КъэшъокIо купэу «Бэслъыныем» имэфэкI дах

ЦIэ лъапIэу «ЩысэтехыпIэ хореографическэ ансамбль» зыфиIорэр къэзылэжьыгъэм бэмышIэу (шэкIогъум и 24-м) имэфэкI хигъэунэфыкIыгъ.

Красногвардейскэ районым культурэмкIэ игъэIорышIапIэрэ иметодическэ гупчэрэ мы аужырэ илъэсхэм хэп­шIыкIэу, зэкIэ тиреспубликэ фэдэу, районым щыпсэухэрэ цIыф лъэпкъхэм якультурэ зыкъегъэIэтыгъэнымкIэ Iофыбэ ашIагъ. Культурэм иунэхэм яколлектив зэфэшъхьафхэм зыкъызэIуахын амалэу яIэр нахь дэгъу зэрашIыщтым пылъых, сыдигъуи IэпыIэгъу афэхъух. АшIэрэ Iофым лъэп­лъэх, уасэ фашIы, ахэр чIыпIэ ыкIи шъо­лъыр зэнэкъокъухэм, фестивальхэм ахагъэлажьэх, джащыгъум хэти зыфэдэр, иIоф­шIагъэ къэлъагъо. Мы уахътэм районым культурэмкIэ коллектив 24-рэ иI, хэти зэ­рилъэкIэу егугъу, ауми, анахь лъэшхэр къахэщых.

ЩысэтехыпIэ ухъуным, а щытхъуцIэр къыуапэсыным пае лъэшэу уегугъоу, узэдиштэу Iоф пшIэн, узфэгъэзэгъэ лъэныкъор, зэраIоу, «къибгъэджэгукIын фае».

Тикъуаджэу Улапэ къэшъокIо купэу «Бэслъыный» цIэу зыфашIыгъэр зыщызэхащагъэр илъэс 20 хъугъэ, ащ ехъулIэу, культурэ IофшIапIэхэм ялIыкIохэм, япащэхэм игъоу зэра­лъэгъугъэу, икъэшIын-къэшъон концертхэм бэрэ зяплъыхэ уж, къашъом икъэшIын-гъэуцункIэ IэпэIэсагъэ зыхэлъ купым «щысэтехыпIэ хореографическэ ансамбль» зыфиIорэ цIэ лъапIэр фаусыгъ. Купым иIэшъхьэтетыр, коллективыр мыщ фэдизым зыгъасэрэр къэшъокIо унагъо къихъухьагъэу, зэшъхьэгъусэхэу Гъунэжьыкъо Аслъанбыйрэ Иринэрэ япшъашъэу (джы Уракъхэм янысэу), «Бэслъы­ныем» гъогу дахэ фыхэзыхэу Уракъ Зарин ары. Мы бзылъфыгъэ ныбжьыкIэ чан хъупхъэм шIоу фэмыIуапхъэ щыIэп. АпэрэмкIэ, дахэ, шIыкIашIу, Iэдэб хэлъ; ятIонэрэмкIэ, Iофыр, анахьэу къашъохэр, музыкэр зикIасэу, фэлъэкIырэр ахэмкIэ ышIэным сыдигъуи фэхьазыр, узэрыгушхон цIыф.

Къашъом фыриIэ зэхашIэр хьалэлэу, зафэу, дэхэгъэ зэдиштэ шъуашэм илъэу ыгъасэхэрэ кIэлэцIыкIухэм, ныбжьыкIэхэм ахелъхьэ. Ти Адыгей ищытхъу тилъэпкъ къашъохэмкIэ тыди щызэлъаригъашIэмэ шIоигъоу, лъэшэу иIоф егугъу, купым хэтхэми ягулъытэ мы лъэныкъомкIэ къызэриIэтыщтым ынаIэ лъэшэу тет.

Лъэпкъ къашъохэр зые адыгэхэм атешIыкIыгъэхэу зэрэ­щыт­хэр хигъэунэфыкIызэ, Заринэ ыгъасэхэрэм шэн-хабзэу лъэпкъым хэлъхэм, IокIэ-шIыкIэхэм гу алъарегъатэ, джащыгъум къэшIыкIэри нахь къэ­псынкIэ. Орэдыр, къашъор зэгопчынхэу щытэп, джащ фэд къэшъуакIохэри, къашIырэм елъытыгъэу, зэлъыIэсынхэр, зэфэсакъынхэр, зым адрэм дыригъэштэныр шэн гъэнэфагъэ афэхъунхэр къыделъытэ. ЗэгурыIоныгъэ дахэ зыхэлъ къэ­шъокIо коллективэу Уракъ Заринэ Iоф зыдишIэрэр зызыштэгъэ куп. Сценэм узэрэтехьащти, зызэрэпIыгъыщти, укъызэрэтекIыжьыщти, къашъом хэлъ IэшIугъэр еплъырэ цIыфхэм зэранэбгъэсыщтыри ашIэх. Мы пстэумэ зафэгъэсэгъошIу дэдэу щымытыми, угукIэ пшIоигъомэ, къыб­дэмыхъун щыIэп. «Бэс­лъыныем» мы илъэс зыщыплIым къэгъэлъэгъоныбэ иIагъ, цIыф­хэм нахь ашIагъ, мэфэкI зэхахьэхэм, зэнэкъокъухэм, зэ­фэхьысыжь концертхэм анахь дэгъугъэ лъэ­ныкъомкIэ къыщылъэгъуагъэхэм ащыщ, щытхъу тхылъхэу яIэхэри, шIухьафтынэу къаратыгъэри бэдэд.

Адыгэ къашъор арагъашIэу купым хэтхэм чIыпIабэм концертхэр къыщатыгъэх: Краснодар, Тамань, Анапэ, Ставрополь, Налщык, Усть-Лабинскэ, нэмыкIхэми. Коллективыр Урысые, шъолъыр, дунэе мэфэкI Iофтхьабзэхэм ахэлэжьагъ. Гъэхъагъэхэр яIэхэу сыдигъуи къэкIожьых. Апэрэ чIыпIищым ыкIи Гран-прим илауреатых. Джащ фэдэ гъэхъагъэ­хэр иIэхэу «Бэслъыныер» иилъэс 20 мэфэкI къекIолIагъ.

ГушIуагъом зеIэты

«Бэслъыныем» имэфэкI зэхахьэ дахэу кIуагъэ. Гъоур къэ­джэ, хъярым имэкъэгъэIугъ; «Си Улап» зыфиIорэ орэдэу Хъоц Аслъанрэ Куфэнэ Рус­лъанрэ зэхалъхьагъэр Долэ Батырбый къеIо, адыгэ шъошэ кIэракIэхэр зыщыгъ кIалэр ыкIи пшъашъэр сценэм къытехьэх, ащ къыдэ­шъох.

Къуаджэр зэрыгушхорэ къэшъокIо купэу (джы ансамблыцIэр къызфашIыгъэ) «Бэслъыныем» ипащэу Уракъ Заринэ мэфэкIым изещакIохэу Мэрщэн Сусанэрэ Хъунэ Саидэрэ пчэгум къырагъэблагъэ. Джащ фэ­дэу коллективым апэрэ зэхэщакIохэу иIагъэхэ Гъунэжьыкъо зэшъхьэгъусэхэу Аслъан­быйрэ Иринэрэ (Заринэ ятэ-янэхэр) ыкIи мэкъамэхэр къезыгъаIощтыгъэу Куфэнэ Руслъа­нэ IэгутеокIэ сценэм къыдащаех.

«Бэслъыныем» имэфэкIкIэ Красногвардейскэ район администрацием илIыкIохэр Улапэ къэкIогъагъэх, къафэгушIуагъэх. А. В. Коротких, М. Клюкиным, Т. Гъубжьэкъом, къоджэ культурэм иIофышхо зылэжьыгъэхэу ыпшъэкIэ зыцIэ къетIуагъэхэм шIухьафтынхэр аратыгъэх. ЫцIэ къырамыIуагъэми, Улапэ культурэм и Унэу дэтым ипащэу Брагъунэ Сусанэ илъэс 30-м къехъугъэу хьалэлэу культурэр елэжьы, ар иIофшIэгъухэми, чылэдэсхэми ашIапэ.

Анахь мэхьанэ зыфэтшIырэр Уракъ Заринэ кIэлэеджакIохэр зыхэт къэшъокIо купыр дахэу ыпэкIэ зэрэлъигъэкIотагъэр, адыгэ къашъом ишапхъэхэр къафиIуатэзэ, купым хэтхэм адыгэ шIыкIэ-IокIэ дэгъухэр зэрахилъхьэрэр ыкIи къэшъо зэфэшъхьафхэр уямыплъэкIэу дэгъоу къызэрашIыхэрэр ары.

Район гъэзетэу «Дружбэм» тхыгъэ къихьагъ «Тепло и уют там, где песни поют» ыIоу. Ащ культурэм и Унэ зэрагъэцэкIэжьыгъэри, IофшIэпIэ унэхэр зэриIэхэри, куп зэфэшъхьафхэу зыщызыгъасэхэрэр зэрегугъу­хэ­рэри, ахэм «Бэслъы­ныер» къызэрахэщырэри къы­Iуагъ. Коллективыр Осетием, Владикавказ щыIагъ, ащ фэ­гъэхьыгъэ тхы­гъэм коллективыр агу зэрэрихьыгъэр, лъэпкъ къа­шъохэр дэгъоу къызэрашIыхэрэр, Iэдэб зэрахэлъыр къыщыIуагъ ыкIи купым ипащэ, ны-тыхэм ыкIи мылъку IэпыIэгъу къафэхъу­хэрэм (коллективыр фэпэгъэн ыкIи зекIон-зыкъэшIын амал яIэнымкIэ) «тхьашъуегъэпсэу» къараIо.

«Бэслъыныем» ифэIо-фа­шIэхэр зылъэгъухэу, къыде­Iэхэрэр: Россельхозбанкым ипащэ игуадзэу, АР-м и Къэралыгъо Совет – Хасэм хэтэу Т. Къ. КъумпIылыр, Улэпэ къо­джэ администрацием ипащэу Н. Куфанэр, къэралыгъо IофшIэ­кIуагъэу, Б. Дэхъумэр, ветеранэу К. Дзыбэр, М. Уракъыр, Нэфышъ Зарэ, нэмыкIхэри, зикъуаджэ зикIасэхэу ащ фэгумэкIыхэрэр.

«Бэслъыныем» имэфэкIкIэ шIухьафтын зэфэшъхьафхэр къыфашIыгъэх, Iофтхьабзэм хэлэжьагъэх гъунэгъу къутырхэм, станицэхэм къарыкIыгъэхэри — ермэлхэр, урысхэр; ахэм къо­джэдэсхэм ыкIи лъэпкъ культурэр зыIэтырэ «Бэслъыныем» гуфэбагъэу афыряIэр къахэ­щыгъ. КъэшъокIо коллективым джыри нахь зиштэнэу, иIэпэIэсэныгъэ хэхъонэу, хэт ныбжьыкIэхэм ягухэлъ инхэр къадэхъунхэу цIыфхэр афэхъохъугъэх. МэфэкI концертым лъэшэу ыгъэрэза­гъэх. Мыщ хэт къэшъуакIо пэпчъ ищытхъу пIоныр зэрепэсыгъэр къаIуагъ, илъэсыкIэ мафэ къытфихьанэу тфаIуагъ.

Пщыкъэнэ Май.
Улап.