Псауныгъэм икъэухъумэн тегущыIагъэх

АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат Адыгэ республикэ клиническэ сымэджэщым диализнэ гупчэу къыщызэIуахыгъэм Iоф зэришIэрэм зыщигъэгъозагъ. Къэралыгъо программэу «Псауныгъэр къэухъу­мэгъэным исистемэ хэхъоныгъэхэр егъэшIы­гъэнхэр» зыфиIоу 2014 — 2020-рэ илъэс­хэм ателъытагъэм къыды­хэлъытагъэу ар ашIыгъ.

ПшъэдэкIыжьэу ыхьырэмкIэ гъунэпкъэ гъэнэфагъэ зиIэ обществэу «Ринал-Сервис» зыфиIорэмрэ АР-м мылъку зэфыщытыкIэхэмкIэ и Комитетрэ зэзэгъыныгъэу зэдашIыгъэм къыпкъырыкIэу рес­публикэ сымэджэщым диализнэ отделение щагъэпсыгъ. Инвестиционнэ проектым сомэ миллион 51,5-рэ те­фагъ.

Аужырэ шапхъэхэм адиштэрэ оборудованиер зычIэт гемодиализнэ залхэр КъумпIыл Мурат къыплъыхьагъэх. Урысыем икъыблэкIэ мыщ фэдэ аппаратхэр Адыгеим нэмыкI непэ зэримыIэхэр къы­хагъэщыгъ.

Жъэжъые шIыгъэхэм клиническэ автоматизированнэ системэ хьалэмэтхэр ахэтых. Мыщ фэдэ аппаратхэмкIэ гемодиализ, ге­модиафильтрацие пшIын плъэ­кIыщт. Сымаджэр псэун, Iоф ышIэн, щыIэныгъэм щыгушIукIын амал къыраты. Къыхэгъэщы­гъэн фае диализнэ гупчэм иIэпыIэгъу республикэм щыпсэухэрэм ямызакъоу, нэмыкI шъолъырхэм къарыкIыгъэхэми къызIэкIагъэ­хьан зэралъэкIыщтыр.

— Республикэ сымэджэщым чIэт диализнэ отделением къеолIэрэ сымаджэхэм шэпхъэшIухэм адиштэрэ медицинэ IэпыIэгъур чэщ-зымафэм зэпымыоу къызIэкIагъэхьан, ящыкIэгъэ специалистхэми гущыIэгъу афэхъунхэ амал яIэн фае, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.

Отделением чIэлъ сыма­джэхэм республикэм и ЛIышъхьэ гущыIэгъу афэхъугъ, ахэр зыгъэгумэкIыхэрэ упчIэхэр яIэмэ зыщигъэгъозагъ.

А мэфэ дэдэм КъумпIыл Мурат Адыгэ Республикэм ит медицинэ учреждениехэм яврач шъхьаIэхэм заIуигъэкIагъ, УФ-м и Къэралыгъо Совет изэхэсыгъо зэфэхьысыжьэу фэхъугъэхэм атегущыIагъэх.

Псауныгъэр къэухъумэгъэным ылъэныкъокIэ къэралыгъом зэхъокIыныгъэшIухэр зэриIэхэр УФ-м и Президент игущыIэ къызэрэщиIуагъэр КъумпIыл Мурат пэублэм къыхигъэщыгъ. Ау джыри гумэкIыгъоу щыIэр зэрэмымакIэр ащ къыкIэлъэкIо.

— Тишъолъыр мы лъэныкъомкIэ IофшIэнэу щызэшIотхырэр бэ. ШэпхъэшIухэм адиштэрэ ыкIи хэушъхьафыкIы­гъэ медицинэ IэпыIэгъум хэхъоныгъэхэр ышIынхэм мылъкоу фэттIупщырэр бэ, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат. — Ащ изэфэхьысыжьэу плъы­тэми хъущт республикэм щыпсэухэрэм къагъашIэрэм зэрэхахъорэр. Урысыем гурыт шапхъэу щагъэнэфагъэм ар нахьыб.

Лъэныкъо зэфэшъхьафхэмкIэ гъэхъэгъэшIухэр ашIыгъэх нахь мышIэми, гумэкIыгъо гъэнэфагъэхэр джыри зэрэщыIэхэр республикэм ипащэ игущыIэ къыщыхигъэщыгъ. Апэрэ медицинэ IэпыIэгъур зыщыбгъотырэ системэм хэхъоныгъэхэр ышIынхэр мыщ фэдэ Iофыгъохэм яхэкIыпIэу зэрэщытыр респуб­ликэм ипащэ къыIуагъ.

Апэрэ медицинэ IэпыIэгъур сымаджэм нахь зэрэпэблагъэр ыкIи цIыфхэм япсауныгъэ къызэтенэнымкIэ мэхьанэшхо зэриIэр УФ-м и Президент игущы­Iэ къызэрэщыхигъэщыгъэр Къум­пIыл Мурат къыIуагъ. Ау мы лъэныкъомкIэ гумэкIыгъо гъэнэфагъэхэр къэуцух. Къо­джэ псэупIэм Iоф щызышIэн гухэлъ зиIэу ныбжьыкIэхэм ахэтыр макIэ. 2012-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу къэралыгъо программэхэу «Земский доктор», «Земский фельдшер» зыфиIохэрэмкIэ врач 350-мэ ыкIи фельдшери 9-мэ IофшIэпIэ чIыпIэхэр агъотыгъэх. Ау программэм къыдыхэлъытэгъэ уахътэр заухыкIэ къалэм зыгъэ­зэжьырэр макIэп. Къоджэ псэупIэхэм ащыIэхэр ащ къэнэнхэм кIэзыгъэгушIунхэ социальнэ IэпыIэгъу гъэнэфагъэхэр афагъэхьазырынхэу АР-м псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ и Министерствэ КъумпIыл Мурат пшъэрылъ фигъэуцугъ.

— Апэрэ медикэ-санитарнэ IэпыIэгъум исистемэ хэхъо­ныгъэхэр егъэшIыгъэнхэм, ар гъэкIэжьыгъэным 2020-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу къэблэгъэрэ илъэситфым мил­лиард 550-рэ къэралыгъом щыпэIуагъэхьанэу агъэнафэ, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат. — Гухэлъхэу щыIэхэм ащыщых фельдшер-мамыку IэзапIэхэр, врачебнэ амбулаториехэр, поликлиникэхэр ашIынхэр, ахэр аужырэ шапхъэхэм адиштэу агъэпсынхэр, медицинэм ипсэуалъэхэр агъэкIэ­жьынхэр, ахэм гъогу­хэу узэ­ря­кIолIэщтхэр агъэцэкIэжьынхэр, нэмыкIхэри.

Тызхэт илъэсым къыщегъэ­жьагъэу лъэпкъ проектэу «Псауныгъ» зыфиIорэр республикэм щагъэцакIэ. Ащ къыдыхэлъытагъэу республикэм мы лъэны­къом­кIэ гумэкIыгъохэу иIэхэм ягъэцэкIэн пэIуагъэхьанэу ахъ­щэ тедзэ къыфатIупщыщт. ЦIыфхэм къагъашIэрэр нахьыбэ хъуныр ыкIи зидунай зыхъо­жьыхэрэм япчъагъэ къыщыгъэ­кIэгъэныр шъолъырым пшъэ­рылъ шъхьаIэу зэриIэр КъумпIыл Мурат къыкIигъэтхъыгъ.

Гъонэжьыкъо Сэтэнай.
Сурэтхэр А. Гусевым тырихыгъэх.