Къэлэ гъэпсынымкIэ апэрэхэм тащыщ

УФ-м и Президент и Полномочнэ лIыкIоу Къыблэ федеральнэ шъолъырым щыIэ Владимир Устиновым тыгъуасэ зэхищэгъэ видеоконференцием «Лъэхъаным диштэрэ къэлэ гъэпсыныр» зыфиIорэ программэр субъектхэм зэращагъэцакIэхэрэм щытегущыIагъэх. Iофтхьабзэм хэлэжьагъ АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат, АР-м и Премьер-министрэ игуадзэу Сапый Вячеслав, Адыгеим псэолъэшIынымкIэ, транспортымкIэ, псэупIэ-коммунальнэ ыкIи гъогу хъызмэтхэмкIэ иминистрэу Валерий Картамышевыр, нэмыкIхэри.

Владимир Устиновым пэублэм къызэриIуагъэмкIэ, блэкIыгъэ илъэсым къыщегъэжьагъэу зыдэлэжьэхэрэ программэм шIуагъэ къызэрихьырэр нэры­лъэгъу. 2017-рэ илъэсым Къыблэ федеральнэ шъолъырым имуниципальнэ образовании 154-мэ къэлэ чIыпIэ 492-рэ зэтырагъэпсыхьагъэх. IофшIэнхэм апэIухьанэу сомэ миллиарди 4,6-м ехъу къатIупщыгъ. Мыгъэ мыщ муниципальнэ образование 262-рэ хэлажьэ, блэкIыгъэ илъэсым егъэпшагъэ­мэ, фэдизрэ ныкъорэкIэ нахьыб. ЧIыпIэ 537-рэ зэтырагъэпсы­хьанэу пшъэрылъ зыфагъэуцужьыгъ.

Владимир Устиновым мы лъэныкъомкIэ зэфэхьысыжь дэгъухэр зиIэ субъектхэр къыIуа­гъэх. Тэрэзэу пшъэрылъхэр зымыгъэцакIэхэрэми ягугъу къышIыгъ.

УФ-м псэолъэшIынымкIэ и Министерствэ зэхищэгъэ рейтингымкIэ мы лъэныкъомкIэ республикэр анахь дэгъухэм ащыщ. ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат къызэриIуагъэмкIэ, программэм игъэцэкIэн сомэ миллион 246-рэ фэдиз пэIуагъэ­хьанэу агъэнафэ. Ащ щыщэу сомэ миллион 91,5-р — федеральнэ, миллиони 140,1-м е­хъур — республикэ, миллион 14,1-р чIыпIэ бюджетхэм къахэхыгъэх. Программэм къыщыгъэнэфэгъэ мылъкум нэмыкIэу общественнэ чIыпIэхэм язэтегъэпсыхьан пэIуагъэхьанэу ахъщэ тедзэ республикэ бюджетым къыдыхалъытагъ. МыекъуапэкIэ — миллион 80, Адыгэкъалэрэ адрэ райони 7-мкIэ — сомэ миллиони 5 зырыз.

— Мы программэм шIуа­гъэ къызэритыгъэр зэфэхьысыжьхэм къа­гъэлъэгъуагъ. Ащ ты­къыпкъырыкIызэ, программэм хэлэжьэщт чIыпIэхэм япчъагъэ зэрэхэдгъэхъуагъэм дакIоу, республикэм имылъкоу пэIудгъэхьащтыри нахьыбэ тшIыгъэ. Бюджетым икIэрыкIэу тыхэплъэжьыгъ ыкIи ахъщэ тедзэ къы­хэтхыгъ. Мыщ дэжьым мэхьанэшхо зэттырэр чIыпIэхэм язэтегъэ­псыхьан цIыфхэр къыхэгъэлэжьэгъэнхэр, общественнэ лъыплъэныр щыIэныр ыкIи шIыхьафхэр зэхэщэгъэнхэр ары, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.

Адыгеим икъэлэ шъхьаIэ мы программэм ятIонэрэ илъэсэу хэлажьэ. ЗэрагъэнафэрэмкIэ, «Зэкъошныгъэм игупчэ», «Мэз­дахэ» узэрэдэкIоещт дэкIояпIэр, урамэу Шоссейнэм дэжь щыIэ зыгъэпсэфыпIэр, апэрэ IэзапIэм Iут скверыр зэтырагъэ­псы­хьа­щтых. Джэджэ районым гупчэ паркыр щагъэкIэжьыщт. Адыгэкъалэ лъэпкъ культурэм и Гупчэ къыпэIулъ чIыналъэр агъэкIэжьыщт, Инэм «Псауныгъэм иаллее» щашIыщт. Ащ кIэлэцIыкIу джэгупIэхэр, кушъ­хьэ­фачъэкIэ къызщачъыхьан алъэкIыщт чIыпIэхэр щагъэпсыщтых. Яблоновскэм «Щытхъум и Аллее» ипроект Iоф щыдашIэ.

Кощхьэблэ ыкIи Красногвардейскэ районхэм паркхэр ащагъэкIэжьыщтых. Теуцожь районым икъоджэ гупчэу Пэнэжьыкъуае паркымрэ администрацием дэжьрэ гъэцэкIэжьынхэр ащыкIощтых. Мыекъопэ райо­-ным ит псэупIэу Тульскэм Iоф­тхьабзэхэр зыщызэхащэхэрэ скверэу дэтыр агъэкIэжьыщт.

Муниципальнэ псэупIэ пэпчъ IофшIэнхэм япIалъэ ащыгъэнэфагъ. Джырэ уахътэм ехъулIэу республикэм щагу 14 (Мыекъуа­пэ — 12, Адыгэкъалэ — 2) щызэтырагъэпсыхьэгъах.

Проектым игъэцэкIэн Адыгеим ипащэ ынаIэ тет.

— Пытагъэ хэлъэу къэтIон тлъэкIыщт илъэсым ыкIэм нэс Iоф­шIэнхэр зэрэзэшIотхыщтыр, — кIэухым къыхигъэ­щыгъ КъумпIыл Мурат.

Гъонэжьыкъо Сэтэнай.

Сурэтхэр А. Гусевым тырихыгъэх.