КIэлэцIыкIухэм апае шIухьафтын

Сабыйхэм ядунай ежь цIыкIухэм яхьалэлыгъэ-хыягъэ тешIыкIыгъэу хэбдзын гори хэмылъэу зафэ, гохьы. КIэлэцIыкIухэм зэкIэ ашIогъэшIэгъонэу, амышIэрэ пстэур зэрагъашIэмэ ашIоигъоу упчIэрыех. Ахэм джэуап ябгъэгъотыныр кIэлэцIыкIу пэчъкIэ мэхьанэ зиI – ащ игулъытэ, хэлъ сэнаущыгъэр къэзыгъэущырэх. Ны-тыхэр, кIэлэпIухэр, кIэлэегъаджэхэр ыкIи цIыф Iушыбэр ары хэтрэ сабыйи зыкъигъотынымкIэ IэпыIэгъу ин фэхъурэр.

УсакIоу Абрэдж Сафият кIэлэцIыкIухэм апае ытхыгъэ тхылъым «Непэ симэфэкI» зэреджагъэр. Мыщ усэхэр, пшысэхэр, усэ-хырыхыхьэхэр къыдэхьагъэх. Ахэр бзэ гурыIогъошIукIэ тхыгъэх, щыIэныгъэ лъэныкъуабэр – тичIыопс идэхагъэ, ащ инэшэнэ зэфэшъхьафхэр уахътэ пэпчъ къызэрэхэщырэм, сабыир ицIыкIугъом къыщегъэжьагъэу дэIон ылъэкIэу ыкIи зэхихыгъэмкIэ (ар къызэрэгурыIорэмкIэ) ишIошI къыIоу егъэсэгъэныр, гущыIэхэр ямэхьанэкIэ зэхафхэу хъунхэр, IокIэ-шIыкIэ дэгъухэр апкъырылъхьэгъэныр, шъхьэкIэфагъэ ахэлъыныр, еджэным егугъунхэр, тхылъым гъусэныгъэ дыуиIэн зэрэфаер Сафият итхылъыкIэкIэ кIигъэтхъымэ шIоигъуагъэу сэгугъэ.

Непэ апэ дэдэу
Школым сэ сыкIощт,
Одыджыныр жъынчэу
ШIэхэу къытфытеощт.

ТикIэлэегъаджэ
Непэ тыIукIэщт,
ЗэкIэ тызэхэтэу
Классым тычIищэщт.
(«Непэ симэфэкI»).

Апэрэу еджапIэм кIорэ кIэлэцIыкIур зэхэшIабэм зэраIы­гъыр, еджапIэр зыщыщ шъыпкъэр къыгурымыIуапэу, тIэкIуи щынэу зэрэгумэкIырэр, етIани ежь фэдэ цIыкIубэр зилъэгъукIэ, къэхъущт нахьышIум ежэу ыгу зызэрипхъуатэрэр, ымышIэщтыгъабэр цIыкIу-цIыкIузэ зэришIэщтыр мы усэм къыщыIуагъ; лъэбэкъукIэ пэпчъ гушIуагъо зэрэхэлъыр авторым усэм цIэу фишIыгъэмкIэ кIигъэтхъыгъ.

УсакIор гъашIэр изышIыкIыгъэ цIыф чъэпхъыгъ, гъэсагъэ, еджагъ, усэ 50 фэдизэу тхы­лъым дэтхэри зы шIэныгъэ горэкIэ къыуатэу ыгъэпсыным ынаIэ тетыгъ Абрэдж Сафият. АщкIэ анахь амалышIоу хъугъэх усэ-хъырахъишъэхэр, ахэм кIэлэцIыкIухэр ядэIун къодыер арымырэу, ашъхьэкIэ хэлэжьэнхэри къыдалъытэ.

ГущыIэм пае, усэхэу «Осыр къесы», «ПкIаур пкIэзэ, пкIэзэ…», «Рэщыдэ ищыд», «Бзыу цIыкIужъыем икъэбар», «Сипсэушъхь», мыхэм анэмыкIхэри кIэлэцIыкIухэр псэ зыпыт дунаим хэзыщэрэх, ягулъытэ зыгъэчаных, шIэныгъэкIэ къя­тэрэх. ХьэкIэ-къуакIэхэр, къолэ­б­зыухэр, хьэцIэ-пIацIэхэр ашIэ­хэу, къяшIэкIыгъэ дунаим хэ­хъухьэрэ-хэшIыхьэрэм гъунэ лъафэу язэхашIэхэр къыраIотыкIышъоу егъэсэгъэнхэр Сафият иусэхэм къадыхилъытагъ.

УсакIор исэнэхьаткIэ зэрэкIэ­лэегъаджэм, ышIэрэр зэрэбэм, сабыйхэм, кIэлэцIыкIухэм а зэкIэ зэрафипIотыкIыщтым зэрэщыгъуазэм гу зылъыуегъа­тэ, ежь тхылъ цIыкIуми ащ нахь уасэ фыуегъэшIы. КIэлэцIыкIум шIогъэшIэгъоныр ары сыдигъуи ыгу ыштэрэр. Ащ елъытыгъэу къэпIон хъумэ, непэ, адыгабзэм изэгъэшIэн-къэIэтыжьын анахь Iофыгъо шъхьаIэу къызыуцугъэм, Абрэдж Сафият иусэ тхылъэу «Непэ симэфэкI» зыфиIорэр егъэджэн-пIуныгъэмкIэ IэпыIэгъу хъуным игугъапIэ щыI.

Тхылъым ыкIэ «ГущыIалъэр» къыщытыгъ – адыгэ гущыIэхэр, гущыIэ зэгъусэхэр урысыбзэкIэ къыщыIуагъэх. ГущыIэ 50 фэдизыр, ны-тыхэм, кIэлэпIухэм, кIэлэегъаджэхэм зышIуагъэIофымэ, кIэлэцIыкIухэм абзэ хахъо фэзышIыщтых, абзэ нахь къезыгъэтIупщыщтых.

Тхылъ цIыкIу кIэракIэр анахьэу джыри еджапIэм мыкIохэрэм, кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэм ачIэсхэм, ублэпIэ классхэм ащеджэхэрэм атегъэ­псыхьагъ, гурыт ныбжьым ит зихэхъогъухэми яадыгабзэ узэнкIыгъэнымкIэ агъэфедэн алъэкIыщт.

Тхылъым дэт усэ пэпчъ егъэ­джэкIэ шапхъэр къыщыдэлъытагъ, арышъ, адыгабзэмкIэ езыгъэджэрэ кIэлэегъаджэхэми ясыхьатхэр нахь гурыIогъошIу­хэу, гъэшIэгъонхэу, узыIэпащэу агъэпсынхэмкIэ къашъхьапэщт.

«Непэ симэфэкI» зыфиIорэ тхылъ цIыкIум лъэпэ мафэ ыдзынэу, тхылъеджэкIуабэ ыгъо­тынэу, ар зикъэлэмыпэ къы­чIэкIыгъэ Сафият бэрэ кIэлэцIыкIухэр иусэ-шIухьафтын шIагъохэмкIэ ыгъэгушIонхэу фэтэIо.

Мамырыкъо Нуриет.