Лъыми бзэ иIэжщ…

Анэдэлъхубзэ. Анэдэлъхубзэр цIыху щхьэхуэм, лъэпкъ псом и гупсысэкIэр, и къэухьыр здынэса лъагапIэхэр къэзыгъэлъагъуэ Iэмалщ. Ар лъэпкъыр зэзышалIэ, бжьэ зыдэс матэм щыпсэу унагъуэ цIыкIум ещхь зыщI къару мыкIуэщIщ…

Анэдэлъхубзэм и мыхьэнэр нэхъ куууэ къызыгурыIуэхэр, сызэрегупсысымкIэ, щхьэусы­гъуэ зэхуэмыдэхэм япкъ къи­кIыу я хэкужь щымыпсэухэращ. Адыгэ лъэпкъым къыхэкIауэ хэхэсу псэу ди лъэпкъэгъухэр абыкIэ щапхъэ нэрылъагъущ. Ахэр нэхъ зэрыIыгъщ, хабзэр, щэнхабзэр зэрамыхъуэкIыу зэрызэрахьэным хущIокъу. Ауэ, жагъуэ зэрыхъущи, абыхэм иужьрей зэманым бзэр яIэщIэкIуэсыкI хъуащ.

НобэкIэ щыIэкIэ-псэукIэ къе­кIуэкIым ипкъ иту, зи хэкужь щыпсэуж адыгэхэми зи бзэр тыншу зымыщIэжыр мымащIэу къытхэкI хъуащ. Апхуэдэ гузэвэгъуэм щхьэусыгъуэ хуэхъум, ар къызыхэкIым теухуауэ де­псэлъащ Черкесск къалэм дэт «Гимназия N 17» МКОУ-м илъэс 25-м щIигъуауэ адыгэ­бзэмрэ литературэмрэ хуезыгъаджэ Мэмбэт Фатимэ РэIуф и пхъум.

Мэмбэт Фатимэ и жьауэм щIэту адыгэбзэмрэ литературэмрэ щыгъуазэ зыхуащI е 1 — 11-нэ классхэм щеджэ ныбжьыщIэхэм. ЗанщIэу гу зы­лъыптэр егъэджакIуэм и гуапагъэмрэ щабагъэмрэщ. КъыкIэлъыкIуэу, бзылъхугъэр зыщIэс пэш мыиныр зэрыгъэщIэрэщIам: адыгэ ныпу гъэпса, лъэпкъым и лIакъуэ пщыкIутыр къэзыгъэлъагъуэ нып удзыфэр, адыгэ­бзэм и алыфбейр, «Лъагъу, хъумэж уи бзэр, «лъэпкъ» же­зыгъыIэ хабзэр» (Щомахуэ А.) зытет къыхуеджэныгъэр…

Мэмбэт Фатимэ къызэрилъы­тэмкIэ, бзэр пщIэнри, ар фIыуэ плъагъунри къыздежьэр уна­гъуэращ.

— Сабийр илъэситху хъухун­кIэ анэдэлъхубзэр зэхимыхмэ, абы щIэмыдэIумэ, абыкIэ умыгъэпсалъэмэ, иужькIэ ар къе­хьэлъэкIынущ. Си щхьэкIэ жыс­Iэн­щи, ди бзэри, ди щэнхабзэри унагъуэ сыкъызыхэкIаращ япэ дыдэу фIыуэ сэзыгъэлъэгъуар. Хьэбэз къуажэм Дзэ­гъэщтокъуэхэ ди пщIантIэм сыт щыгъуи цIыху Iув дэтт: ди нэ­хъыжьхэм хъыбархэр жаIэт, хабзэкIэ къыдыхьэхэм ябгъэ­дэтт. ИужькIэ курыт еджапIэм сыщIыхьэри, анэдэлъухбзэмкIэ Даур Еленэрэ Къумыкъу Юлэрэ драгъэджащ. Абыхэм апхуэдизкIэ бзэри, литературэри зыхащIэти, апхуэдэ щытыкIэ дэри — я гъэсэнхэр — драгъэувэт. Нэхъ сыкъыдэкIуэтея нэужьи, Черкесск къалэм дэт педучилищэм сыщIыхьауэ сыщеджэм, Ажий Сарэ фIы дыдэу къыдэгугъуащ, дригъэджащ. А зэманыр гъэщIэгъуэнт: къуажэм унэм сыщыкIуэжкIэ ди гъунэгъухэр къакIуэт. Абыхэм «Нарт хъыбархэр» тхылъыр яIыгъыу къыдыхьэти, абы сыхьэтыр жэщым 2 хъухункIэ сакъыщыхуеджэ къэхут. АбыкIэ жысIэну сызыхуейр, бзэми, хабзэми я къе­жьапIэр унагъуэращ, иужькIэ курыт еджапIэращ, — жеIэ Фатимэ.

Бзэр тыншу зымыцIыху сабийхэм теухуауэ егъэджакIуэм жеIэ апхуэдэхэр и классхэм зэрымыкуэдыр.

— Си насып къихьауэ къыщIэкIынщ. Сыту жыпIэмэ, уахэплъэмэ, бзэр тыншу имыщIэу е къыгурымыIуэххэу класс къэс зырыз-тIурытIщ езгъаджэр.

Ди зэпсэлъэныгъэм зиукъуэ­дийкIэрэ гурыIуэгъуэ мэхъу курыт еджапIэм анэдэлъхубзэмкIэ сыт хуэдэ егъэджакIуэри зыпэщIэхуэ лъэпощхьэпор — зэманыр.
— Тхьэмахуэм программэмкIэ сыхьэтищщ диIэр: тIур бзэмкIэ, зыр литературэмкIэ. Ар къыдохьэлъэкI. Ядгъэджыну ды­зыхуеймрэ абы хухэха сыхьэт бжыгъэмрэ зэтехуэкъым.

КъинэмыщIауэ, тхылъкIэ дызэхурикъуу дыщыткъым, псом хуэмыдэу бзэмкIэ. Унэм тхылъхэр ястыфкъым, — жеIэ егъэ­джакIуэм.

Мэмбэт Фатимэ и лэжьыгъэр тегъэщIапIэ ищIкIэрэ, къыхигъэщ еплъыкIэщ программэр лIэужьыгъуитIу гъэпсауэ щыIамэ зэры­нэхъ тэрэзыр: бзэр зыIурылъхэмрэ зыIурымылъхэмрэ папщIэ щхьэхуэ-щхьэхуэу.

ЕгъэджакIуэм къыхегъэщ бзэмкIэ, хабзэмкIэ ирагъэкIуэкI сыт хуэдэ зэпеуэхэми фестивал­хэми сабийхэр зэрыхи­гъэтыр.

НэгъуэщI зы бгъэдыхьэкIи къегъэсэбэп псэлъэгъу тхуэ­хъуа егъэджакIуэм. Мэмбэт Фатимэ лъэпкъ щэнхабзэр, гъуазджэр сабийхэм ябгъэдилъхьэкIэрэ бзэм дрегъэхьэх.
Бзэр ныбжьыщIэхэм зыхащIэнымкIэ Фатимэ и «Iэщэщ» адыгэбзэкIэ щыIэ фильмхэри, уэрэдыжьхэри, нэхъ цIыкIухэм папщIэ адыгэбзэкIэ ягъэува мультфильмхэри.

Къыхэгъэщыпхъэщи, Мэмбэт Фатимэ хуэдэу лъэпкъыбзэм гудзакъэ хузиIэ егъэджакIуэхэр ди щIэблэм ящхьэщытыху бзэр фIыуэ зылъагъухэри, абы ирипсалъэкIэ зи щхьэр лъагэу зы­лъагъужхэри диIэнущ.

ГЪУКIЭКЪУЛ Иринэ.
Сурэтыр ТУАРШЫ Беслъэн трихащ.