м и ЛIышъхьэ ипшъэрылъхэр пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ зыгъэцакIэрэр зэфэшIыгъэ Iахьзэхэлъ общест­вэу «Радуга» зыфиIорэм щыIагъ.

ХъызмэтшIапIэр анахьэу зы­фэ­гъэзагъэр гъэфэбапIэхэм хэтэрыкIхэр къащигъэкIыныр ары. Ащ ипащэу Джарымэкъо Хъызыр къызэриIуагъэмкIэ, джырэ уахътэм чIыгу гектари 6 фэдиз аIыгъ. Ащ томатхэр, нэшэбэгур, щыбжьыир, салат зэфэшъхьафхэр ащагъэтIысхьэх. ЗэкIэмкIи нэбгыри 109-мэ Iоф щашIэ, ахэм ягурыт лэжьапкIэ сомэ мин 16,5-м кIахьэ. 2016-рэ илъэсым хъызмэтшIапIэм хэтэрыкI тонн 1703-рэ фэдиз къыхьыжьыгъ. Продукциеу аща­гъэм сомэ миллиони 101-рэ тефагъ. Бюджет зэфэшъ­хьафхэм, фондхэм хэб­зэ­Iахьхэр арагъэхьа­гъэх. ЧIы­гоу аIыгъым зыхагъахъокIэ, хэтэры­кIэу къахьыжьырэр нахьыбэ ашIын амал зэ­ряIэщтыр хъызмэтшIа­пIэм ипащэ къыIуагъ.

ГъэфэбапIэхэм къа­ща­гъэкIырэ хэтэ­рыкI­хэр шэп­хъэшIухэм адештэх, ядохимикатхэр агъэфедэхэрэп. Биологическэ пкъыгъо­хэр Голландием ыкIи Израиль къаращых. КъагъэкIыгъэр Москва, Краснодар, Шъачэ ыкIи Адыгеим ащаIуа­гъэкIых. Гухэлъэу щыIэхэм ащыщ мы къэкIорэ илъэси 5-м къыкIоцI гектар 1,5-м телъытэгъэ гъэфэ­бапIэм ыкIи пхъэшъхьэ-мышъхьэхэр зыща­Iыгъыщтхэ псэуалъэм яшIын.

КъумпIыл Мурат хъызмэтшIа­пIэр къыплъыхьагъ, хэтэрыкIэу къагъэкIыхэрэм язытет, яIэ­шIугъэ осэшIу афишIыгъ.

ТХЬАРКЪОХЪО Адам.

Сурэтхэр А. Гусевым тырихыгъэх.