Къулыкъум кIэгъэгушIугъэнхэ фае

2018-рэ илъэсым ибжыхьэ дзэ дэщыгъо икIэуххэм ыкIи 2019-рэ илъэсым игъэтхэ дзэ дэщыгъо ­зэрэфэхьазырхэм защытегущыIэгъэхэ зэхэсыгъо Адыгэ Республикэм и Правительствэ и Унэ щыкIуагъ.

Ащ иIофшIэн хэлэжьагъэх Адыгэ Республикэм и Премьер-министрэу Александр Наролиныр, ведомствэ зэфэ­шъхьафхэм япащэхэр, дзэ комиссариатым иIофышIэ­хэр, нэмыкIхэри.

Бжыхьэ дзэ дэщыгъор тиреспубликэ зэрэщызэхащагъэм ехьылIагъэу къэгущыIагъ АР-м идзэ комиссарэу Александр Авериныр. Ащ къызэри­IуагъэмкIэ, 2018-рэ илъэсым пстэумкIи аныбжькIэ къулыкъур ахьыным къыхиубытэрэ нэбгырэ 2700-рэ къэлэ ыкIи район комиссариатхэм къаращэлIэгъагъ. Комиссием къе­кIолIагъэхэм ащыщэу про­цент 21,4-м япсауныгъэ елъытыгъэу ятхылъхэр зэкIагъэкIожьыгъэх. Къулыкъур зыхьынэу къызте­фэхэрэм япроценти 6,6-мэ ушъхьагъу зэфэшъхьаф­хэмкIэ къулыкъур афызэкIахьагъ.

Къыблэ дзэ округым и Командующэ иунашъокIэ 2018-рэ илъэсым ибжыхьэ зэкIэмкIи нэбгырэ 600 къу­лыкъум ащагъ. Ахэм ащыщэу 84-мэ апшъэрэ гъэсэныгъэ яI. Дзэ дэщыгъо кампаниер ушъхьагъу гъэнэфагъэхэмкIэ аукъуа­гъэу къыхэкIыгъэп, ау ме­дицинэ комиссием иIоф­шIэнкIэ щыкIагъэхэр зэря­Iэхэр А. Авериным къы­Iуагъ. Къулыкъум кIо зы­шIомыигъо ныбжьыкIабэ загъэбылъэу, комиссариатхэм къямыкIуалIэхэу къыхэкIы.

АР-м хэгъэгу кIоцI Iоф­хэмкIэ и Министерствэ ыкIи кощын IофхэмкIэ иот­дел дзэ комиссариатым зэпхыныгъэ дыряIэу Iоф зэрэзэдашIэрэм ишIуа­гъэ­кIэ дзэ къулыкъум зы­щызыдзыехэрэр къыха­гъэщы, нэбгырэ 334-р зыдэщыIэхэр агъэунэфыгъэх ыкIи дзэ комиссариатым къыращэлIагъэх. Арэу щытми, дзэ учетым зыхамытхыкIыжьыгъэу нэбгырэ 90-мэ зыдэщыIэхэр амышIэу джырэ уахътэ алъэхъух. Ащ фэ­дэхэр анахьыбэу къызыщыхагъэщыгъэхэр къалэу Мые­къуапэ, Кощхьэблэ ыкIи Джэджэ районхэр арых. Комиссием къемыкIолIагъэхэм ятхылъхэр следственнэ отделхэм аIэкIагъэ­хьагъэх. Зы нэбгырэм ылъэныкъокIэ уголовнэ Iоф къызэIуа­хыгъ ыкIи тазырэу сомэ мин 30 тыралъхьагъ.

НыбжьыкIэхэр дзэ къулыкъум фэгъэхьазырыгъэнхэм иIо­фы­гъохэми ар къатегущыIагъ. Дзэ-патриотическэ гупчэ Мые­къуапэ ыкIи республикэм ирайонхэм ащыгъэпсыгъэн зэрэ-фаем бэшIагъэу игугъу ашIыми, а проектхэм Iоф ашIэрэп. Мы Iофым къэралыгъо екIолIакIэ иIэн зэрэфаер А. Авериным къыIуагъ.

Дзэ комиссарым къызэриIуа­гъэмкIэ, къулыкъум зыщызы­дзыехэрэм япчъагъэ зэрэхэ­хъуагъэм ылъапсэр дзэ-патриотическэ пIуныгъэм ылъэны­къокIэ Iофтхьабзэхэр еджапIэ­хэм икъоу зэращызэхамыщэ­хэрэр ары. ЗишIуагъэ къакIоу къыхигъэщыгъэхэм ащыщ Урысые кIэлэцIыкIу-ныбжьыкIэ дзэпатриотическэ общественнэ дви­жениеу «Юнармия» зыфиIоу тиреспубликэ щызэхащагъэр. Мы мафэм ехъулIэу илъэси 8-м къыщегъэжьагъэу илъэс 18-м нэс зыныбжьхэ нэбгырэ 1900-рэ фэдиз ащ хэт. Гъэтхэ дзэ дэщыгъом ехъулIэу джыри нэбгырэ 300-м нэс аштэнэу щыт.

Дзэ къулыкъум имэхьанэ къэIэтыгъэным фэшI илъэс къэс чъэпыогъу мазэм дзэм кIощтхэм я Мафэ хагъэунэфыкIы.ТапэкIэ республикэ мэхьанэ зиIэ мыщ фэдэ Iофтхьабзэхэр зэхащэныр военкоматым иIофышIэхэм яму­рад шъхьаIэу зыфагъэуцужьы.

Джащ фэдэу дзэ къулыкъум ащэщт ныбжьыкIэхэм япсауныгъэ изытет аужырэ илъэсхэм уигъэрэзэнэу зэрэщытыр дзэ комиссарым къыхигъэщыгъ. 2018-рэ илъэсым ибжыхьэ дзэ дэщыгъо япсауныгъэ изытеткIэ ныбжьыкIэхэм япроцент 72-м къулыкъур ахьын алъэкIыщтэу агъэунэфыгъ, 2017-рэ илъэсым егъэпшагъэмэ, процент 1,6-кIэ нахьыб. А. Авериным къызэри­IуагъэмкIэ, мы илъэсым гъэтха­пэм и 20-м ехъулIэу къулыкъум ащэнэу къызытефэхэрэ нэбгырэ 2858-м ащыщэу нэбгырэ 392-мэ макъэ арагъэIушъугъэп. ЗэкIэмкIи гъэтхэ дзэ дэщыгъом тиреспубликэ щыщ нэбгырэ 465-рэ къыхеубытэ.

АР-м псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ иминистрэу Мэрэтыкъо Рустем къызэриIуагъэмкIэ, ныбжьыкIэу дзэм ащэщтхэм япсауныгъэ изытет АР-м имедицинэ учреждениехэм ащауплъэкIу. Нэбгырэ 2514-у ауплъэ­кIугъэхэм ащыщэу 165-мэ япсау­ныгъэ елъытыгъэу охътэ гъэнэфагъэкIэ къулыкъур афызэкIахьагъ, 23-мэ ар ахьын амылъэкIыщтэу агъэунэфыгъ. Бжыхьэ дзэ дэщыгъом изэфэ­хьысыжьхэр блэкIыгъэ илъэ-сым ебгъапшэхэмэ, пчъагъэр къыкIичыгъэп, макIэу хэхъуагъ ыкIи процент 72-р къулыкъу ахьыным фэхьазырхэу алъы-тагъ. Арэу щыт нахь мышIэми, къупшъхьэ-лъынтфэ уз, лъым икъекIокIын епхыгъэ, кIэтIый уз зиIэу къыхагъэщыгъэр бэ. Ар нахьыбэрэмкIэ зэлъытыгъэу агъэунэфыгъэр унагъоу къызэ­рыхъухьагъэр ыкIи шъхьадж ипсауныгъэ зэрэлъыплъэрэ шIыкIэр ары. Ащ къыхэкIэу, УФ-м зыкъэухъумэжьыгъэнымкIэ и Министерствэрэ псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ ыкIи социальнэ хэхъоныгъэхэмкIэ и Министерствэрэ унашъо зэрэзэдашIыгъэм тетэу илъэс 15-м къыщегъэжьагъэу зипсауны­гъэкIэ узылъыплъэнэу щыт кIэлэцIыкIухэм тисымэджэщхэр адэлажьэх.

АР-м гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ иминистрэу КIэрэщэ Анзаур къызэриIуагъэмкIэ, гурыт гъэсэныгъэ зыщарагъэгъотырэ еджэпIи 125-мэ ыкIи сэнэхьатхэр языгъэгъотырэ организации 10-мэ Iэтахъохэр дзэ къулыкъум фэгъэхьазырыгъэнхэмкIэ егъэджэнхэр афызэхащэх. Лъэпкъ зэфыщытыкIэхэр гъэпытэгъэнхэм ыкIи ныбжьыкIэхэм яхэгъэгу шIу алъэгъоу пIугъэнхэм епхыгъэ Iофтхьа­бзэхэр илъэс къэс министерствэм зэхещэ. Ащ нэмыкIэу республикэ дзэ-спорт джэгунэу «Зарницэм», дзэ-патриотическэ движениеу «Юнармием» мэхьанэшхо араты. 2019-рэ илъэ­сым АР-м икъэралыгъо программэу «Гъэсэныгъэм хэхъоныгъэ егъэшIыгъэныр» зыфи­Iорэм къыдыхэлъытагъэу Iоф­тхьабзэхэр зэхащэнхэм ыкIи ныбжьыкIэхэм ащыгъыщтхэр къаращэфынхэм фэшI сомэ миллион 1,8-рэ афатIупщынэу щыт.

Зэфэхьысыжьхэм ауж АР-м и Премьер-министрэу Александр Наролиныр зэхэсыгъом къы­щыгущыIагъ. Дзэ дэщыгъо кампанием щыкIагъэу, гумэкIыгъоу иIэхэм ар къащыуцузэ, мы Iофым епхыгъэу лэжьэрэ министерствэ ыкIи къулыкъу зэфэшъхьафхэм аIэ зэкIэдзагъэу зэдэлажьэхэзэ гумэкIыгъоу щыIэхэр зэрэдагъэзыжьын фаер къариIуагъ.

КIАРЭ Фатим.