Кавказым ия ХХ-рэ фестиваль

Узэфэзыщэрэм уегъэгъуазэ

Кавказым имамыр псэукIэ фэгъэхьыгъэ я ХХ-рэ дунэе фестивалыр игъэкIотыгъэу Адыгэ Респуб­ликэм щэкIо.

Фестивалым икъызэIухын ехьы­лIэгъэ зэхахьэу Адыгэ Респуб­ликэм и Къэралыгъо филармоние щызэхащагъэм Къыблэм, Темыр Кавказым, Абхъазым, Иорданием, Къыблэ Осетием, Тыркуем, Сирием, Гурыт Азием, нэмыкIхэм къарыкIыгъэхэр хэлэжьагъэх.

Урысыем лъэпкъ творчествэмкIэ и Къэралыгъо Унэу Поля­ковым ыцIэ зыхьырэм ипащэу Тамара Пуртовар, Адыгэ Рес­публикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат зэхахьэм къыщыгущыIа­гъэх, я ХХ-рэ фестивалым хэла­жьэхэрэм къафэгушIуагъэх, Iоф­тхьабзэм общественнэ-политикэ мэхьэнэ ин зэриIэр къаIуагъ.

Нэхэе Мэрджанэтрэ Мэкъулэ Руслъанрэ зэращэгъэ концертым Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо ансамблэхэу «Налмэсыр», «Ислъамыер», филармонием и Къэралыгъо симфоническэ оркестрэ», оркестрэу «Русская удалыр», эстрадэ купэу «Ошъутенэр», кIэ­лэцIыкIу ансамблэхэу «Нартыр», «Казачатэр», Тэхъутэмыкъое районым культурэмкIэ и Унэшхо иансамблэу «Уджыр» хэлэжьа­гъэх. Тыгъужъ Асыет оркестрэр игъусэу классикэм хэхьэгъэ произведениер къызэриIуагъэр, Анастасия Истамуновам урыс лъэпкъ орэдыр зэригъэжъынчыгъэр, тиансамблэ цIэрыIохэм яорэдхэр, къашъохэр фестивалым къэкIуагъэхэм агу рихьыгъэх.

— Филармонием ыпашъхьэ гъогужъые плъыжьэу щызэрагъэ­фагъэм тыкъырыкIуи, зал зэтегъэ­псыхьагъэм тыкъычIэхьагъ, — къытиIуагъ Къэбэртэе-Бэлъкъарым и Къэралыгъо академическэ ансамблэу «Кабардинкэм» ихудо­жественнэ пащэу Iэтэбый Игорь. — Тиныбджэгъухэм таIукIагъ, нэIуасэ тызыфэхъугъэр макIэп.

Абхъазым, Къырым, Дагъыстан, Краснодар краим, фэ­шъхьафхэм ялIыкIохэм гущыIэгъу тафэхъугъ. Мамыр псэукIэр Кавказым зэрэщагъэпытэрэм зэкIэми мэхьэнэ ин ратыгъ.

Театрэм ыбзэ гурыIогъошIу

Къыблэм культурэмкIэ ыкIи искусствэмкIэ изэхэщэкIо Совет изэхэсыгъо Адыгэ къэралыгъо университетым итхылъеджапIэ щыкIуагъ. Адыгэ Республикэм культурэмкIэ иминистрэу Аулъэ Юрэ зэхахьэр зэрищагъ.


Урысыем театрэм и Илъэс зэрэщыкIорэм къыпкъырыкIыхэзэ, Къыблэм, Темыр Кавказым культурэмкIэ япащэхэм зэфэхьысыжь гъэшIэгъонхэр ашIыгъэх.

Краснодар краим культурэмкIэ иминист­рэ иапэрэ гуадзэу Михаил Усатюк фестивалэу «Пшызэ театральнэм» зызэриушъомбгъугъэр, Адыгэ Республикэр ащ чанэу зэрэхэлажьэрэр, репертуарым икъы­хэхын нахьышIоу дэлэжьэнхэм фэшI тарихъыр, лъэхъанэу тызхэтым изэхъокIыныгъэр къызэрэ­далъытэхэрэр къыIотагъэх.

Адыгеим культурэмкIэ ими­нистрэу Аулъэ Юрэ республикэм и Лъэпкъ театрэу Цэй Ибрахьи­мэ ыцIэ зыхьырэм лъэпкъхэр зэрэзэфищэхэрэр къыхигъэщыгъ. Спектаклэу «Кавказский меловой кругыр» ХьакIэгъогъу Къэсэй ыгъэуцугъ. УрысыбзэкIэ, чэчэныбзэкIэ, абхъазыбзэкIэ, осетиныбзэкIэ, адыгабзэкIэ спектаклэр Кавказым ичIыпIэ зэфэшъхьаф­хэм къащагъэлъагъо.

Артист цIэрыIохэр, ныбжьыкIэ­хэр зэгъусэхэу едзыгъохэм зэра­хэлажьэхэрэр, кадрэхэм ягъэхьазырын, нэмыкI Iофыгъохэр къаIэтыгъэх. Художественнэ самодеятельностым нахьыбэрэ зыфагъэ­зэн фаеу бэмэ алъытагъ. Сэнау­щыгъэу ахэлъыр ащ къыщежьэ, яшIэныгъэ хагъэхъуагъэу еджакIо макIох.

Музыкальнэ театрэхэм ящыкIэгъэ орэдыIохэм ягъэхьазырын Iофыгъо къызэрыкIоу зэрэщымытыр, орэдым цIыфыр зэри­пIурэр, театрэхэм опытэу яIэр къызэфа­Iотэн зэрэфаер къыхагъэщыгъ, щысэшIум кIырыплъынхэмкIэ фе­с­тивальхэр, зэIукIэгъу­хэр нахьыбэрэ афызэхащэнхэу пащэхэм къаIуагъ.

Театрэмрэ музыкальнэ гъэсэныгъэмрэ зэрэзэпхыгъэхэм Рос­тов хэкум культурэмкIэ иминистрэ игуадзэу Полина Конышевам иеплъыкIэхэр къыриIолIагъэх. Ставрополь краим культурэмкIэ иминистрэу Татьяна Лихачевам, Къэбэртэе-Бэлъкъарым культу­рэмкIэ иминистрэу Къомэфэ Му­хьадин театрэр щыIэныгъэм зэрепхыгъэр, бзэм изэгъэшIэн, игъэфедэн зэрэфэлажьэрэр, театрэм иартистхэм ролым псэ къызэрэпагъакIэрэм дакIоу щыIэныгъэр къызэрагъэлъагъорэр ягупшысэхэм къащыхагъэщыгъэх.

Анахьэу тшIогъэшIэгъоныгъэр федеральнэ къулыкъушIэхэм яIэпыIэгъухэм мэхьанэ аратызэ, чIы­пIэ шъолъырхэм ежь-ежьырэу яIофхэр агъэцэкIэнхэмкIэ хэкIыпIэхэм алъыхъунхэу зэрэфаер ары.

Театрэр — бзэ, театрэр — псэ, театрэр — щыIэныгъ. Ахэр зэзыпхырэ амалхэм тапэкIэ алъы­хъунхэм фэхьазырхэу зэхахьэм къыщаIуагъ.

Къэгъэлъэгъонхэр

Республикэм и Лъэпкъ музей, Урысыем щыпсэурэ лъэпкъхэм искусствэхэмкIэ я Къэралыгъо музееу Мыекъуапэ дэтым чъэпыогъум и 3 — 4-м къэгъэлъэгъонхэр къащызэIуахыгъэх.


Музеим ипащэу Кушъу Нэфсэт, сурэтышI цIэрыIоу Бырсыр Аб­дулахь, зэлъашIэрэ археологэу Тэу Аслъан, нэмыкIхэри зэха­хьэхэм къащыгущыIагъэх. Аб­хъазым, Дагъыстан, Къырым, фэшъхьафхэм къарыкIыгъэхэм фестивалым щалъэгъугъэр ащыгъупшэжьыщтэп.

Филармонием щыкIогъэ концертым ирежиссерэу Хъоджэе Аслъан мамыр псэукIэм игъэпытэн ехьылIэгъэ едзыгъохэр пчыхьэзэхахьэм дэгъоу зэ­рэщигъэфедагъэхэм фэшI ты­фэраз.

Фестивалыр непэ сыхьатыр 4-м Мыекъуапэ игупчэу Лениным ыцIэ зыхьырэм щызэфа­шIыжьыщт. Концерт игъэкIотыгъэр пчыхьэм сыхьатыр 10-м нэс къатыщт. МэшIоустхъухэм огур къагъэшIэтыщт.

ЕмтIылъ Нурбый.
Сурэтхэр зэхахьэхэм къащытетхыгъэх.