МашIом рыджэгухэрэп

Гъэмэфэ плъыр-жъэрышхо уахътэм чIыгуи, пси, жьи тыгъэм къызэхегъэплъыхьэшъ, укъасты мэхъу. А фабэр афимыкъоу, зэхамышIэу, тутынашъохэм — ныбжь зиIи, зимыIи — тутыныр аIугъэнагъ, Iугъомрэ мэмрэ къаIуутысыкIэу. Анахь Iофыр ыкIи щынагъор мыхэр зыми емыгупшысахэхэу тутыншъуафэр тыдэкIи зэрэщычIадзырэр ары. КIэлэцIыкIу емышIэ-шIумышIэхэм зэщфэшIэу ахэр къашыпых, зыIуагъанэх. КъахэкIых зырызхэри яунэ илъэдэжьхэу, сырнычыр къизыпхъотыхэрэр. Ары бэмышIэу хъугъэри.

Унэшхо зэтет зэхэтхэм акъогъукIэ электричествэр зэрыкIорэ псэолъэ дэпкъым (тетхагъ ащ напряжениешхо зэриIэр, благъэу укIэрыхьаныр зэрэщынагъор) етIысылIэхи, пхъэчыпэхэр къашыпыхи зэтыраусэягъ, къэнэжьыгъагъэр зы сырнычыпэ машIор ащ рахьылIэныр ары, ау игъо фимыфагъэхэу сашъхьэщыхьагъ.

ГумэкIыгъахэхэп, ашъхьэ илъ машIо зэрашIыщтыр. ЗэкIэ зэфэдэ Iулэ цIыкIух, илъэси 3 — 7 нахьыбэ аныбжьэп, анахь такъырым егъэIорышIэх. Ау цIацIи губжи хэмылъэу ясIуагъ токыр къяон, тхьамыкIагъо къащышIын зэрилъэкIыщтыр, машIори зэкIагъанэ зэрэмыхъущтыри. ДэхэкIаеу сыдми къыIукIотыжьыгъэх, сырныч зэтеIубагъэр зыIыгъым «схьыжьыщт унэм» ыIуи, къыситыгъэп. Сэри сэгузажъоти, «кIо, зэхэкIотыжьыгъэхэмэ икъун» сIуи, сиIофхэм ауж сихьажьыгъ.

Ау пчыхьэм къызэрэнэфагъэмкIэ, а дэдэхэр Iэсагъэхэп, уцугъэхэп машIор амышIэу. А чIыпIэм къыIукIыжьхи хэкI-итэкъупIэ бакхэмкIэ къакIохи, картонэу ыбгъукIэ щызэтегъэкIагъэм сырнычыпэ машIор хадзагъ, зэкIэблагъ, тIэкIурэ гушIохэу кIэрытыгъэх, ау жьыр къызелъым, машIом нахь зыкъиIэтыгъ, нахь пэблэгъагъэхэм ар къаIубыби, къымыстыпагъэхэми, щтэкIаеу къыгъэщтагъэх. Щэджэгъо тыгъэ нэстырым хэта пэсакIоу хэтыщтыр? Укуощтмэ, къеблагъ! Бакхэм апэгъунэгъу дэдэу щыт пхъэшъхьэ-мышъхьэ чъыг ныкъогъум мэшIо ехьыжьагъэр «пыбани», чъыг лъакъор шIукIаеу ыстыгъ. ЯнасыпкIэ рабочхэу фэтэрхэр зыгъэцэкIэжьхэрэм ащыщ хьажъ-быжъхэр хэкIитэкъупIэм къыхьыгъэхэти, хьапкIэмэ, тепкIэзэ, игъусэхэу мычыжьэу Iоф щызышIэхэрэми къяджи, машIор агъэкIосагъ, сабыйхэр мэшIо лыгъэм щаухъумагъэх.

Ау мы лIыр мыхъугъэемэ, лыгъэм зызэриIэтыщтыгъэм щэч хэлъэп. Сабыйхэр, кIэлэцIыкIухэр къызэрэхъу имэщэу щагум изытIупщыхэрэ ны-тыхэри, зыныбжь икъугъэхэу сырнычым, тутын шъуафэм афэмысакъхэу, тыди ахэр щычIэзыдзыхэрэри анахь мысэжьых. УикIалэ епIон, гурыбгъэIон фаеба машIор зэрэщынагъор, ар зэрэмыджэгуалъэр?! Зыгорэм икIэлъэшъугъэ-акъылынчъагъэ нахь хэмылъэу етIанэ лыгъэр мэятэ, ащ ыпкъ къикIэу мэз тхьапша стырэр? Нэбгырэ тхьапша тхьамыкIэгъо-гуIэгъум хафэрэр?! Тыфэжъугъэсакъ машIом, тикIэлэцIыкIухэми нахь тынаIэ атетэжъугъэгъэт, тымыгуIэжьынэу.

МАМЫРЫКЪО Нуриет.