Лажьэрэр Iахьынчъэ хъурэп

Тыди зэрэщыщытэу, Тэхъутэмыкъое районым ис цIыфхэр непэрэ щыIэкIэ мыпсынкIэу тызхэтым ашъхьэ зыгорэущтэу щаIыгъыжьынымкIэ хэкIы­пIэу щыIэхэм яусэх, шъхьадж иамал къызэрихьэу мэлажьэх, мэшхэжьых, яунагъо зэрэ­хагъэхъощтым пылъых.

Чаныгъэ къызхэбгъафэмэ, непэ хэкIыпIэ къызыфэмыгъо­тын Iофи щыIэп. Адыгэ гущы­Iэжъым къызэриIоу «Лажьэрэр Iахьынчъэ хъурэп».

Ар яIэубытыпIэу фермерхэу Дэрбэ Азэматрэ Нэгъужъ Аскэррэ зэгъусэхэу мэкъумэщ хъыз­мэтшIапIэу «Дэрбэ» зы­фиIорэр Пэнэхэс щагъэпсыгъэу, мыгъэ илъэсибл хъугъэу мэлажьэх.

Нэгъужъ Аскэр къызэрэт­фи­IотагъэмкIэ, илъэси 6-кIэ узэ­кIэIэбэжьмэ, лъэныкъуитIуми мылъкоу яIэр зэхалъхьи, ищы­кIэгъэ тхылъхэри агъэпсыхи, хъызмэтшIапIэр къызэIуахыгъ. ЧIыгу гектари 106-рэ бэджэндэу ашти, апэ пынджым икъэ­гъэкIын фежьагъэх. ЕтIани цIыфхэм ячIыгу Iахьэу гектар 50 хъурэр бэджэндэу къаIахи, коцым икъэгъэкIын пыхьагъэх.

Илъэс зэкIэлъыкIохэм чанэу Iоф ашIэзэ ягъэхъагъэхэми ахагъэхъон алъэкIыгъ. Непэрэ мафэхэм пынджыр зыщашIэрэ чIыгу гектари 100-м нэмыкIэу  цIыфхэм яеу ыкIи бэджэндэу аштагъэу гектари 150-рэ аIыгъ. Коцым нэмыкIэу тыгъэгъазэри алэжьы, ащ фэшъхьафэу гектар 60-м къыриубытэу псы­утIэ яIэу ащ пцэжъые лъэпкъ зэфэшъхьафхэу сазан, карп, толстолобик, амур зыфэпIощт­хэр, ракхэр, осетрэхэр ­щахъух.

— 2016-рэ илъэсым мэкъумэщ программэм тыхэлажьи, сомэ миллиони 6 хъурэ грантыр къытатыгъ, къеIуатэ Аскэр. — А мылъкум ишIуагъэкIэ квадратнэ метрэ 34х14-м къыриубытэу бассейнэ 12 зычIэт псэуалъэр тшIыгъэ. ТхьамэфитIу горэкIэ ащ пцэжъыехэр хэт­тIу­пщыхьащтых, ахэри хьазырэу тиIэх. Ащ нэмыкIэу пцэ­жъы­ер хъумэ е бзымэ къызэ­­рэпшIэщт ыкIи пцэжъыем кIэнкIэ кIоцIылъмэ узэреплъыщт аппаратыр тщэфыгъэ. Джащ фэдэу инкубационнэ аппаратэу «Осетр» зыфиIорэр къызIэкIэд­гъэхьагъ. Ащ ишIуагъэкIэ кIэн­кIэхэр пцэжъыехэм къарытщы­щтых. Тэртэрэу къитщынэу ащи зыфэтэгъэхьазыры. Ащ нэ­мы­кIэу, пцэжъыехъуным ылъэны­къокIэ къэралыгъо программэм тыхэхьагъ. Тэгугъэ ащ зедгъэ­ушъомбгъунэу. Бжыхьэм псы­утIэм тыхэIэбэн тыгу хэлъ, пцэ­жъыехэр тщэщтых. МэзитIу го­рэкIэ икра шIуцIэр къыхэтхынэу тэгугъэ. ЗэкIэ фаеу къы­тэуа­лIэхэрэм ахэр ятщэщтых.

БлэкIыгъэ илъэсым пындж гектари 106-м центнер 50, коцым центнер 58-рэ къарытхыгъ. РеспубликэмкIэ я 2-рэ чIыпIэр къэтхьи, ахъщэ шIухьафтынэу сомэ мин 50 къытатыгъ. Ари тэркIэ IэпыIэгъушIу. ТапэкIи ти­IофшIэн зэрэхэдгъэхъощтым тыпылъыщт. ЧIыгур гъотыгъуай, дгъотмэ, джыри чIыгу тщэфыни, тиIофшIэн зедгъэушъом­бгъунэу тыфай, къыIуагъ Дэрбэ Азэмат.

Фермерхэм къызэраIуа­гъэм­кIэ, сомэ миллиони 6 хъурэ гран­тыр къызIэкIагъэхьанымкIэ зыпари пэрыохъу къафэхъугъэп, программэм къызэригъэнафэу ищыкIэгъэ тхыгъэхэр агъэпсыхи, мылъкур къаратыгъ.

МэкъумэщышIэ хъызмэт­шIапIэу «Дэрбэ» зыфиIорэм грантыр къызэрэратыгъэ программэр «Былымхъуным пылъ унагъохэр» зыфиIорэр ары, еIо Тэхъутэмыкъое район ­ад­министрацием мэкъумэ­щымкIэ иотдел ипащэу Уджы­хъу Адам. — ХъызмэтшIапIэм дэгъоу Iоф ешIэ, анахь пэрытхэм ащыщ. Ащ къеушыхьаты республикэмкIэ анахь дэгъоу Iоф зышIэрэ хъызмэтшIапIэхэм ахалъыти, сомэ мин 50 къызэрэратыгъэр. Ежьхэр къызщытхъужьынхэр якIасэп, ау кIэ­­кIэу къэпIон хъумэ, тапэкIиуз­­щыгугъын кIалэх. Ахэм къы­зэ­раIуагъэу, пцэжъые лъэпкъ зэ­­фэшъхьафхэр ахъух. ­Осетрэ пцэ­жъые лъэпкъыр ыхъунэу республикэм итыр мэкIэ дэд. АщкIэ кIалэхэм агу етыгъэу Iоф зэрашIэрэр тинэрылъэгъу. Пцэ­жъыехэр зыщахъущт псэолъэ дахэр джырэ шъапхъэхэм ади­штэу зэтырагъэпсыхьагъ. Лъэшэу агу етыгъэу, шъыпкъагъэ ахэлъэу Iоф ашIэ. Тирайон имызакъоу, республикэми ыцIэ дэ­гъукIэ рязыгъаIохэрэм ащыщых.

Пцэжъыехэр пхъуным фэшI хэшIыкI дэгъу афыуиIэн, узэрапылъыщтри, ябгъэшхыщтри пшIэнхэ фае. Фермерхэм къы­зэраIуагъэмкIэ, ахэм узэрадэлэжьэщтыр дэгъоу ашIэ, ежьхэм агъашхэх ыкIи ящыкIэгъэ IофшIэнхэр адызэрахьэх.

Мы Iофым дэгъоу хэ­зы­шIыкIырэ, УЗИм рылэжьэн зы­лъэ­кIыщт цIыф тищыкIагъ, сыда пIомэ тэ ренэу ахэм тахэтынэу уахътэ тиIэп, еIо Нэгъужъ Аскэр. — Бжыхьэм пцэжъыехэр тщэнхэу зедгъа­жьэкIэ етIани цIыфхэр Iоф­шIа­пIэм тштэщтых. ПэшIорыгъэшъэу тызэрегупшысэрэмкIэ, нэ­бгыри 10 фэдизмэ IофшIэпIэ чIыпIэхэр ядгъэгъотыщтых.

Iофэу зыпылъхэм федэ къафихьэу, гъэхъагъэхэр ашIыхэзэ ыпэкIэ лъыкIотэнхэу Аскэррэ Азэматрэ афэтэIо.