Ныбжьым хагъахъомэ…

ЦIыфыр пенсием зыщыкIорэ ныбжьэу непэ Урысые Федерацием щыгъэнэфагъэр къэIэтыгъэным фэгъэхьыгъэ хэбзэгъэуцугъэм ипроект УФ-м и Къэралыгъо Думэ хэплъэнэу зэрэхалъхьагъэр анахьыбэу тыдэкIи зыщытегущыIэхэрэм ащыщ. Тхылъым къызэрэщыдэлъытагъэмкIэ, хъулъфыгъэхэм аныбжь илъэс 65-м, бзылъфыгъэхэм — 63-м нэсымэ ары пенсием зыкIощтхэр.

Законыр аштэмэ, къэкIощт 2019-рэ илъэсым ищылэ мазэ и 1-м къыщыублагъэу ары кIуачIэ иIэ зыхъущтыр. Игъорыгъоу мы системэм къэралыгъор техьанэу ары ащ къызэрэщиIорэр. ГущыIэм пае, апэу а зэхъокIыныгъэхэр зынэсыщтхэр хъулъфыгъэу 1959-рэ илъэсым, бзылъфыгъэу 1964-рэ илъэсым къэхъугъэхэр арых. Джы щыIэ хэбзэгъэ­уцугъэмкIэ, ахэр къихьащт 2019-рэ илъэ­сым пенсием кIонхэ фэягъэмэ, законыкIэм къызэрэщыдэлъытагъэмкIэ, 2020-рэ илъэсыр (аныбжь хъулъфыгъэм илъэс 61-рэ, бзылъфыгъэм — 56-рэ зыхъу­кIэ) ары зыкIощтхэр. Ащ ыуж къикIырэр 2022-рэ илъэсыр ары. Джащыгъум хъулъ­фыгъэу 1960-рэ илъэсым (аныбжь илъэс 62-рэ хъугъэу), бзылъфыгъэу 1965-рэ илъэсым (аныбжь илъэс 57-рэ хъугъэу) къэхъугъэхэр кIощтых. Ащ тетэу хагъа­хъозэ 2028-рэ илъэсым хъулъфыгъэхэм аныбжь илъыгъэкIотэн аухыщт. Джащыгъум аныбжь илъэс 65-рэ хъу­гъэу пенси­ем кIощтхэр 1963-рэ илъэсым къэхъу­гъэ­хэр ары. Бзылъфыгъэхэр пенсием зыщыкIощтхэ ныбжьым нахьыбэу зэрэ­хэхъуагъэм къыхэкIыкIэ, 2034-рэ илъэсым нэс законыкIэм къыдилъы­тэрэм итехьан лъыкIотэщт. Аныбжь илъэс 63-рэ хъугъэу ащыгъум пенсием кIощтхэр 1971-рэ илъэсым къэхъугъэ бзылъфыгъэхэр ары.

Къэралыгъом пенсионерэу исыр нахьыбэ мэхъу, IофшIэпIэ чIыпIэхэм аIутхэм япчъагъэ хэкIы. УФ-м и Правительствэ къызэритырэмкIэ, 1970-рэ илъэсхэм зы пенсионерым телъытагъэу IофшIэпIэ чIыпIэ Iутыр нэбгыри 4 хъущтыгъэ. 2018-рэ илъэсым къызэригъэ­нэфагъэмкIэ, зы пенсионерым телъытагъэу IофшIапIэ Iутхэм япчъагъэ нэбгыритIу ныIэп зэрэхъужьырэр. Ащ ыпкъ къикIыкIэ пенсием кIуагъэхэм яфэIо-фашIэхэр икъоу гъэцэкIэгъэнхэр нахь къин къэхъугъ. Пенсионерхэм япенсие нахьыбэу къаIэтыным фэшI IофшIапIэхэм аIутхэм уахътэу Iоф зэрашIэрэр нахьыбэ пшIын фаеу мэхъу. Ары пенсием зыщыкIощтхэ ныбжьым хагъэхъоным ушъхьагъу шъхьаIэу фэхъу­гъэу Правительствэм къыхигъэщырэр.

Нахь кIасэу пенсием укIоныр бэкIэ нахь федэу къашIыщтэуи аIо. Аужырэ илъэсхэм пенсиехэм зэкIэмкIи зэхэубытагъэу сомэ 400 — 500 нахьыбэ къа­хэхъуагъэп. УФ-м и Премьер-министрэ игуадзэу Татьяна Голиковам гупчэ СМИ-хэм зэдэгущыIэгъоу дашIы­гъэхэм къызэращыхигъэщыгъэмкIэ, мы законопроектыр зыпхырыкIыкIэ, гурытымкIэ лъытагъэу IофшIапIэ Iумыт пенсионерхэм къаратырэ пенсием сомэ мин къыхэ­хъощт. IофшIапIэ IутхэмкIи федэ хэмы­лъынэу щытэп. Пенсием зыщыкIонхэ фэегъэ ныбжьым ехъоу Iоф зэрашIэгъэ илъэсхэм индексациеу афа­шIын фэя­гъэр IофшIапIэм зыIу­кIыжьхэкIэ къафалъытэжьынышъ, ари къы­дыхэ­лъытагъэу пенсиер ахэми афагъэуцущт.

Джащ фэдэу Татьяна Голиковам къы­зэриIуагъэмкIэ, цIы­фыр IофшIапIэм зыIотым лэ­жьапкIэу иIагъэм ипроцент 40-м къыщымыкIэу пенсиер фагъэ­нэфэнэу зэхъокIыныгъэ­хэм къащыдэлъы­тагъ. Непэ пенсиер цIыфым фагъэпсы зыхъукIэ анахьыбэу мэхьанэ зэратырэ пенсионнэ баллхэми атекIыжьыгъэнэу законопроектым къыщеIо. Пенсиер зыщызэIукIэрэ Iахьым (накопительная часть пенсии) зэхъокIыныгъэхэр фэшIыгъэнхэм фэгъэхьыгъэ законопроектри бжыхьэ нэс хьазыр хъунэу ары ви­це-премьерым къызэриIуагъэр. Общественностым еп­лъы­кIэу ащ фыриIэри зэрагъэшIэнышъ, къыдалъытэн гухэлъ яI.

Пенсием цIыфхэр зыщыкIощтхэ ныбжьым хагъахъомэ, непэрэ пенсионерхэм ямызакъоу, неущ кIощтхэми япенсие нахьыбэу къыхагъэхъон амал яIэ зэрэхъу­щтыр вице-премьерым кIигъэтхъыгъ.

ПенсиехэмкIэ системэм зэхъокIыныгъэхэу фэхъущтхэм афэгъэхьыгъэ законопроектым социальнэ ыкIи IофшIэн зэфыщытыкIэхэм хэхъоныгъэхэр ягъэшIыгъэнхэм фэгъэзэгъэ лъэныкъуищ хъурэ комиссиеу УФ-м щызэхащагъэри хэплъагъ. Мы уахътэм субъектхэм ащытегущыIэх. Ащ зы мэзэ пIалъэ иI. Нэужым, еплъыкIэ пстэури къыдалъытэзэ, гъэтэрэзыжьынхэр фашIыщтых.

IофшIэпIэ чIыпIэхэр къэзытыхэрэм пенсием щыIэхэр зэрамыштэхэрэми, пенсием кIоным зыныбжь екIолIагъэхэр къызэрэIуагъэкIыхэрэми УФ-м и Правительствэ ипащэу Дмитрий Медведевым ынаIэ тыридзагъ. Ащ фэдэ хэукъоныгъэ зышIыхэрэм якъы­хэгъэщын нахь гъэ­лъэшыгъэу ыуж итынхэу, пшъэдэкIыжь арагъахьынэу IофшIэнымкIэ Федеральнэ къулыкъум фигъэпытагъ.

ХЪУТ Нэфсэт.