«Налмэсым» идэхагъэ тегъэгушхо

Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо академическэ лъэпкъ къэшъокIо ансамблэу «Налмэсым» мэзаем и 27 — 28-м концертитIу Мыекъуапэ къыщитыгъ. Къэбэртэе-Бэлъкъарым, Краснодар краим, тилъэпкъэгъухэр зыщыпсэухэрэ IэкIыб къэралыгъохэм, нэмыкIхэм къарыкIыгъэхэр, Адыгеим щыщхэр ашIогъэшIэгъонэу пчыхьэзэхахьэхэм яплъыгъэх.

«Налмэсым» ихудожественнэ пащэу, Адыгеим инароднэ артистэу, Пшызэ изаслуженнэ артистэу Хъоджэе Аслъан зэхахьэхэм къащиIуагъэм уегъэгушхо. Лъэпкъ фольклорым «Налмэсыр» къыпкъырыкIызэ, непэрэ щыIэкIэ-псэукIэм диштэрэ къашъохэр къышIыщтых. Пэсэрэ лъэхъаным искусствэм мэхьанэу ратыщтыгъэр «Налмэсым» лъэпсэшIу фэхъугъ.

ШIуфэсым иджэрпэджэжь

Къашъо пэпчъ чIыпIэ хэхыгъэ зэрэратырэр «Налмэсым» иконцертхэм къахэщыгъ. «ШIуфэс къашъу» зыфиIорэр концертым иаужырэ едзыгъохэм ащытлъэгъоу къыхэкIыщтыгъ. ЗыцIэ къетIогъэ къашъомкIэ пчыхьэзэхахьэхэр къызэрэзэIуахыгъэхэр нахьышIу. Артистхэр дахэу фэпагъэх, орэдышъом лъагэу зеIэты, къашъохэм узыIэпащэ. Адыгеим инароднэ артисткэу Хьакъуй Анджеликэ Iанэр шыгъэу пчэгум къырехьэ, ащ къыготых республикэм изаслуженнэ артисткэу Бэрзэдж Дианэрэ артистэу Къулэ Алыйрэ. ГукIэ концертым ухащэ, мэфэкIым узэрэхэтыр нэгум къыкIэуцо.

Къэшъуищ зэхэтыр «Налмэсым» бэшIагъэу къешIыми, уезэщынэу щытэп. «Тыргъэтаор» Бэрзэдж Дианэ къеублэ. «Ижъырэ зэфакIом» Хьатитэ Аминэтрэ Едыдж Гушъаорэ фэгъэзагъэх. «НыбжьыкIэ къашъор» Теуцожь Изабеллэрэ Симболэт Бислъанрэ къашIы. Зы едзыгъом лIэужхэр зэрепхых. «Тыргъэтаом» бзылъфыгъэм ыгу ихъыкIырэр къызэIуехы.

«ЗекIо зыгъэлъатэр» Адыгеим инароднэ артистэу Шагудж Батурай къешIы. Ижъырэ адыгэ зэфакIом икIэщакIох артисткэу Ахътэо Беллэрэ Пшызэ изаслуженнэ артистэу Iэшъынэ Руслъанрэ.

Республикэм искусствэхэмкIэ иколледж иеджакIохэм якъашъохэр дахэх. Пшъашъэхэр фыжьыбзэу зэрэфэпагъэхэм къыщебгъэжьэнышъ, лъапэкIэ щытхэу къызэрэшъохэрэм уеплъы зыхъукIэ, шIыкIашIоу къагъотырэм, зэдырагъэштэн зэралъэкIырэм хэушъхьафыкIыгъэу уягупшысэ, сэнаущыгъэу ахэлъыр къахэогъэщы.

Уджхэм уадэуджы

Шъуашэхэр плъыжьых, шIуцIэх, ошъогу къаргъом ышъо фэтэгъадэх, артистхэр нэгушIох. Пычыгъо пэпчъ лъэпкъ къашъор зэрэбаир, идэхагъэ хэбгъэхъон зэрэплъэкIыщтыр къыхэщы. Залым чIэсхэм тахаплъэшъ, мэгушIох, Iэгу теох, къэмытэджхэу лъакъохэмкIэ мэуджых.

«Налмэсыр» къызэрэшъорэм фэгъэхьыгъэу атхыгъэр тхылъ заулэ хъущт, ау Тхьабысым Умарэ ыусыгъэ орэдыр зэкIэми апшъэ тэшIы. Къашъом рэхьатэу уеплъын плъэкIырэп. Зыр зым нахь дэхэжьэу артистхэр фэпагъэх. Хьакъуй Анжеликэ, Бэрзэдж Дианэ, Къулэ Алый, Едыдж Гушъао къашъом икIэщакIох. Лъэпкъ шIэжьыр IупкIэу къызэIуахызэ, адыгэм инамыс зэригъэлъапIэрэр къаушыхьаты. КъэшъуакIохэр лъатэхэрэп, атамэхэр сысыхэрэп, псым е ошъопщэ пщэс фыжьым щесыхэрэм фэдэх.

1979-рэ илъэсым Къулэ Амэрбый ыгъэуцугъэ къашъоу «Адыгеим иныбжьыкIэхэр» икIэрыкIэу ансамблэм концертым зэрэхигъэхьажьыгъэр IофшIэгъэ анахь дэгъухэм ахэтэлъытэ. Хъулъфыгъэхэм яшъошэ плъыжьхэр, пхъэкIычым ахэр зэрэтеохэрэр, къашъом хилъэсагъэхэу пчэгур «къызэрагъэгущыIэрэр» искусствэм иапшъэрэ лъэгапIэх. Пшъашъэхэм якъэшъуакIи зэбгъэпшэщтыр умышIэу нэшIукIэ уяплъы.

Адыгеим инароднэ артистэу НэмытIэкъо Аслъан къызэрэтиIуагъэу, якIэлэгъум ягуапэу а къашъор къашIыщтыгъ. Адыгэ орэдышъохэмкIэ едзыгъохэр агъэбаигъэх.

Къашъоу «Анатолие ищэрджэсхэр» зыфиIорэм илъэси 150-рэ ыныбжьэу зэхахьэм къыщаIуагъ. ШIэныгъэлэжьэу Пащтэ Мадинэ IэпыIэгъу къафэхъуи, «Налмэсым» къашъор щагъэуцужьыгъ.

Оркестрэм къыригъэIогъэ орэдышъохэр, къашъоу «Ислъамыер», шъонтырпаохэм яедзыгъохэр, Кавказ щыпсэурэ лъэпкъхэм якъэшъо зэхэтхэр, Хьажэкъо Пщымафэ «ЛъэпэчIасэу» къышIыгъэр, нэмыкIхэри цIыфхэм агу рихьыгъэх. «Налмэсым» иветеранхэу КIэмэщ Заурбый, Хьасинэ Нурбый, Чэтыжъ Юр, Мэджэджэ Мэдин, ШхончбашIэхэу Муратрэ Розэрэ, ЕхъулIэхэу Мэдинэрэ Розэрэ, НэмытIэкъохэу Аслъанрэ Римэрэ, Бастэ Азмэт, Тхьаркъохъо Владислав, Iэшъынэ Адам, Хьэлэщтэ Аскэр, Алыбэрд Адам, нэмыкIхэу гущыIэгъу тызыфэхъугъэхэм лъэпкъ искусствэр ящыIэныгъэ хъугъэ. Къулэ Амэрбый концертым еплъыгъэ къодыеп, «Налмэсым» инеущрэ мафэ нахьышIу шIыгъэным егупшысэ, амалышIухэр зэрэщыIэхэм тащигъэгъозагъ.

— Концертхэр нахьыбэрэ Адыгеим къыщыттыщтых, — къытиIуагъ Хъоджэе Аслъан. — Мэлылъфэгъум и 29-м типчыхьэзэхахьэ тикъалэ щыкIощт, репертуарым зэхъокIыныгъэ инхэр фэтшIыщтых. «Налмэсым» къэшъуи 100-м ехъу къыгъэлъэгъон ылъэкIыщт…

Опсэу, ти «Налмэс!» О уидэхагъэ дунаим щашIэ, республикэм ыцIэ лъагэу оIэты.

ЕМТIЫЛЪ Нурбый.

Сурэтхэр пчыхьэзэхахьэм къыщытетхыгъэх.